Thổ Nhĩ Kỳ: Đập thủy điện tỉ USD nuốt chửng "kho báu" quốc gia

Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đang quyết tâm đưa đập thủy điện Ilisu đi vào hoạt động toàn diện, tạo ra lượng điện lên tới 1.200MW, nhưng các nhà khảo cổ nói con đập sẽ nhấn chìm cả một kho báu quốc gia.

Theo Daily Shabah, Thổ Nhĩ Kỳ ngày 12.6 đã khởi động tổ máy thứ ba của đập thủy điện Ilisu. Con đập được xây dựng trên sông Tigris, ở phía đông nam tỉnh Mardin.

Thổ Nhĩ Kỳ: Đập thủy điện tỉ USD nuốt chửng kho báu quốc gia
Đập thủy điện Illisu nằm trên con sông Tigris.

Toàn bộ chi phí xây dựng đập lên tới 1,7 tỉ USD, tích trữ tới 10 tỷ m3 nước với 6 tổ máy phát điện tạo công suất 1.200MW. Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến con đập sẽ tạo ra nguồn lợi 412 triệu USD/năm cho nền kinh tế.

Loading...

Mặt trái của dự án xây đập thủy điện Ilisu – con đập lớn thứ tư ở Thổ Nhĩ Kỳ là nó nhấn chìm hoàn toàn thung lũng Hasankeyf – vùng đất có bề dày lịch sử 10.000 năm, khiến gần 70.000 người phải di dời, theo New York Times.

Bất chấp sự phản đối của người địa phương và cộng đồng quốc tế, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ vẫn đưa đập thủy điện Ilisu vào hoạt động kể từ tháng 5/2020, khiến mực nước dâng cao nhấn chìm thung lũng Hasankeyf.

Thổ Nhĩ Kỳ: Đập thủy điện tỉ USD nuốt chửng kho báu quốc gia
Thung lũng Hasankeyf với những ngôi làng cổ đã bị nước sông Tigris nhấn chìm.

Vùng đất vẫn còn nhiều di tích khảo cổ chưa được khám phá giờ đây chịu chung số phận với nông trang và nhà cửa của người dân địa phương. Tất cả đều bị “nuốt chửng” dưới mặt nước hồ thủy điện.

Khi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan nhấn nút mở tổ máy phát điện đầu tiên, ông nói đập Ilisu đem đến hòa bình và thịnh vượng cho vùng đông nam Thổ Nhĩ Kỳ.

Con đập không chỉ đóng góp khoản ngân sách đáng kể cho nền kinh tế mà còn cung cấp nước cho hàng nghìn hecta đất nông nghiệp, ông Erdogan nói.

Giới chức Thổ Nhĩ Kỳ coi đập Ilisu là công trình xanh, giúp đất nước hạn chế sự lệ thuộc vào việc nhập khẩu than đá, khí đốt.

Thổ Nhĩ Kỳ: Đập thủy điện tỉ USD nuốt chửng kho báu quốc gia
Người dân ở Hasankeyf thu dọn đồ dạc dời đi nơi khác.

Nhưng với những người bị mất nhà cửa thì đó là sự kiện đầy cay đắng và đau thương. Các nhà khảo cổ và môi trường cũng tràn trề thất vọng vì con đập đã nhấn chìm khu vực khảo cổ đầy giá trị và kho báu quốc gia ẩn chứa bên dưới, bao gồm các di sản quốc gia như cung điện cổ, nhà thờ hay cây cầu bắc qua sông Tigris lớn nhất thời Trung Cổ.

Zeynep Ahunbay, nhà hoạt động phản đối dự án xây đập từ hơn một thập kỷ trước, nói: “Làm thay đổi dòng chảy tự nhiên của sông Tigris là tội ác. Cả một thung lũng lịch sử bị nhấn chìm dưới nước”.

Đối với dự án xây đập Ilisu, tiền không phải vấn đề. Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã cho xây dựng 2 thị trấn hoàn toàn mới, xây thêm đường cao tốc và cầu tránh hồ thủy điện để làm nơi ở mới cho người dân.

“Họ đã chi một khoản tiền khổng lồ để xây đập, xây thị trấn làm nơi tái định cư, xây thêm cơ sở hạ tầng”, nhà hoạt động Emin Bulut nói. “Với số tiền đó, họ có thể đầu tư cho cả khu vực miền nam”.

Thổ Nhĩ Kỳ: Đập thủy điện tỉ USD nuốt chửng kho báu quốc gia
Toàn bộ thung lũng Hasankeyf ngập trong nước.

