Thiên hà phun lượng khí bằng 10.000 Mặt trời

Thiên hà ID2299 cách Trái đất 9 tỷ năm ánh sáng đang mất một lượng khí khổng lồ, có thể do từng va chạm với thiên hà khác.

Các nhà khoa học quan sát thiên hà ID2299 phun ra gần một nửa lượng khí dùng để tạo sao nhờ hệ thống kính viễn vọng ALMA ở Chile. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Nature Astronomy hôm 11/1.


Thiên hà ID2299 phun ra lượng lớn khí sau vụ một vụ va chạm. (Ảnh: ESO./M.KORNMESSER).

Ánh sáng từ ID2299 cần khoảng 9 tỷ năm để chạm tới Trái đất, nghĩa là các nhà thiên văn đang quan sát hình dạng của thiên hà này khi vũ trụ mới khoảng 4,5 tỷ năm tuổi. Mỗi năm, ID2299 đang mất lượng khí đủ để tạo ra 10.000 Mặt Trời. Đến nay, thiên hà này đã mất 46% tổng lượng khí lạnh - nhiên liệu cần thiết để sao hình thành.

Tuy nhiên, ID2299 vẫn đang tạo sao nhanh chóng với tốc độ gấp hàng trăm lần dải Ngân Hà. Điều này sẽ sớm tiêu hao hết lượng khí còn lại. Một thiên hà "chết" khi sao ngừng hình thành bên trong nó. Vì vậy, ID2299 có thể sẽ chết trong vài chục triệu năm tới.

"Đây là lần đầu tiên chúng tôi quan sát được một thiên hà lớn đang tạo sao ở vùng không gian xa sắp chết vì phun ra lượng khí lạnh khổng lồ", Annagrazia Puglisi, trưởng nhóm nghiên cứu, chuyên gia tại Đại học Durham, cho biết.

Nhóm nghiên cứu cho rằng có khả năng ID2299 sắp chết vì từng va chạm và sáp nhập với một thiên hà khác. Các vụ va chạm có thể tạo ra đuôi thủy triều - luồng khí và sao dài vươn ra không gian sau khi hai thiên hà hợp nhất. Thông thường, đuôi thủy triều quá mờ để quan sát ở thiên hà xa như ID2299. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu của Puglisi đã quan sát được chiếc đuôi này.

Nếu sáp nhập là nguyên nhân khiến ID2299 thất thoát khí, các nhà thiên văn có thể cần xem xét lại các giả thuyết về việc thiên hà ngừng tạo sao. Trước đây, họ cho rằng những cơn gió sinh ra khi sao hình thành và hố đen đang hoạt động ở trung tâm các thiên hà khổng lồ đã đẩy vật chất cần thiết để tạo sao ra ngoài không gian, chấm dứt sự hình thành sao.

"Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy các vụ sáp nhập thiên hà có thể dẫn đến thất thoát khí. Ngoài ra, gió và đuôi thủy triều có thể trông rất giống nhau. Điều này khiến chúng ta cần tìm hiểu lại cách thiên hà chết", Emanuele Daddi, đồng tác giả nghiên cứu, nhà thiên văn tại Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Saclay, nhận định.

Việc tiếp tục quan sát ID2299 trong tương lai có thể hé lộ thêm về lượng khí phun ra từ thiên hà. "ALMA cung cấp thông tin mới về những cơ chế ngăn sao chào đời ở những thiên hà xa xôi. Việc quan sát sự kiện lớn như vậy giúp bổ sung một mảnh ghép quan trọng cho bức tranh bí ẩn về sự tiến hóa của thiên hà", Chiara Circosta, đồng tác giả nghiên cứu, chuyên gia tại Đại học College London, chia sẻ.

TIN CŨ HƠN
Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Rất nhiều người cho rằng, nguyệt thực là hiện tượng thiên nhiên thần bí nên khi xảy ra thường phải liên quan đến những biến đổi bất thường trong đời sống. Trao đổi những băn khoăn này với nhiều nhà khoa học, chúng tôi đều nhận được câu khẳng định: chẳng có gì liên quan.

Đăng ngày: 12/03/2026
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 07/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa Học News