Khoa Học News

Thuận tay là do gene quyết định

Một nghiên cứu về di truyền học đã xác định một quá trình sinh học gây ảnh hưởng quyết định liệu chúng ta sẽ thuận tay trái hay tay phải.

Các nhà khoa học tại trường Đại học Oxford, St Andrews, Bristol và Viện Max Plank ở Nijmegen, Hà Lan, tìm thấy mối tương quan giữa tình trạng thuận tay và một mạng lưới các gene liên quan với tính không đối xứng trái – phải trong các phôi thai đang phát triển.

“Các gene liên quan trong quá trình sinh học thông qua một phôi thai sớm di chuyển từ lúc là một khối tròn các tế bào và trở thành một sinh vật đang phát triển với một phía trái và phải đã được hình thành”, tác giả William Brander của nghiên cứu, một nghiên cứu sinh tại MRC Functional Genomics Unit thuộc trường Đại học Oxford cho biết.

Các nhà nghiên cứu cho rằng các gene cũng có thể hỗ trợ hình thành sự khác biệt trái-phải trong não, do đó ảnh hưởng đến thuận tay. Họ đã báo cáo phát hiện trên tạp chí PLoS Genetics.

Con người là loài duy nhất thể hiện một xu hướng thuận tay mạnh mẽ, với khoảng 90% thuận tay phải. Nguyên nhân của xu hướng này vẫn còn là một bí ẩn.

Các nhà nghiên cứu do tiến sĩ Silvia Paracchini tại Đại học St Andrews dẫn đầu đã quan tâm tìm hiểu liệu các gene nào có thể gây ảnh hưởng tới thuận tay trái hay phải, để có được một sự hiểu biết sâu sắc hơn về các nguyên nhân và sự tiến hóa của tình trạng thuận tay này.

Nhóm nghiên cứu đã thực hiện một mô hình nghiên cứu tương quan toàn bộ nhiễm sắc thể (Genome-wide association study - GWAS) nhằm xác định xem có bất cứ biến thể gene phổ biến nào liên quan tới việc con người thích sử dụng tay trái hay tay phải hay không.

Sự liên quan chặt chẽ nhất, biến thể có ý nghĩa thống kê nhất với tình trạng thuận tay nằm trong gene có tên PCSK6, một gene liên quan tới thiết lập sớm trái, phải trong phôi thai đang phát triển.

Sau đó, các nhà nghiên cứu đã sử dụng toàn bộ các kiến thức thu được từ các nghiên cứu trước đây về các tác động mà gene PCSK6 và các gene tương tự gây ra ở chuột để khám phá thêm về các quá trình sinh học liên quan.

Phá vỡ PCSK6 ở chuột gây ra các khiếm khuyết không đối xứng về trái, phải, chẳng hạn như vị trí bất thường của các cơ quan trong cơ thể. Ví dụ như chúng có thể có một tim và dạ dày nằm bên phải và gan thì nằm phía bên trái.

Các nhà nghiên cứu thấy rằng các biến thể trong các gene khác gây ra các khiếm khuyết về trái, phải khi bị gián đoạn ở loài chuột là rất có nhiều khả nănng liên hệ với kĩ năng về tay hơn là chúng ta dự đoán.

Trong khi nhóm nghiên cứu đã xác định vai trò của gene liên quan đến việc thành lập bên trái từ bên phải trong sự phát triển của phôi thai, William Brandler đã cảnh báo rằng, những kết quả nghiên cứu này không giải thích thỏa đáng hoàn toàn sự thay đổi thuận tay ở một số người. Ông nói: “Cũng giống như tất cả các khía cạnh hành vi của con người, tự nhiên và giáo dục cùng song hành. Sự phát triển của thuận tay xuất phát từ một sự kết hợp giữa các gene, môi trường, và áp lực văn hóa để phù hợp với việc thuận tay bên phải".

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Con người có những khả năng đặc biệt mà đến khoa học cũng phải "lắc đầu ngao ngán" không lý giải được.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

AK-47 kể từ khi chính thức được đưa vào sử dụng năm 1949 cho đến nay vẫn luôn nắm giữ vị trí là khẩu súng trường phổ biến nhất và mang lại hiệu quả sử dụng cao nhất ở khắp nơi trên thế giới.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những đồ vật tiềm ẩn khả năng gây nổ ở ngay cạnh chúng ta

Những đồ vật tiềm ẩn khả năng gây nổ ở ngay cạnh chúng ta

Dù là vật dụng nhỏ nhưng chúng thực sự là "quả bom nổ chậm", gây thiệt hại đến tính mạng bạn.

Đăng ngày: 24/09/2026
7 nghi lễ hiến tế người sống rùng rợn nhất thế giới

7 nghi lễ hiến tế người sống rùng rợn nhất thế giới

Không ít nền văn hóa cổ đại lại coi "hiến tế người" một cách rùng rợn là điều rất bình thường trong cuộc sống của họ.

Đăng ngày: 24/09/2026
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 22/09/2026
Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tham khảo thêm tài liệu và giải thích rõ hơn về quá trình phát triển của con cá Lucky Fish này cũng như những lợi ích mà nó mang lại.

Đăng ngày: 20/09/2026
Nghiên cứu từ Harvard khẳng định: Chắc chắn tiền mua được hạnh phúc

Nghiên cứu từ Harvard khẳng định: Chắc chắn tiền mua được hạnh phúc

Hạnh phúc là một phạm trù khá mơ hồ, vì mỗi người cảm nhận hạnh phúc theo một cách khác nhau.

Đăng ngày: 17/09/2026
Khoa Học News