Thăm quan hệ thống cối xay gió 1.000 năm vẫn chạy tốt của người Iran

Người Ba Tư cổ đại đã xây dựng nên những chiếc cối xay gió hơn 1.000 năm trước, và tới nay chúng vẫn hoạt động.

Một trong những phát minh cổ đại mang tính hình tượng và được sử dụng cho đến ngày nay chính là chiếc cối xay gió.

Cối xay gió lần đầu tiên được phát minh năm 634, chủ yếu dùng để xay bắp và thoát nước. Một trong những cối xay gió lâu đời nhất trên thế giới có thể được tìm thấy ở thị trấn Nashtifan, Iran, nằm cách biên giới Afghanistan khoảng 30km.

Theo ghi chép, những chiếc cối xay gió với trục thẳng đứng này đã được người Ba Tư cổ đại xây dựng cách đây hơn 1.000 năm.

Nếu so sánh với cối xay gió hiện đại, chúng ta sẽ thấy những công trình này có kiểu dáng khá kỳ quái với trục phát động nằm dọc, cùng khoảng 6 - 12 cánh hứng gió hình chữ nhật.

Tuy nhiên, đây chính là hình dáng nguyên thủy của cối xay gió, khi mà con người lần đầu tiên tìm ra được cách tận dụng nguồn năng lượng vô tận từ gió.


Nguyên lý cối xay gió Nashtifan. (Ảnh: National Geographic).

Nguyên lý hoạt động của cối xay gió bắt đầu khi luồng gió thổi vào cánh gỗ, làm trục chính chuyển động, và quay máy nghiền hạt. Cứ như thế, những hạt lúa mì được nghiền thành bột mà không cần đến chút sức lực nào của con người.

Dần theo thời gian, mô hình này lan rộng và trở nên phổ biến khắp vùng Trung Đông và Trung Á, sau đó lan sang Trung Quốc, Ấn Độ và phần còn lại của châu Âu.

Điều kỳ lạ là dù được dựng từ những nguyên liệu thô như rơm, đất sét, gỗ... song những cối xay gió này vẫn bền bỉ một cách đáng kinh ngạc theo thời gian.

Đến nay, sau hơn 1.000 năm, dù không còn ở trong điều kiện tốt nhất, song chúng vẫn có thể được sử dụng để xay ngũ cốc thành bột.

Vào năm 2002, những chiếc cối xay gió này đã được Cục di sản văn hóa Iran xếp hạng là một trong những di tích quốc gia có tầm quan trọng lớn về lịch sử và du lịch.

TIN CŨ HƠN
Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Tỷ phú Donald Trump đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào Nhà Trắng. Kết quả này đã được những nhà tiên tri nổi tiếng trên thế giới tiên đoán từ hàng trăm năm trước, khiến mọi người phải khiếp sợ.

Đăng ngày: 16/01/2026
15 loại quả ở Việt Nam lọt vào danh sách 28 quả kỳ lạ nhất thế giới

15 loại quả ở Việt Nam lọt vào danh sách 28 quả kỳ lạ nhất thế giới

Trang Elite Readers đã "lùng sục" và tổng hợp 28 loại quả kỳ lạ nhất thế giới và thật bất ngờ khi tới 15 loại quả có mặt ở Việt Nam.

Đăng ngày: 14/01/2026
Những cấm kị nên biết khi tặng tiền lì xì

Những cấm kị nên biết khi tặng tiền lì xì

Lì xì là một tục lệ đẹp trong dịp Tết Nguyên đán ở nhiều nước châu Á. Tuy nhiên, không ít người chú ý đến những việc nên và không nên khi tặng bao lì xì.

Đăng ngày: 13/01/2026
5 mẹo dân gian khiến rắn sẽ không dám bén mảng tới gần nhà bạn

5 mẹo dân gian khiến rắn sẽ không dám bén mảng tới gần nhà bạn

Mới đây nhất, người dân tại Tiền Giang vô cùng hoảng sợ khi chứng kiến cảnh tượng con rắn dài khoảng hơn 1 mét vùng vẫy trong phòng tắm tại nhà của một người dân.

Đăng ngày: 13/01/2026
Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?

Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?

Từ ngàn xưa, người Do Thái đã xem tri thức là loại vốn đặc biệt vì có thể sinh ra vốn và của cải, lại không bị cướp đoạt được.

Đăng ngày: 08/01/2026
15 món nên ăn để lấy may trong ngày đầu năm

15 món nên ăn để lấy may trong ngày đầu năm

Theo quan niệm người Việt, đầu năm nếu ăn những món dưới đây sẽ mang lại may mắn cho cả năm.

Đăng ngày: 04/01/2026
Ăn tuyết có an toàn không?

Ăn tuyết có an toàn không?

Sa Pa, Mẫu Sơn, Pha Đin... cũng như nhiều nơi khác đang có tuyết rơi và chắc nhiều người cũng tự hỏi rằng liệu ăn tuyết có an toàn không?

Đăng ngày: 04/01/2026
Khoa Học News