Thuận tay là do gene quyết định

Một nghiên cứu về di truyền học đã xác định một quá trình sinh học gây ảnh hưởng quyết định liệu chúng ta sẽ thuận tay trái hay tay phải.

Các nhà khoa học tại trường Đại học Oxford, St Andrews, Bristol và Viện Max Plank ở Nijmegen, Hà Lan, tìm thấy mối tương quan giữa tình trạng thuận tay và một mạng lưới các gene liên quan với tính không đối xứng trái – phải trong các phôi thai đang phát triển.

“Các gene liên quan trong quá trình sinh học thông qua một phôi thai sớm di chuyển từ lúc là một khối tròn các tế bào và trở thành một sinh vật đang phát triển với một phía trái và phải đã được hình thành”, tác giả William Brander của nghiên cứu, một nghiên cứu sinh tại MRC Functional Genomics Unit thuộc trường Đại học Oxford cho biết.

Các nhà nghiên cứu cho rằng các gene cũng có thể hỗ trợ hình thành sự khác biệt trái-phải trong não, do đó ảnh hưởng đến thuận tay. Họ đã báo cáo phát hiện trên tạp chí PLoS Genetics.

Con người là loài duy nhất thể hiện một xu hướng thuận tay mạnh mẽ, với khoảng 90% thuận tay phải. Nguyên nhân của xu hướng này vẫn còn là một bí ẩn.

Các nhà nghiên cứu do tiến sĩ Silvia Paracchini tại Đại học St Andrews dẫn đầu đã quan tâm tìm hiểu liệu các gene nào có thể gây ảnh hưởng tới thuận tay trái hay phải, để có được một sự hiểu biết sâu sắc hơn về các nguyên nhân và sự tiến hóa của tình trạng thuận tay này.

Nhóm nghiên cứu đã thực hiện một mô hình nghiên cứu tương quan toàn bộ nhiễm sắc thể (Genome-wide association study - GWAS) nhằm xác định xem có bất cứ biến thể gene phổ biến nào liên quan tới việc con người thích sử dụng tay trái hay tay phải hay không.

Sự liên quan chặt chẽ nhất, biến thể có ý nghĩa thống kê nhất với tình trạng thuận tay nằm trong gene có tên PCSK6, một gene liên quan tới thiết lập sớm trái, phải trong phôi thai đang phát triển.

Sau đó, các nhà nghiên cứu đã sử dụng toàn bộ các kiến thức thu được từ các nghiên cứu trước đây về các tác động mà gene PCSK6 và các gene tương tự gây ra ở chuột để khám phá thêm về các quá trình sinh học liên quan.

Phá vỡ PCSK6 ở chuột gây ra các khiếm khuyết không đối xứng về trái, phải, chẳng hạn như vị trí bất thường của các cơ quan trong cơ thể. Ví dụ như chúng có thể có một tim và dạ dày nằm bên phải và gan thì nằm phía bên trái.

Các nhà nghiên cứu thấy rằng các biến thể trong các gene khác gây ra các khiếm khuyết về trái, phải khi bị gián đoạn ở loài chuột là rất có nhiều khả nănng liên hệ với kĩ năng về tay hơn là chúng ta dự đoán.

Trong khi nhóm nghiên cứu đã xác định vai trò của gene liên quan đến việc thành lập bên trái từ bên phải trong sự phát triển của phôi thai, William Brandler đã cảnh báo rằng, những kết quả nghiên cứu này không giải thích thỏa đáng hoàn toàn sự thay đổi thuận tay ở một số người. Ông nói: “Cũng giống như tất cả các khía cạnh hành vi của con người, tự nhiên và giáo dục cùng song hành. Sự phát triển của thuận tay xuất phát từ một sự kết hợp giữa các gene, môi trường, và áp lực văn hóa để phù hợp với việc thuận tay bên phải".

TIN CŨ HƠN
Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Tổ tiên chung phổ quát cuối cùng là một tế bào sống cách đây 4,2 tỷ năm, khi Trái đất có những đại dương nóng và rất ít oxy.

Đăng ngày: 28/08/2025
Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn

Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn "hết hồn"

Khu rừng già Amazon rộng lớn luôn ẩn chứa những điều bí ẩn chưa được khám phá, khiến chuyến đi vào rừng đầy rẫy hiểm nguy nhưng không kém phần thú vị và kích thích trí tò mò.

Đăng ngày: 28/08/2025
Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Bạn biết không, rắn là một trong những loài có độ phân bổ sinh học tương đối rộng. Chỉ cần có điều kiện phù hợp, rắn chắc chắn sẽ xuất hiện.

Đăng ngày: 27/08/2025
Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em sinh đôi người Mỹ Sienna và Sierra Bernal được đánh giá là độc nhất vô nhị khi một trong số họ chỉ có kích thước cơ thể bằng một nửa người còn lại.

Đăng ngày: 27/08/2025
Nguồn gốc của oxy trên Trái Đất

Nguồn gốc của oxy trên Trái Đất

Hàng tỷ năm trước, thạch anh vỡ vụn phản ứng với nước, cung cấp điều kiện cần thiết cho tiến hóa của vi sinh vật quang hợp sản sinh phần lớn oxy trong khí quyển ngày nay.

Đăng ngày: 27/08/2025
Bộ tộc khỏa thân và tục lệ ăn thịt người, dùng sọ làm cốc

Bộ tộc khỏa thân và tục lệ ăn thịt người, dùng sọ làm cốc

Bộ tộc Aghori này thường khỏa thân, dùng sọ người làm cốc, cắn đứt đầu các động vật sống và ngồi thiền trên xác chết.

Đăng ngày: 24/08/2025
Bộ lạc sống kiểu “ăn lông ở lỗ” ở Indonesia

Bộ lạc sống kiểu “ăn lông ở lỗ” ở Indonesia

Bộ lạc sống kiểu "ăn lông ở lỗ" ở Indonesia vừa được một nhiếp ảnh gia người Italy Roberto Pazzi ghi lại trong chuyến đi thực tế của mình.

Đăng ngày: 24/08/2025
Khoa Học News