'Tiến sĩ' thạch sùng cụt

Sau chục năm nghiên cứu, tiến sĩ Ngô Thái Lan (giảng viên Khoa Sinh, ĐH Sư phạm HN 2) đã tìm ra quá trình sinh sản của loại thạch sùng cụt, góp phần bảo tồn loại bò sát hữu ích đang có nguy cơ tuyệt chủng.

Sắp tới, tiến sĩ Ngô Thái Lan sẽ xuất bản cuốn sách về quá trình tìm hiểu đời sống loài thạch sùng cụt để thuận tiện cho công tác giảng dạy và bảo tồn loài bò sát quý này.

“Rủ” chồng đi bắt thạch sùng

Thạch sùng cụt là loài bò sát biến nhiệt có tên khoa học Gehyra Mutilata Wiegmann (hay còn gọi là thạch thùng, móc rách, mối rách, thằn lằn nhà). Đây là loài bò sát sống hoang dã nhưng lại rất gần gũi với con người, chúng thường sống trong nhà hoặc gần nhà. Thức ăn của thạch sùng chủ yếu là các loại côn trùng muỗi, gián, sâu bọ.

Trong y học cổ truyền, thạch sùng cụt được dùng làm vị thuốc để chữa rất nhiều bệnh, đặc biệt bệnh lao hạch, hen suyễn. Do đây là loài bò sát quý, nên nhiều người dân tìm cách săn bắt dẫn đến tình trạng khan hiếm và loại này đang có nguy cơ tuyệt chủng.

Tiến sĩ Ngô Thái Lan.

“Nếu biết được chu kỳ sinh sản của thạch sùng sẽ xác định được thời kỳ nào không nên bắt loại thạch sùng cụt đang sinh trưởng, như vậy sẽ góp phần bảo tồn loài động vật quý này”, tiến sĩ Lan cho biết.

Từ suy nghĩ này, từ năm 1999, tiến sĩ Lan cùng chồng mày mò nghiên cứu tìm hiểu về loài thạch sùng cụt.

Để tiện theo dõi quá trình sinh trưởng và phát triển của thạch sùng, tiến sĩ Lan làm những chiếc chuồng đặt trong nhà, rồi cùng chồng đi bắt thạch sùng về nuôi: “Có những đêm hai vợ chồng thay phiên nhau trông thạch sùng, cho thạch sùng ăn, lấy mẫu thí nghiệm đến khi đi ngủ thì trời đã sáng” , tiến sĩ Lan nhớ lại.

Tìm cách bảo tồn

Phải mất 6 năm ròng, tiến sĩ Lan mới bước đầu tìm ra được chu kỳ sinh sản của thạch sùng cụt. Theo tiến sĩ Lan, chu kỳ sinh dục của thạch sùng cụt đực chia làm ba giai đoạn.

Giai đoạn sinh sản, thạch sùng cụt phóng tinh mạnh từ tháng 3 đến tháng 6 và từ tháng 7 đến tháng 8. Vào giai đoạn nghỉ sinh, một số ít cá thể vẫn có thể sinh tinh và sinh sản vào tháng 11 đến tháng 12. Còn chu kỳ phát triển noãn của thạch sùng cái thì diễn ra quanh năm. Nhưng có ba giai đoạn rụng noãn tập trung đó là: từ cuối tháng 3 đến tháng 5; từ cuối tháng 7 đến tháng 9 và từ tháng 11 đến tháng 12.

Những chuồng nuôi thạch sùng.

Cũng qua nghiên cứu, tiến sĩ Lan nhận thấy, trong một năm có hai thời kỳ con non xuất hiện nhiều nhất là tháng 6 đến tháng 7 và tháng 10 đến tháng 11.

Từ những kết quả trên, tiến sĩ Lan nhận định chỉ nên bắt thạch sùng trưởng thành sau mùa sinh sản (từ tháng 10 đến tháng 3) để đảm bảo số lượng loài không bị giảm sút mạnh.

“Muốn bảo vệ loài thạch sùng cụt thì nên đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân biết cách khai thác đúng mức và khuyến khích nuôi thạch sùng bởi loài bò sát này dễ nuôi lại thân thiện và có ích đối với con người”, tiến sĩ Lan nói và cho biết thêm sẽ xuất bản cuốn sách về quá trình tìm hiểu đời sống của loài thạch sùng cụt để thuận tiện cho công tác giảng dạy và bảo tồn loài bò sát này.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Thomas Edison & những phát minh vĩ đại

Thomas Edison & những phát minh vĩ đại

Thomas Edison là nhà khoa học, nhà sáng chế và một thương nhân đã phát minh ra rất nhiều thiết bị có ảnh hưởng tới cuộc sống của chúng ta.

Đăng ngày: 01/04/2025
Người đầu tiên tìm ra thuốc điều trị bệnh phong là một nhà khoa học nữ

Người đầu tiên tìm ra thuốc điều trị bệnh phong là một nhà khoa học nữ

Alice Augusta Ball sinh ngày 24/7/1892 tại Seattle, Washington, Mỹ có mẹ là bà Laura, một nhiếp ảnh gia và bố là ông James P. Ball, Jr., một luật sư.

Đăng ngày: 29/03/2025
GS Ngô Bảo Châu và bổ đề Langlands

GS Ngô Bảo Châu và bổ đề Langlands

Những ngày gần đây cả dân tộc hân hoan về việc GS Ngô Bảo Châu – nhà toán học Việt Nam nhận giải thưởng toán học danh giá nhất trên thế, huy chương Fields. Nhiều người muốn biết nội dung công trình của anh, nhưng đây là việc không dễ dàng...

Đăng ngày: 20/03/2025
Bí mật ít biết về Leonardo da vinci

Bí mật ít biết về Leonardo da vinci

Leonardo da Vinci, một thiên tài, một nhà sáng chế vĩ đại người Ý. Một số tuyệt tác, sáng chế của ông được cả thế giới biết đến nhưng còn một số sự thật thú vị về cuộc đời và sự sáng tạo của Lenardo ít được mọi người biết đến.

Đăng ngày: 14/03/2025
Những nhà khoa học vĩ đại hy sinh thân mình vì sự nghiệp

Những nhà khoa học vĩ đại hy sinh thân mình vì sự nghiệp

Phần lớn trong số này là những nhà khoa học nổi tiếng, phát minh của họ đã làm thay đổi thế giới.

Đăng ngày: 12/03/2025
Ngày 8/3: Tìm hiểu về những người phụ nữ đã góp phần làm thay đổi thế giới

Ngày 8/3: Tìm hiểu về những người phụ nữ đã góp phần làm thay đổi thế giới

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 đang đến gần, hãy cùng chúng tôi điểm lại  thông tin và hình ảnh của 7 người phụ nữ có những đóng gớp lớn lao làm thay đổi lịch sử thế giới.

Đăng ngày: 09/03/2025
Chuyện thú vị về những phát minh

Chuyện thú vị về những phát minh

Từ thuyết tương đối, hình học tọa độ đến chiếc lò vi sóng hay miếng giấy ghi nhớ... đều mang trong nó một câu chuyện thú vị về hành trình "tìm ra rồi" của các nhà khoa học.

Đăng ngày: 03/03/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News