Khoa Học News

Thuyết tiền định qua cái tên

Theo một số chuyên gia, tên của con người có thể nhào nặn nên tính cách, cuộc sống lẫn con đường sự nghiệp trong tương lai.

Đôi khi chúng ta cố gắng sống cho xứng đáng với cái tên. Có người lại nỗ lực tránh xa nó. Dù ở khía cạnh nào đi chăng nữa, cái tên được đánh giá là đóng vai trò chủ chốt trong quá trình phát triển bản thân, từ đó thúc đẩy con người đi theo những hướng đi của cuộc sống và nghề nghiệp.

Theo tạp chí The Week, thuật ngữ "thuyết định mệnh" đã xuất hiện trong ấn bản tạp chí New Scientist vào năm 1994 nhằm giải thích hiện tượng này. Các nhà biên tập của tạp chí lưu ý đến trường hợp 2 nhà khoa học công bố các đề tài nghiên cứu có sự tương đồng lạ kỳ với họ của mình. Trường hợp đầu, ban biên tập nhận được cuốn sách có tựa đề Các vị trí cực - Những khu vực vùng cực và tương lai của hành tinh, tác giả là Daniel Snowman (Snowman ở đây là người tuyết). Vài tuần sau đó, họ lại nhận tiếp bản thảo London phía dưới London - Under London - Sách chỉ dẫn dưới lòng đất, một trong các tác giả là Richard Trench (Trench nghĩa là mương rãnh hay đào hầm). Có thể đó chỉ là sự trùng hợp, hoặc cũng có thể tên họ của các nhà khoa học đã ảnh hưởng đến hướng đi nghề nghiệp của họ.


Tên có ảnh hưởng nhất định đối với tương lai của trẻ - (Ảnh: Wallibs)

Cuộc nghiên cứu về sự ảnh hưởng của tên có lẽ đã kéo dài ít nhất cả nửa thế kỷ. Vào năm 1996, một bài báo tựa đề Tên và hành vi của tác giả H.Edward Deluzain, với nội dung kể lại một cuộc nghiên cứu nổi tiếng vào năm 1954, được công bố trên chuyên san British Journal of Psychology. Theo đó, một cộng đồng tên Ashanti ở châu Phi cho rằng ngày sinh trong tuần có liên quan đến tính cách của một người. Chẳng hạn con trai sinh vào ngày thứ hai trong tuần thường hiền lành, yêu hòa bình; còn nếu chào đời vào thứ tư chúng lại hung hăng và chuộng bạo lực. Do niềm tin này, cha mẹ có thói quen thêm ngày sinh vào tên của trẻ mới chào đời. Khi kiểm tra lại, các chuyên gia phát hiện số trường hợp phạm pháp và có hành vi bạo lực đặc biệt cao ở người sinh vào thứ tư trong cộng đồng này.

Dù không phải lúc nào cũng dựa trên khuôn mẫu này để dự đoán các hành vi tương lai của con người, nhưng cái tên vẫn tạo ra cơ sở khiến người đối diện có thể kết luận ban đầu về người đó. Đó là lý do không ít phụ huynh vắt óc trong vài tháng với hy vọng có thể chọn được cái tên thích hợp nhất cho đứa con chưa chào đời. Một số trường hợp, cha mẹ đặt những cái tên mạnh mẽ, nam tính cho con trai và dịu dàng, nữ tính cho bé gái. Hầu hết các bậc cha mẹ còn kỹ tính hơn khi thử đảo tên, đảo vần để xem tên đó có trùng với âm tiết hoặc nghĩa nào có thể khiến đứa trẻ bị trêu chọc ở trường.

Nhà tâm lý học David Figlio của Đại học Tây Bắc ở Illinois đã chứng tỏ rằng tên trẻ có thể để lại dấu ấn không phai mờ trong cuộc sống của chúng, dù tốt hơn hay tệ đi. Theo đó, bé trai được đặt tên thường dùng cho con gái nhiều khả năng có hành vi bất thường hơn các bé trai có tên nam tính. Lòng tự trọng cũng có thể tác động trong trường hợp này. Người nào ghét tên mình, và cho rằng người khác cũng nghĩ cái tên đó đáng xấu hổ, có thể gặp vấn đề về hành vi trong đời sống, theo Giáo sư Jean Twenge của Đại học bang San Diego. Điều này cho thấy con người luôn vẽ lên những ấn tượng trong tiềm thức về người khác, và cái tên là một trong những mục tiêu bị đánh giá đầu tiên.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Con người có những khả năng đặc biệt mà đến khoa học cũng phải "lắc đầu ngao ngán" không lý giải được.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

AK-47 kể từ khi chính thức được đưa vào sử dụng năm 1949 cho đến nay vẫn luôn nắm giữ vị trí là khẩu súng trường phổ biến nhất và mang lại hiệu quả sử dụng cao nhất ở khắp nơi trên thế giới.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những đồ vật tiềm ẩn khả năng gây nổ ở ngay cạnh chúng ta

Những đồ vật tiềm ẩn khả năng gây nổ ở ngay cạnh chúng ta

Dù là vật dụng nhỏ nhưng chúng thực sự là "quả bom nổ chậm", gây thiệt hại đến tính mạng bạn.

Đăng ngày: 24/09/2026
7 nghi lễ hiến tế người sống rùng rợn nhất thế giới

7 nghi lễ hiến tế người sống rùng rợn nhất thế giới

Không ít nền văn hóa cổ đại lại coi "hiến tế người" một cách rùng rợn là điều rất bình thường trong cuộc sống của họ.

Đăng ngày: 24/09/2026
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 22/09/2026
Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tham khảo thêm tài liệu và giải thích rõ hơn về quá trình phát triển của con cá Lucky Fish này cũng như những lợi ích mà nó mang lại.

Đăng ngày: 20/09/2026
Nghiên cứu từ Harvard khẳng định: Chắc chắn tiền mua được hạnh phúc

Nghiên cứu từ Harvard khẳng định: Chắc chắn tiền mua được hạnh phúc

Hạnh phúc là một phạm trù khá mơ hồ, vì mỗi người cảm nhận hạnh phúc theo một cách khác nhau.

Đăng ngày: 17/09/2026
Khoa Học News