Tiết lộ sốc từ 3.000 hạt thủy tinh tàu vũ trụ Trung Quốc mang về

Tàu vũ trụ Hằng Nga 5 của Trung Quốc đã đem về Trái đất bằng chứng cho thấy Mặt trăng từng "sống dậy" 123 triệu năm trước.

Mặt trăng từng được cho là một khối đá tĩnh lặng, chết chóc kể từ 2 tỉ năm về trước. Nhưng các mẫu đất mà tàu vũ trụ Hằng Nga 5 mang về Trái đất đã kể một câu chuyện bất ngờ.

Theo Sci-News, TS Qiuli Li và các cộng sự từ Viện Địa chất và địa vật lý thuộc Viện Hàn lâm khoa học Trung Quốc đã phân tích khoảng 3.000 hạt thủy tinh từ các mẫu đất nói trên.

Lý do những hạt này được quan tâm là vì chúng rất có thể là thủy tinh núi lửa, thứ tiết lộ về thời kỳ mà vệ tinh của Trái đất còn có hoạt động địa chất.


Ảnh đồ họa mô tả một hoạt động núi lửa giải phóng các quả cầu thủy tinh nhỏ trên Mặt trăng - (Ảnh: T. Zhang & Y. Wang).

Rất bất ngờ, họ đã được 3 hạt trong số đó có nguồn gốc từ một hoạt động núi lửa chỉ 123 triệu năm trước, thông qua phương pháp định tuổi dựa trên đồng vị uranium - chì.

Trước đây, kết quả phân tích các mẫu khác thu thập được từ các sứ mệnh Apollo 16 của Mỹ, Luna 1 của Liên Xô và và chính Hằng Nga 5 khiến các nhà khoa học tin rằng Mặt trăng từng có hoạt động núi lửa rộng rãi, nhưng chỉ từ 4,4 đến 2 tỉ năm trước.

Những phát hiện mới chứng minh rằng hoạt động núi lửa kéo dài lâu hơn nhiều so với những nghi ngờ trước đây, ít nhất là ở quy mô nhỏ hơn và cục bộ hơn.

Các hạt núi lửa vừa được tìm thấy chứa hàm lượng lớn kali, phốt pho và các nguyên tố đất hiếm được gọi là nguyên tố KREEP, có thể tạo ra nhiệt lượng phóng xạ.

Sự nóng lên cục bộ do các nguyên tố KREEP có thể làm tan chảy đá trong lớp phủ của Mặt trăng, dẫn đến một lượng nhỏ magma phun trào lên bề mặt.

Điều này cũng gợi ý về sự làm giàu cục bộ các nguyên tố sinh nhiệt trong lớp phủ của thiên thể.

Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí Science này một lần nữa ủng hộ mối hoài nghi rằng Mặt trăng của chúng ta không phải một khối đá "chết" đã lâu.

Thậm chí, một số nghiên cứu trước đó cho thấy vẫn có một khe hở nhỏ cho sự sống tồn tại trên thế giới cằn cỗi này - có thể đến 2 lần trong quá khứ - mặc dù đến nay đã tuyệt chủng.

Trên Trái đất, hoạt động địa chất đóng vai trò quan trọng để tạo nên một môi trường phù hợp cho sự sống.

Hơn hết, một cái gì đó vẫn nóng và vẫn hoạt động bên trong Mặt trăng cũng làm tăng thêm hy vọng về việc tìm thấy các túi nước lỏng còn đâu đó trên thiên thể này, sẽ là nguồn tài nguyên tuyệt vời cho các căn cứ Mặt trăng mà nhiều cơ quan vũ trụ khắp thế giới đang lên kế hoạch.

TIN CŨ HƠN
Mảnh hành tinh chết rơi xuống Trái đất, chứa kho báu làm chao đảo giới khoa học

Mảnh hành tinh chết rơi xuống Trái đất, chứa kho báu làm chao đảo giới khoa học

Các nhà khoa học cuối cùng cũng tìm ra lời giải về lonsdaleite, loại siêu kim cương đã khiến họ bối rối trong nhiều năm qua, với những tính chất không tương đồng với bất cứ thứ gì hiện hữu trên Trái đất.

Đăng ngày: 15/03/2026
Sự thật chưa kể về thời tiết trong không gian của Hệ Mặt trời!

Sự thật chưa kể về thời tiết trong không gian của Hệ Mặt trời!

Hầu hết mọi người nghĩ về không gian như một vùng trống rỗng của hư vô, nhưng trên thực tế, không gian là một nơi hỗn loạn chứa đầy plasma và từ trường

Đăng ngày: 15/03/2026
Kính viễn vọng mạnh nhất thế giới chụp được thứ đe dọa đảo lộn vũ trụ học

Kính viễn vọng mạnh nhất thế giới chụp được thứ đe dọa đảo lộn vũ trụ học

Đó là một vật thể "quái vật" ra đời từ khi vũ trụ của chúng ta mới được vài trăm triệu năm tuổi.

Đăng ngày: 15/03/2026
Phát hiện hố đen

Phát hiện hố đen "lớn" nhanh nhất trong 9 tỷ năm

Các nhà khoa học Australia phát hiện một hố đen siêu lớn có khối lượng bằng 3 tỷ Mặt Trời. Họ tin rằng đây là hố đen phát triển nhanh nhất trong 9 tỷ năm qua.

Đăng ngày: 14/03/2026
Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Rất nhiều người cho rằng, nguyệt thực là hiện tượng thiên nhiên thần bí nên khi xảy ra thường phải liên quan đến những biến đổi bất thường trong đời sống. Trao đổi những băn khoăn này với nhiều nhà khoa học, chúng tôi đều nhận được câu khẳng định: chẳng có gì liên quan.

Đăng ngày: 12/03/2026
Tàu NASA tìm ra nơi sự sống có thể ẩn nấp ở hành tinh khác

Tàu NASA tìm ra nơi sự sống có thể ẩn nấp ở hành tinh khác

Trước khi "chết", tàu vũ trụ MESENGER của NASA đã kịp xác định một "vùng sự sống" không thể tin nổi trên hành tinh bé nhỏ nhất hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 12/03/2026
Tìm thấy

Tìm thấy "thứ siêu hiếm" trên Mặt trăng: Cuộc chiến khai thác sẽ nổ ra?

Ý tưởng khai thác một dạng năng lượng sạch và hiệu quả từ Mặt trăng đã kích thích giới khoa học viễn tưởng và thực tế trong những thập kỷ gần đây.

Đăng ngày: 12/03/2026
Khoa Học News