Tàu Voyager 1 trục trặc khi bay cách Trái đất 24 tỷ km
Hiện nay, dữ liệu duy nhất mà tàu Voyager 1 truyền về Trái đất là chuỗi ký tự nhị phân lặp lại và các kỹ sư NASA có thể mất vài tuần để khắc phục trục trặc.
Mô phỏng tàu Voyager 1 nhìn lại Hệ Mặt trời từ khoảng cách xa. (Ảnh: NASA)
Tàu thăm dò Voyager 1 của NASA hiện nay không thể truyền bất kỳ dữ liệu khoa học hay dữ liệu hệ thống nào về Trái đất, Space hôm 12/12 đưa tin. Tàu vũ trụ 46 năm tuổi có thể nhận lệnh chỉ thị, nhưng vấn đề dường như phát sinh ở máy tính của tàu. Hệ thống dữ liệu bay (FDS) của tàu Voyager 1 chuyên thu thập thông tin và dữ liệu kỹ thuật từ thiết bị khoa học trên tàu, không còn liên lạc như dự kiến với bộ điều khiển viễn thông, theo NASA.
Khi hoạt động bình thường, FDS sắp xếp thông tin của tàu vũ trụ vào gói dữ liệu, sau đó truyền về Trái đất bằng TMU. Gần đây, gói dữ liệu bị mắc kẹt, truyền một mẫu số 1 và 0 lặp lại. Đội kỹ thuật của Voyager truy ngược vấn đề đến từ FDS, nhưng có thể mất vài tuần trước khi tìm ra giải pháp.
Tàu Voyager 1 và Voyager 2 phóng vào năm 1977, hoạt động lâu hơn bất kỳ tàu vũ trụ nào trong lịch sử. Cả hai đều ở trong không gian liên sao và bay qua quãng đường hơn 24 tỷ km tính từ Trái đất. Trên thực tế, chúng ở quá xa đến mức mất gần một ngày để tín hiệu truyền đến tàu vũ trụ và thêm một ngày nữa để nhận phản hồi. Liên lạc qua lại với tàu Voyager 1 mất 45 giờ. Vì vậy, khi kỹ sư NASA gửi cách khắc phục cho hệ thống FDS của tàu, họ sẽ cần chờ tới ngày hôm sau để xác định nó có hiệu quả hay không.
Giải pháp không thể đơn giản như kiểu tắt và bật lại hệ thống. Độ tuổi và phần cứng của tàu vũ trụ đặt ra hàng loạt thách thức. Các kỹ thuật viên NASA phải làm việc với công nghệ có sẵn vào thập niên 1970, đôi khi buộc phải tìm ra một số cách sửa chữa phần mềm sáng tạo. Đây không phải lần trục trặc đầu tiên mà tàu Voyager 1 trải qua trong những năm gần đây. Tàu từng gặp vấn đề với hệ thống điều khiển và định hướng (AACS) hồi tháng 5/ 2022, và liên tục truyền dữ liệu viễn trắc vô nghĩa trong vài tháng trước khi khắc phục.
Kỹ sư NASA cũng cập nhật phần mềm trên tàu vào tháng 10/2023, giúp ngăn cặn lắng tích tụ ở động cơ đẩy của tàu. Nhưng những loại cập nhật như vậy không thể đưa ra nhanh chóng. Theo NASA, việc tìm kiếm giải pháp cho thách thức mà tàu thăm dò đối mặt thường bao gồm tham khảo tài liệu gốc hàng chục năm tuổi viết bởi các kỹ sư không tham gia giải quyết vấn đề ngày nay. Kết quả là đội kỹ thuật cần thời gian để tìm hiểu một lệnh chỉ thị mới sẽ ảnh hưởng như thế nào tới hoạt động của tàu vũ trụ nhằm tránh hậu quả ngoài ý muốn.
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời
Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời
Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.
NASA làm chệch hướng tiểu hành tinh, vô tình gây mối đe dọa khác
NASA dùng tàu vũ trụ DART để thử nghiệm chuyển hướng một tiểu hành tinh, nhưng vô tình đánh bật 37 tảng đá lớn bay trong không gian với tốc độ 21.000km/h.
Sự thật gây sốc: Loại hành tinh quái vật này là những "cỗ máy thời gian"
Dữ liệu từ NASA và ESA hé lộ một dạng hành tinh khổng lồ, cực đoan mang sức mạnh khiến ngôi sao mẹ nằm cạnh nó hồi xuân và làm sai lệch các phép đo thiên văn.
Lộ diện hành tinh siêu kỳ dị, tưởng chỉ có trong thần thoại
Hiện hành tinh đang giữ kỷ lục lớn nhất và nhẹ nhất từng được tìm thấy.
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”
Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.
