Tia vũ trụ xa nhất cách Trái đất 13 tỷ năm ánh sáng

Ánh sáng từ dòng tia cực mạnh của một chuẩn tinh xa xôi mất hơn chục tỷ năm để truyền tới Trái đất.

Những dòng tia, nguồn phát xạ vô tuyến xa nhất mà các nhà nghiên cứu từng biết, đến từ chuẩn tinh mới phát hiện gần đây, tồn tại khi vũ trụ chỉ mới 780 triệu năm tuổi. Chuẩn tinh là những vật thể cực sáng nằm ở tâm của một số thiên hà. Chúng lấy năng lượng từ hố đen siêu khối lượng. Hố đen hấp thụ khí gas xung quanh, giải phóng năng lượng. Nguồn năng lượng này tạo thành dòng tia phát sáng dưới dạng bước sóng vô tuyến.

Tia vũ trụ xa nhất cách Trái đất 13 tỷ năm ánh sáng
Mô phỏng chuẩn tinh P172+18 và dòng tia của nó. (Ảnh: Đài quan sát Nam châu Âu).

Chuẩn tinh mới tìm thấy có tên P172+18. Dòng tia bắn ra vật chất ở tốc độ gần bằng vận tốc âm thanh. Xét theo khoảng cách của chuẩn tinh, các nhà thiên văn học đang quan sát vật thể khi nó tồn tại ở thuở sơ khai của vũ trụ. Nó có thể giúp giới nghiên cứu hiểu sâu hơn về quá trình tiến hóa của thiên hà và hố đen.

Loading...

Đây là chuẩn tinh đầu tiên được phát hiện dòng tia có niên đại xa xưa như vậy. P172+18 là chuẩn tinh vô tuyến với dòng tia cực sáng dưới dạng bước sóng vô tuyến. Chỉ có khoảng 10% chuẩn tinh thuộc nhóm này. Hố đen siêu khối lượng nuôi dưỡng P172+18 lớn gấp 300 triệu lần so với Mặt trời, theo kết quả nghiên cứu công bố hôm 8/3 trên tạp chí Astrophysical Journal. Hố đen ăn vật chất rất nhanh, gia tăng khối lượng ở tốc độ thuộc hàng cao nhất, theo Chiara Mazzucchelli, nhà thiên văn học tại Đài quan sát nam châu Âu.

Nhiều khả năng các hố đen siêu khối lượng đang phát triển nhanh và dòng tia vô tuyến đến từ chuẩn tinh có liên quan tới nhau. Bản thân dòng tia tác động tới khí gas quanh hố đen, làm tăng lượng khí rơi vào trong hố. Điều này có thể giúp các nhà thiên văn học tìm hiểu một số hố đen từ thuở vũ trụ sơ khai tăng nhanh kích thước bằng cách nào.

Nhiều kính viễn vọng và đài quan sát, bao gồm kính viễn vọng Magellan ở Đài quan sát Las Campanas tại Chile, Kính viễn vọng rất lớn ở Đài quan sát nam châu Âu, hệ thống Very Large Array của Đài quan sát thiên văn vô tuyến quốc gia ở New Mexico và kính viễn vọng Keck ở Hawaii đều đóng góp vào phát hiện. Các nhà thiên văn học có thể sử dụng chuẩn tinh để nghiên cứu vật thể gần Trái đất hơn bởi chúng đóng vai trò như ngọn hải đăng.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Tìm thấy

Tìm thấy "mầm sự sống" trên chiếc đuôi của sao chổi ma quái

Chiếc đuôi phát sáng rực rỡ của sao chổi Catalina có thể lý giải cách mà vật liệu được xem là chìa khóa của sự sống - carbon - hiện diện ở các hành tinh đá như Trái đất hay sao Hỏa.

Đăng ngày: 09/03/2021
Kính viễn vọng Hubble tạm ngừng hoạt động

Kính viễn vọng Hubble tạm ngừng hoạt động

Kính thiên văn Hubble mang tính biểu tượng của NASA đã phải tạm ngừng hoạt động ngoài dự kiến do trục trặc phần mềm.

Đăng ngày: 09/03/2021
Săn tìm thiên thạch nặng 150 gram lao xuống Pháp

Săn tìm thiên thạch nặng 150 gram lao xuống Pháp

Việc tìm thiên thạch nhỏ khó như " mò kim đáy biển" dù nó chứa nhiều thông tin khoa học giá trị.

Đăng ngày: 09/03/2021
Siêu Trái đất 2 mặt đáng sợ sở hữu thứ giúp địa cầu có sự sống

Siêu Trái đất 2 mặt đáng sợ sở hữu thứ giúp địa cầu có sự sống

Các nhà khoa học đã phát hiện ra dấu hiệu của hoạt động kiến tạo trên một siêu Trái đất có một nửa là ban ngày, một nửa là màn đêm vĩnh cửu.

Đăng ngày: 09/03/2021
Tiểu hành tinh rộng 304m sẽ bay sát Trái đất vào năm 2029

Tiểu hành tinh rộng 304m sẽ bay sát Trái đất vào năm 2029

Năm 2029, tiểu hành tinh 99942 Apophis sẽ bay qua Trái đất ở khoảng cách gần, có thể không va chạm.

Đăng ngày: 08/03/2021
Phi hành gia có thể sống sót khi rơi vào hố đen?

Phi hành gia có thể sống sót khi rơi vào hố đen?

Hố đen đến ngày nay vẫn là một thiên thể rất bí ẩn mà con người đang tìm cách khám phá.

Đăng ngày: 08/03/2021
Tìm thấy vật chất hữu cơ liên quan đến sự sống trên bề mặt tiểu hành tinh

Tìm thấy vật chất hữu cơ liên quan đến sự sống trên bề mặt tiểu hành tinh

Mới đây, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy bằng chứng đầu tiên về các vật chất hữu cơ cần thiết cho sự sống trên Trái đất trên bề mặt của một tiểu hành tinh loại S.

Đăng ngày: 06/03/2021
Tiêu điểm
Khoa Học News