Tháng 4 tới, tàu chở kho báu 17 tỷ USD sẽ được trục vớt
Nhà chức trách Colombia thông báo họ có thể tiến hành trục vớt tàu San José chở kho báu vàng bạc và ngọc lục bảo cùng nhiều hàng hóa khác sớm nhất vào tháng sau.
Tàu San José chìm vào năm 1708 là trung tâm của tranh chấp về quyền sở hữu xác tàu, bao gồm kho báu trị giá 17 tỷ USD đi kèm. Từ khi hải quân Colombia phát hiện vị trí của thuyền buồm Tây Ban Nha San José năm 2015, địa điểm cụ thể vẫn là bí mật cấp quốc gia, xác tàu và hàng hóa quý giá mà nó vận chuyển vẫn nằm sâu bên dưới mặt biển Caribean.
Xác tàu San José đang nằm ở đáy biển Caribean. (Ảnh: Armada de Colombia).
Nỗ lực trục vớt con tàu và thu hồi kho báu trên đó kéo theo chuỗi tranh chấp quốc tế phức tạp với Colombia, Tây Ban Nha, bộ lạc thổ dân Bolivia và một công ty trục vớt của Mỹ đều đòi sở hữu xác tàu cùng số vàng bạc và ngọc lục bảo trị giá 17 tỷ USD. Khi Colombia tìm cách chi trả chi phí khổng lồ cho hoạt động trục vớt, UNESCO và tòa án cấp cao trong nước đều can thiệp. Nhưng 8 năm sau phát hiện, các nhà chức trách cho biết họ có thể bắt đầu trục vớt các cổ vật từ xác tàu đắm sớm nhất vào tháng 4/2024. "Chúng tôi đang suy nghĩ cách tiếp cận thông tin lịch sử và khảo cổ từ xác tàu", Guardian hôm 19/4 dẫn lời Alhena Caicedo, giám đốc Viện nhân chủng học và lịch sử Colombia.
Trên đường quay trở lại châu Âu với kho báu để chi viện cho chiến tranh kế vị Tây Ban Nha, tàu San José bị tàu chiến Anh đánh chìm năm 1708 gần thành phố cảng Cartagena ở Caribean. Các sử gia cho biết xác tàu có thể giúp hé lộ nhiều điều về đế chế Tây Ban Nha ở thời kỳ đỉnh cao quyền lực cũng như lịch sử chồng chéo của châu Âu và châu Mỹ Latinh. Nhóm của Caicedo hy vọng có thể trục vớt xác tàu và trưng bày ở bảo tàng để du khách có thể tới khám phá. Nhưng trong khi tiếp tục thám hiểm khám phá địa điểm đắm tàu, quy mô và độ phức tạp của thách thức trở nên rõ ràng.
Rất ít tàu giống như San José từng được trục vớt và chưa có tàu nào được đưa lên từ vùng biển nhiệt đới ấm. "Đây là một thách thức khổng lồ và là dự án không có nhiều tiền lệ. Chúng tôi là những người tiên phong", Caicedo thừa nhận. So sánh gần gũi nhất có thể là tàu Mary Rose nằm trong đội tàu của vua Henry VIII bị chìm vào năm 1545 trong trận chiến với Pháp ở ngoài khơi Portsmouth. Xác tàu thế kỷ 16 đó được khám phá bởi hàng trăm thợ lặn trong một thập kỷ trước quá trình trục vớt cẩn thận vào năm 1981. Phần còn sót lại của thân tàu đang nằm ở phòng trưng bày của một bảo tàng 45 triệu USD.
Hải quân Colombia đang nghiên cứu Mary Rose và nhiều dự án bảo tồn hàng hải khác nhằm tìm hiểu làm thế nào để nâng và bảo tồn con tàu dài 40 m và hàng hóa trên tàu mà không khiến nó vỡ vụn. Hàng hóa trên tàu San José bao gồm thủy tinh, gốm sứ và da. Các nhà sử gia hy vọng số hàng này có thể giúp họ hiểu thêm về mạng lưới thông thương thế kỷ 18 trên toàn cầu, hệ thống thuộc địa phức tạp của Tây Ban Nha và cuộc sống của 600 người thiệt mạng trong vụ đắm tàu.
Thức ăn nhanh thế kỷ 21 hiện ra ở thành phố 2.000 năm tuổi
Thêm một thứ "vượt thời gian" khác gây choáng váng cho đội khảo cổ đang làm việc ở Pompeii - thành phố La Mã bị chôn vùi 2.000 năm trước dưới tro bụi núi lửa.
Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng "bốc hơi về trời"
Tàu ma Mortar Wreck hiện hình trong trạng thái rất tốt ở vùng nước nông ngoài khơi miền Nam nước Anh dù đã chìm 800 năm, để rồi phân rã nhanh đến đáng sợ từ ngày lộ ra khỏi cát.
Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm
Các nhà khoa học của Đại học New South Wales đã phát hiện ra mục đích của tấm đất sét Babylon 3.700 năm tuổi nổi tiếng, tiết lộ đây là bảng lượng giác cổ nhất và chính xác nhất thế giới.
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ
Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên
Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực bảo tồn các công trình lịch sử, văn hóa tại nội đô. Trong đó, TP sẽ chi 1.800 tỉ đồng thực hiện dự án phục dựng điện Kính Thiên.
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh
Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.
