Tiết lộ sốc từ 3.000 hạt thủy tinh tàu vũ trụ Trung Quốc mang về

Tàu vũ trụ Hằng Nga 5 của Trung Quốc đã đem về Trái đất bằng chứng cho thấy Mặt trăng từng "sống dậy" 123 triệu năm trước.

Mặt trăng từng được cho là một khối đá tĩnh lặng, chết chóc kể từ 2 tỉ năm về trước. Nhưng các mẫu đất mà tàu vũ trụ Hằng Nga 5 mang về Trái đất đã kể một câu chuyện bất ngờ.

Theo Sci-News, TS Qiuli Li và các cộng sự từ Viện Địa chất và địa vật lý thuộc Viện Hàn lâm khoa học Trung Quốc đã phân tích khoảng 3.000 hạt thủy tinh từ các mẫu đất nói trên.

Lý do những hạt này được quan tâm là vì chúng rất có thể là thủy tinh núi lửa, thứ tiết lộ về thời kỳ mà vệ tinh của Trái đất còn có hoạt động địa chất.


Ảnh đồ họa mô tả một hoạt động núi lửa giải phóng các quả cầu thủy tinh nhỏ trên Mặt trăng - (Ảnh: T. Zhang & Y. Wang).

Rất bất ngờ, họ đã được 3 hạt trong số đó có nguồn gốc từ một hoạt động núi lửa chỉ 123 triệu năm trước, thông qua phương pháp định tuổi dựa trên đồng vị uranium - chì.

Trước đây, kết quả phân tích các mẫu khác thu thập được từ các sứ mệnh Apollo 16 của Mỹ, Luna 1 của Liên Xô và và chính Hằng Nga 5 khiến các nhà khoa học tin rằng Mặt trăng từng có hoạt động núi lửa rộng rãi, nhưng chỉ từ 4,4 đến 2 tỉ năm trước.

Những phát hiện mới chứng minh rằng hoạt động núi lửa kéo dài lâu hơn nhiều so với những nghi ngờ trước đây, ít nhất là ở quy mô nhỏ hơn và cục bộ hơn.

Các hạt núi lửa vừa được tìm thấy chứa hàm lượng lớn kali, phốt pho và các nguyên tố đất hiếm được gọi là nguyên tố KREEP, có thể tạo ra nhiệt lượng phóng xạ.

Sự nóng lên cục bộ do các nguyên tố KREEP có thể làm tan chảy đá trong lớp phủ của Mặt trăng, dẫn đến một lượng nhỏ magma phun trào lên bề mặt.

Điều này cũng gợi ý về sự làm giàu cục bộ các nguyên tố sinh nhiệt trong lớp phủ của thiên thể.

Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí Science này một lần nữa ủng hộ mối hoài nghi rằng Mặt trăng của chúng ta không phải một khối đá "chết" đã lâu.

Thậm chí, một số nghiên cứu trước đó cho thấy vẫn có một khe hở nhỏ cho sự sống tồn tại trên thế giới cằn cỗi này - có thể đến 2 lần trong quá khứ - mặc dù đến nay đã tuyệt chủng.

Trên Trái đất, hoạt động địa chất đóng vai trò quan trọng để tạo nên một môi trường phù hợp cho sự sống.

Hơn hết, một cái gì đó vẫn nóng và vẫn hoạt động bên trong Mặt trăng cũng làm tăng thêm hy vọng về việc tìm thấy các túi nước lỏng còn đâu đó trên thiên thể này, sẽ là nguồn tài nguyên tuyệt vời cho các căn cứ Mặt trăng mà nhiều cơ quan vũ trụ khắp thế giới đang lên kế hoạch.

TIN CŨ HƠN
Siêu trăng lớn nhất năm sắp chiếu sáng bầu trời thế giới

Siêu trăng lớn nhất năm sắp chiếu sáng bầu trời thế giới

Trăng tròn hôm 30/8 sẽ ở điểm gần Trái Đất nhất, tạo thành siêu trăng sáng nhất năm 2023.

Đăng ngày: 16/02/2026
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Hệ Mặt trời có thêm 5 hành tinh gần giống Trái đất?

Hệ Mặt trời có thêm 5 hành tinh gần giống Trái đất?

Một số hành tinh đá giống Trái đất bị Mặt Trời "bắt cóc" hàng tỉ năm trước có thể vẫn ẩn nấp ngay quanh chúng ta.

Đăng ngày: 14/02/2026
Lần đầu tiên tìm ra

Lần đầu tiên tìm ra "trái tim" Mặt trăng: Trông y hệt Trái đất!

Sau nửa thế kỷ tìm kiếm, các nhà khoa học cuối cùng cũng xác định được những gì ẩn chứa trong Mặt trăng - vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất. Đó là một phát hiện hoàn toàn bất ngờ.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 13/02/2026
NASA phát hiện 2 ngôi sao đâm nhau dữ dội đến mức tạo ra vàng

NASA phát hiện 2 ngôi sao đâm nhau dữ dội đến mức tạo ra vàng

Kính viễn vọng không gian James Webb của NASA (JWST) đã phát hiện hai ngôi sao neutron đâm vào nhau dữ dội, đến mức có thể tạo ra vàng trong không gian.

Đăng ngày: 13/02/2026
Khoa Học News