Thủy tinh là chất lỏng ở nhiệt độ thông thường?

Nhiều người trong chúng ta đã được nghe thông tin rằng: Các thánh đường thời Trung cổ sở hữu lớp kính (hay còn gọi là thủy tinh) cửa sổ ở phần đáy dày hơn so với phần chóp. Hiện tượng này được lí giải do thủy tinh là một chất lỏng ở nhiệt độ phòng và qua nhiều thế kỷ, nó chảy chậm dần xuống phía dưới.

Tuy nhiên, mới đây, các nhà khoa học đã tiến hành kiểm tra một mẫu hổ phách 20 triệu năm tuổi của Dominica, một dạng thủy tinh tự nhiên. Họ phát hiện, cấu trúc của hổ phách không thay đổi vì ứng suất hay sức nóng nhiều hơn một mẫu đối chiếu mới hơn.


Cửa sổ hoa hồng phía bắc nổi tiếng của Nhà thờ Đức bà ở Paris, Pháp. (Ảnh: Shutterstock)

Điều này gợi nhắc một bài học vật lý rằng, sự khác biệt giữa chất rắn và chất lỏng có liên quan cấu trúc phân tử. Chất rắn thường có các phân tử được sắp xếp theo một cấu trúc tinh thể. Khi chất rắn bị đốt nóng, các phân tử của nó dao động cho tới khi chất rắn đạt nhiệt độ tan chảy và cấu trúc tinh thể của nó bị phá vỡ.

Chất lỏng trở thành chất rắn khi chúng mất đi đủ lượng nhiệt cần thiết. Đôi khi, một chất lỏng có tính "chậm đông" nếu vẫn là chất lỏng khi vượt qua điểm đóng băng bình thường của nó.

Sau khi nghiên cứu các ô kính cửa sổ thánh đường Trung cổ, một số chuyên gia tuyên bố, thủy tinh là một chất lỏng chậm đông vì nó ở thể rắn nhưng vẫn chảy.

Trong thực tế, thủy tinh không phải là chất lỏng hay chất rắn đơn thuần mà ở trạng thái giao thoa có tên gọi là "chất rắn vô định hình".

Vì thủy tinh là chất rắn vô định hình nên: "kính cửa sổ của các thánh đường ở nhiệt độ phòng sẽ mất nhiều thời gian hơn vạn vật xung quanh để tái sắp xếp bản thân như có vẻ tan chảy", theo Hiệp hội Khoa học Mỹ.

Các nhà nghiên cứu phát hiện, ngay cả các đồ tạo tác thủy tinh cổ hơn nhiều được tìm thấy trong những khu di tích La Mã hoặc Ai Cập cổ cũng không cho thấy bất kỳ dấu hiệu tan chảy nào qua nhiều thế kỷ.

Các ô cửa sổ bằng kính ở những thánh đường Trung Cổ dày, mỏng khác nhau ở các điểm khác nhau do cách chế tác, chứ không phải vì thủy tinh là chất lỏng. Những người thợ chế tác đã tạo ra chúng bằng cách thổi nên những ống thủy tinh hình trụ, rồi cán phẳng thành các tấm kính. Quá trình cán phẳng thường không đều và phần dày hơn luôn được lắp đặt ở đáy cửa sổ.

TIN CŨ HƠN
Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Bình minh và hoàng hôn là hai khoảnh khắc ngẳn ngủi nhưng cũng thật đẹp trong 1 ngày. Thực tế, không phải ai cũng hiểu rõ khái niệm này và sự khác biệt giữa chúng là gì?

Đăng ngày: 05/05/2026
3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

Để trở thành một võ sĩ Samurai, họ phải tuân theo nhiều quy tắc, trải qua những bài học vô cùng nghiêm khắc.

Đăng ngày: 05/05/2026
Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Tầm bắn xa hơn 20 lần, đầu đạn bay nhanh gấp hơn 10 lần các loại vũ khí quân sự thống thường – là tóm tắt ngắn gọn về uy lực của súng điện từ railgun.

Đăng ngày: 05/05/2026
Nguồn gốc hình thành cát

Nguồn gốc hình thành cát

Được hình thành do sự biến đổi thời tiết và xói mòn của các ngọn núi cũng như trải qua hàng triệu năm, những hạt cát theo dòng chảy cùng những con sông đi ra biển.

Đăng ngày: 04/05/2026
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.

Đăng ngày: 04/05/2026
Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Mọi người đều nói rằng khi một con mèo đen chạy qua con đường mà bạn đang đi, rủi ro chắc chắn sẽ xảy ra. Nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi, làm thế nào mà mèo đen lại bị dính tiếng xấu như thế? Đó đơn giản là do màu lông của chúng, hay có cái gì đó mang lại điềm gở thật sự?

Đăng ngày: 04/05/2026
Túi nhỏ trên quần jean dùng để đựng gì?

Túi nhỏ trên quần jean dùng để đựng gì?

Bạn có bao giờ để ý đến chiếc túi bé xíu "thừa thãi" trên quần jean?

Đăng ngày: 29/04/2026
Khoa Học News