“Chúng tôi không thể làm gì khác khi người của chính phủ đến đo đạc địa giới”, Birsen Argun, 44 tuổi, người sở hữu khách sạn duy nhất ở Hasankeyf nói.

“Chồng tôi cố thuyết phục họ hàng không nhận tiền đền bù, nhưng mọi người cứ âm thầm đồng ý rồi rời đi”, Argun nói. Các cuộc biểu tình của người dân địa phương không tạo ra được sự phản đối đủ lớn.

“Đó là lý do chúng tôi thất bại”, Arif Ayhan, 44 tuổi, nói. “Chúng tôi sống ở một trong những nơi đẹp nhất thế giới, nhưng chúng tôi không biết trân trọng những giá trị của nơi này”.

Có mặt ở con đập, Hezni Aksu, 60 tuổi, nhìn dòng nước nhấn chìm nhà cửa, đất đai. “Vùng đất này là của tổ tiên chúng tôi”, Aksu nói trong cay đắng. “Họ đã biến chúng tôi thành dân di cư”.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Tòa nhà mang tính biểu tượng của NASA đã 55 năm tuổi, và sứ mệnh của nó mới chỉ bắt đầu

Tòa nhà mang tính biểu tượng của NASA đã 55 năm tuổi, và sứ mệnh của nó mới chỉ bắt đầu

Trung tâm Không gian Kennedy của NASA đã có tuổi đời gần 6 thập kỷ - nó được chính thức hình thành vào ngày 1/7/1962 với tư cách một thực thể riêng biệt với Trung tâm Du hành Không gian Marshall ở Alabama.

Đăng ngày: 10/07/2020
Có gì bên trong con đập Tam Hiệp lớn nhất thế giới?

Có gì bên trong con đập Tam Hiệp lớn nhất thế giới?

Bắt đầu xây dựng từ năm 1994 và hoàn thành vào năm 2012, đập Tam Hiệp mang lại nhiều lợi ích kinh tế những cũng nhận nhiều chỉ trích về tác động cho môi trường xung quanh.

Đăng ngày: 06/07/2020
Đập Tam Hiệp - Kiệt tác hay thảm họa lơ lửng trên đầu?

Đập Tam Hiệp - Kiệt tác hay thảm họa lơ lửng trên đầu?

Đập Tam Hiệp là công trình thủy điện được cả thế giới biết đến, sừng sững chắn ngang dòng sông Dương Tử dài thứ 3 trên hành tinh. Nhưng thảm họa mà nó gây ra nếu bị vỡ sẽ vô cùng tàn khốc.

Đăng ngày: 02/07/2020
12 Nhà máy thủy điện lớn nhất Việt Nam

12 Nhà máy thủy điện lớn nhất Việt Nam

Với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và nhu cầu sử dụng điện tăng trung bình hơn 10%/năm. Để đáp ứng nhu cầu sử dụng điện phục vụ cho sinh hoạt và lao động, nhà nước đã triển khai và phát triển những nhà mấy thủy điện lớn.

Đăng ngày: 02/07/2020
Trung Quốc vận hành đập thủy điện khổng lồ, cao hơn đập Tam Hiệp

Trung Quốc vận hành đập thủy điện khổng lồ, cao hơn đập Tam Hiệp

Dự án đập thủy điện Ô Đông Đức đã bắt đầu phát điện thử nghiệm, với chiều cao đập là 270m so với chiều cao 181m của đập Tam Hiệp.

Đăng ngày: 30/06/2020
Kính viễn vọng Trung Quốc có thể phát hiện dấu hiệu về bão Mặt trời

Kính viễn vọng Trung Quốc có thể phát hiện dấu hiệu về bão Mặt trời

CLST có khẩu độ 1,8m đã ghi lại được hình ảnh của bề mặt Mặt Trời một cách chi tiết, cho thấy thiết bị quang học này có thể phát hiện các dấu hiệu cảnh báo khi sắp có bão Mặt Trời.

Đăng ngày: 26/06/2020
Khách sạn 5 sao kiêm bảo tàng khảo cổ học độc nhất vô nhị

Khách sạn 5 sao kiêm bảo tàng khảo cổ học độc nhất vô nhị

Phát hiện khảo cổ bất ngờ có thể khiến một công trình xây dựng bị hủy bỏ vì mục đích bảo tồn, nhưng một khách sạn 5 sao tại Thổ Nhĩ Kỳ đã tìm ra cách

Đăng ngày: 23/06/2020
Tiêu điểm
Khoa Học News