Tiết lộ sốc từ 3.000 hạt thủy tinh tàu vũ trụ Trung Quốc mang về

Tàu vũ trụ Hằng Nga 5 của Trung Quốc đã đem về Trái đất bằng chứng cho thấy Mặt trăng từng "sống dậy" 123 triệu năm trước.

Mặt trăng từng được cho là một khối đá tĩnh lặng, chết chóc kể từ 2 tỉ năm về trước. Nhưng các mẫu đất mà tàu vũ trụ Hằng Nga 5 mang về Trái đất đã kể một câu chuyện bất ngờ.

Theo Sci-News, TS Qiuli Li và các cộng sự từ Viện Địa chất và địa vật lý thuộc Viện Hàn lâm khoa học Trung Quốc đã phân tích khoảng 3.000 hạt thủy tinh từ các mẫu đất nói trên.

Lý do những hạt này được quan tâm là vì chúng rất có thể là thủy tinh núi lửa, thứ tiết lộ về thời kỳ mà vệ tinh của Trái đất còn có hoạt động địa chất.


Ảnh đồ họa mô tả một hoạt động núi lửa giải phóng các quả cầu thủy tinh nhỏ trên Mặt trăng - (Ảnh: T. Zhang & Y. Wang).

Rất bất ngờ, họ đã được 3 hạt trong số đó có nguồn gốc từ một hoạt động núi lửa chỉ 123 triệu năm trước, thông qua phương pháp định tuổi dựa trên đồng vị uranium - chì.

Trước đây, kết quả phân tích các mẫu khác thu thập được từ các sứ mệnh Apollo 16 của Mỹ, Luna 1 của Liên Xô và và chính Hằng Nga 5 khiến các nhà khoa học tin rằng Mặt trăng từng có hoạt động núi lửa rộng rãi, nhưng chỉ từ 4,4 đến 2 tỉ năm trước.

Những phát hiện mới chứng minh rằng hoạt động núi lửa kéo dài lâu hơn nhiều so với những nghi ngờ trước đây, ít nhất là ở quy mô nhỏ hơn và cục bộ hơn.

Các hạt núi lửa vừa được tìm thấy chứa hàm lượng lớn kali, phốt pho và các nguyên tố đất hiếm được gọi là nguyên tố KREEP, có thể tạo ra nhiệt lượng phóng xạ.

Sự nóng lên cục bộ do các nguyên tố KREEP có thể làm tan chảy đá trong lớp phủ của Mặt trăng, dẫn đến một lượng nhỏ magma phun trào lên bề mặt.

Điều này cũng gợi ý về sự làm giàu cục bộ các nguyên tố sinh nhiệt trong lớp phủ của thiên thể.

Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí Science này một lần nữa ủng hộ mối hoài nghi rằng Mặt trăng của chúng ta không phải một khối đá "chết" đã lâu.

Thậm chí, một số nghiên cứu trước đó cho thấy vẫn có một khe hở nhỏ cho sự sống tồn tại trên thế giới cằn cỗi này - có thể đến 2 lần trong quá khứ - mặc dù đến nay đã tuyệt chủng.

Trên Trái đất, hoạt động địa chất đóng vai trò quan trọng để tạo nên một môi trường phù hợp cho sự sống.

Hơn hết, một cái gì đó vẫn nóng và vẫn hoạt động bên trong Mặt trăng cũng làm tăng thêm hy vọng về việc tìm thấy các túi nước lỏng còn đâu đó trên thiên thể này, sẽ là nguồn tài nguyên tuyệt vời cho các căn cứ Mặt trăng mà nhiều cơ quan vũ trụ khắp thế giới đang lên kế hoạch.

TIN CŨ HƠN
Năm 2035, một bóng ma vũ trụ

Năm 2035, một bóng ma vũ trụ "xuyên không" đến Trái đất

Kính viễn vọng không gian James Webb vừa phát hiện một hiện tượng ma quái mới ở nơi cách Trái đất 10 tỉ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 04/01/2026
Kính Hubble chụp ảnh

Kính Hubble chụp ảnh "cây cầu" nối hai thiên hà

NASA công bố ảnh chụp mới tuyệt đẹp về bộ ba thiên hà Arp 248 trong chòm sao Xử Nữ, cách Trái đất khoảng 200 triệu năm ánh sáng.

Đăng ngày: 04/01/2026
Mâu thuẫn lớn nhất của vật lý đương đại, Albert Einstein mất nửa đời người cũng không giải được

Mâu thuẫn lớn nhất của vật lý đương đại, Albert Einstein mất nửa đời người cũng không giải được

Thuyết tương đối được đề xuất bởi Albert Einstein từ hơn 100 năm trước và thuyết cơ học lượng tử cũng được xây dựng bởi sự góp mặt của ông.

Đăng ngày: 04/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
NASA công bố hình ảnh mới về vũ trụ chụp bằng kính viễn vọng James Webb

NASA công bố hình ảnh mới về vũ trụ chụp bằng kính viễn vọng James Webb

Theo NASA, hình ảnh trên cho thấy vùng hình thành sao nằm ở vị trí gần Trái Đất nhất trong tổ hợp đám mây Rho Ophiuchi với khoảng cách gần 390 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 03/01/2026
Thiên thạch gây ra vết lõm

Thiên thạch gây ra vết lõm "không thể sửa" cho kính James Webb

Một thiên thạch lớn ngoài dự kiến đâm vào kính viễn vọng không gian James Webb cuối tháng 5, để lại vết lõm trên tấm gương mạ vàng.

Đăng ngày: 03/01/2026
Những hiện tượng thiên văn hiếm gặp nhất thế giới

Những hiện tượng thiên văn hiếm gặp nhất thế giới

Thiên hà luôn là một khái niệm vô cùng bí ẩn và hấp dẫn, trong đó là những sự kiện vô cùng hiếm gặp, đôi khi vài chục năm mới xuất hiện một lần.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News