Thiên hà của chúng ta là một “zombie”

Các nhà khoa học tuyên bố dải Ngân Hà nơi chúng ta đang sống thực ra đã chết hàng tỉ năm trước vì... đói.

Thiên hà hàng xóm Andromeda của chúng ta gần như chắc chắn đã "hết hạn" từ vài tỉ năm trước nhưng vừa mới chỉ bắt đầu thể hiện ra bên ngoài những dấu hiệu của sự sụp đổ.

Tương tự, thiên hà Milky Way (dải Ngân Hà) của chúng ta giống như xác sống zombie, đã chết nhưng vẫn tiếp tục chuyển động nên chúng ta chưa nhận ra. Đó là nội dung bài phân tích của Kevin Schawinski của Viện Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ đăng trên trang web học thuật The Conversation.


Thiên hà còn sống khỏe (bên trái) và thiên hà đã chết khác nhau về màu ánh sáng do các sao phát ra - (Ảnh: CC BY-NC).

Thiên hà được biết đến như là hệ thống năng động, liên tục thêm khí và chuyển chúng thành những ngôi sao. Đó là cách thiên hà lớn lên.

Khi các sao đến tuổi qua đời, chúng trở lại thành khí về thiên hà qua gió từ các ngôi sao hay các siêu tân tinh.

Như con người, các thiên hà cũng cần đồ ăn. Tuy nhiên, thực phẩm tất nhiên khác nhau. Đối với thiên hà, đồ ăn ngon là hydro tươi từ mạng lưới vũ trụ - các sợi và quầng vật chất tối tạo nên các cấu trúc lớn nhất trong vũ trụ.

Cái chết của thiên hà có nghĩa nó không còn khí để hình thành những ngôi sao mới nữa. Nhiều thiên hà như Milky Way và Andromeda cũng "đói" như vậy dù quá trình này diễn tiến chậm chạp qua hàng tỉ năm.

Có thể nhận biết bằng mắt thường thiên hà chết hay còn "xuân sắc" bằng cách so sánh màu ánh sáng các sao phát ra. Thiên hà xanh là thiên hà còn hoạt động mạnh, sống khỏe, ngược lại thiên hà chuyển đỏ do ánh sáng phát ra từ các sao già cỗi mà không có sao trẻ thay thế là thiên hà đã qua đời.

Giữa hai thời kỳ có một điểm chuyển tiếp gọi là "thung lũng xanh". Tại thời điểm này, thiên hà bị ngăn chặn không sinh sao nhiều nhưng vẫn hoạt động một cách lờ đờ. Thiên hà ở tình trạng này có thể đã chết khoảng 1 trăm triệu năm trước đó. Nhưng tại sao chúng lại không còn sức sống, không sinh sao, không đổi hình dạng thì vẫn còn là một câu hỏi lớn của vật lý thiên văn.


Kevin Schawinski khẳng định Ngân Hà đang bên rìa "thung lũng xanh", nghĩa là đã chết từ triệu năm trước, dù hiện tại vẫn hoạt động vật vờ - (Ảnh: CC BY-NC).

Các nhà nghiên cứu đã viện đến sự giúp đỡ của các nhà khoa học khác thông qua mạng Internet và làm việc để tìm ra xem liệu Ngân Hà của chúng ta có đang ở giai đoạn này hay không. Những dữ liệu thu thập được hé lộ Ngân Hà đang ở rìa của thung lũng xanh, nghĩa là dù nó đang vật vờ nhưng thật ra đã chết từ 1 tỉ năm trước.

Kevin Schawinski nói đây điều không thể tránh khỏi và nó đã "xong đời" rồi. Anh viết: "Hoàn toàn có khả năng dải Ngân Hà chỉ là một xác sống, nó đã chết từ hàng tỉ năm trước rồi".

Nhưng cùng ngày, niềm hi vọng thiên hà Milky Way sẽ hồi sinh nhờ được tiếp tế "lương thực" đã xuất hiện. Một nhóm nghiên cứu có trụ sở tại Notre Dame phát hiện ra một "lô hàng" - là thức ăn cần thiết cho sự tăng trưởng liên tục của thiên hà - đang bay về phía chúng ta với tốc độ 700.000 dặm/giờ (khoảng 1,13 triệu km/giờ).

Các nhà nghiên cứu cho rằng đám mây khí khổng lồ có tên Smith Cloud này thật ra là một phần của Ngân Hà khoảng 700 triệu năm trước. Sau đó, nó tách khỏi thiên hà một cách bí ẩn. Hiện, Smith Cloud dường như là một chiếc boomerang quay lại chốn cũ và may mắn làm sao, có mang lượng hydro và heli cho Ngân Hà.

Trưởng nhóm nghiên cứu Andrew Fox của Viện Khoa học Kính viễn vọng không gian phát biểu trong thông cáo của NASA hôm thứ Năm tuần trước: "Đám mây là một ví dụ cho thấy thiên hà thay đổi thế nào qua thời gian. Nó nói với chúng ta rằng thiên hà Ngân Hà là một trái bóng, nơi khí được thổi ra và sau đó trở lại".

Trong khi các nhà khoa học đang cố gắng xác định tuổi thọ của Ngân Hà thì bản thân chúng ta có thể tự an ủi rằng, dù sao "đồ ăn" cho thiên hà cũng đang trên đường tiếp tế. Mặc dù tất nhiên, quãng đường mà "túi thực phẩm" ấy phải vượt qua cũng còn xa lắm, khoảng 30 triệu năm trước khi đến rìa thiên hà của chúng ta.

TIN CŨ HƠN
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 30/12/2025
Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Kính viễn vọng Hubble của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ lập kỷ lục mới khi tìm ra GN-z11, thiên hà xa xôi nhất ở cách Trái Đất 13,4 tỷ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 25/12/2025
Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Nếu giống sao Thổ, Trái Đất sẽ có vành đai bao quanh dọc theo xích đạo. Vành đai này sẽ có hình dáng khác nhau khi nhìn từ những địa điểm khác nhau trên Trái Đất.

Đăng ngày: 24/12/2025
99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

Các nhà khoa học đang dần tự tin khẳng định về sự tồn tại của hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 24/12/2025
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 22/12/2025
Khoa Học News