Tia laser hé lộ thành phố bị lãng quên trên Con đường Tơ lụa
Nhóm nghiên cứu Viện Hàn lâm Khoa học Uzbekistan sử dụng công nghệ lidar để lập bản đồ khu vực phát hiện ra hai thành phố thời Trung Cổ.
Ẩn mình trong những ngọn núi cao chót vót của Trung Á, dọc theo tuyến đường được gọi là Con đường Tơ lụa, các nhà khảo cổ học đang khám phá hai thành phố thời Trung Cổ có thể đã từng nhộn nhịp cư dân sinh sống cách đây nghìn năm.
Hình ảnh lidar của Tugunbulak, địa điểm của một thành phố thời Trung Cổ ở Uzbekistan. (Ảnh: SAIElab/J. Berner/M. Frachetti).
Năm 2011, một nhóm nghiên cứu lần đầu tiên phát hiện ra một trong những thành phố bị lãng quên này khi đang leo núi ở phía đông Uzbekistan để tìm kiếm những câu chuyện lịch sử chưa được kể.
Các nhà khảo cổ đã đi bộ dọc theo lòng sông và phát hiện ra các địa điểm chôn cất trên đường lên đỉnh một trong những ngọn núi. Khi đến nơi, một cao nguyên với những gò đất kỳ lạ trải rộng ra trước mắt họ. Đối với người không chuyên, những gò đất này trông có vẻ không có gì đặc biệt. Nhưng "với tư cách là các nhà khảo cổ, chúng tôi nhận ra đó là những nơi do con người tạo ra, là nơi con người sinh sống", Farhod Maksudov thuộc Trung tâm Khảo cổ học Quốc gia của Viện Hàn lâm Khoa học Uzbekistan chia sẻ.
Mặt đất cũng ngổn ngang hàng nghìn mảnh gốm. "Chúng tôi đã rất kinh ngạc", Michael Frachetti, một nhà khảo cổ học tại Đại học Washington ở St. Louis, cho biết. Ông và Maksudov đã tìm kiếm bằng chứng khảo cổ về các nền văn hóa du mục chăn thả gia súc trên đồng cỏ núi. Các nhà nghiên cứu không ngờ lại tìm thấy một thành phố thời Trung Cổ rộng 12,1 ha trong một vùng khí hậu tương đối khắc nghiệt ở độ cao khoảng 2.133,6 m so với mực nước biển. Địa điểm này được gọi là Tashbulak, theo tên gọi hiện tại của khu vực.
Địa điểm thứ được phát hiện vào năm 2015, đặt tên là Tugunbulak, được công bố vào ngày 23/10 trên tạp chí Nature. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng công nghệ viễn thám để lập bản đồ nơi mà họ mô tả là một thành phố thời Trung Cổ rộng lớn, gần 121,4 ha, cách Tashbulak 4,8 km và được kết nối vào mạng lưới các tuyến đường thương mại được gọi là Con đường Tơ lụa.
Để có được một cái nhìn chi tiết về vùng đất này, Frachetti và Maksudov đã trang bị cho một máy bay không người lái công nghệ viễn thám gọi là lidar (phát hiện và đo khoảng cách bằng ánh sáng). Máy quét lidar sử dụng các xung laser để lập bản đồ các đặc điểm của vùng đất bên dưới. Công nghệ này đã được sử dụng ngày càng nhiều trong khảo cổ học - trong vài năm qua, nó đã giúp khám phá ra một thành phố Maya bị lãng quên trải dài bên dưới tán rừng nhiệt đới ở Guatemala.
Tại Tashbulak và Tugunbulak, kết quả là một bản đồ địa hình của các địa điểm với độ chi tiết ở mức inch. Với sự trợ giúp của các thuật toán máy tính, theo dõi thủ công và khai quật, các nhà nghiên cứu đã lập bản đồ các sườn núi tinh tế có khả năng là tường thành và các công trình bị chôn vùi khác.
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long
Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.
Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh
Những nền văn minh đầu tiên đã phát triển từ hàng nghìn năm trước Công nguyên, với nhiều di sản vẫn còn được lưu giữ tới ngày nay.
Phát hiện ngôi mộ của "người man rợ" 1.700 năm tuổi
Các nhà khảo cổ học ở Đức đã phát hiện ra ngôi mộ 1.700 năm tuổi của một người Barbaria hay còn gọi là "người man rợ" sống ở rìa Đế chế La Mã và được tặng những đồ tùy táng có giá trị, bao gồm đồ thủy tinh, đồ gốm và một chiếc lược răng mịn.
Tìm thấy thanh kiếm 3.200 năm tuổi khắc dòng chữ "Ramesses II"
Các nhà khảo cổ học ở Ai Cập đã khai quật được di tích 3.200 năm tuổi của một doanh trại quân đội chứa rất nhiều hiện vật, bao gồm một thanh kiếm có chữ tượng hình khắc tên Ramesses II.
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới
Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.
Bí mật đằng sau 4 thanh kiếm La Mã 1.900 năm tuổi tìm thấy trong hang động ở Israel
Các thanh kiếm được cho là chiến lợi phẩm từ quân đội La Mã gắn với cuộc nổi dậy Bar Kochba của người Do Thái chống lại sự cai trị của đế chế La Mã ở Judean.
