Khoa Học News

Tìm hiểu về loại bọ cánh cứng phá hoại mùa màng ở Việt Nam

Bọ cánh cứng "hoành hành" ở Việt Nam là loại gì? Cách phòng chống ra sao?

Bọ cánh cứng là loài côn trùng đã xuất hiện ở Việt Nam từ hàng chục năm, và có thời điểm là "cơn ác mộng" với người nông dân vì mật độ sinh sôi dày đặc của chúng.  


Bọ ăn lá xoài (Chafer beetles).

Loài côn trùng này hoành hành khiến cây trồng xơ xác, trụi lá, thậm chí ở một số cây chỉ còn lại trái non treo lủng lẳng.

Từ đó, khiến cây mất khả năng quang hợp, dẫn tới bị suy kiệt, sản lượng giảm, thậm chí chết mà không có cách nào để ngăn chặn. 

Chưa dừng lại ở đó, bọ cánh cứng còn làm đảo lộn cuộc sống thường ngày của người dân. Bọ cánh cứng chủ yếu hoạt động vào ban đêm, chỉ cần thấy ánh sáng là chúng ùa vào gây khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Một số tỉnh thành đang chứng kiến sự xuất hiện của bọ cánh cứng như tại Bình Phước, Tây Ninh,…


Ấu trùng của bọ ăn lá.

Trên thế giới có khoảng 200 loại bọ cánh cứng, bọ cánh cứng ăn lá ít được mô tả ở các tài liệu trong nước. Nhiều khả năng, loài bọ này thuộc loại bọ ăn lá xoài (Chafer beetles). 

Theo các tài liệu nước ngoài, loài bọ này có tên khoa học là "Apogonia", thuộc họ Scarabaeidae, bộ cánh cứng (Coleoptera). Gây hại chủ yếu trên cây cọ dầu, ca cao, dừa, cà phê… 

Về sinh sản, trứng bọ ăn lá được đẻ thành từng khối, gần gốc, gồm nhiều trứng, mỗi trứng được bọc trong lớp đất cứng. Trứng dài 1,0 - 1,3 mm, màu trắng, về sau phồng to, tròn. 

Giai đoạn ấu trùng dài khoảng 72 ngày. Tiền nhộng: 2 - 3 ngày. Nhộng: 7 - 10 ngày. Vòng đời khoảng 3 tháng. Thành trùng thời gian đầu có màu nâu, sau chuyển sang đen. Ở Đông Nam Bộ, bọ thường bộc phát và gây hại vào đầu mùa mưa (Tháng 4 - 5).

Thành trùng chủ yếu ăn lá, cành non của cây mọc hoang lẫn cây trồng về đêm. Ban ngày, chúng sống ẩn mình dưới lớp đất mặt.


Vòng đời của đa số các loài bọ ăn lá.

Điều thú vị là loài bọ này xuất hiện không thường xuyên, ở Đông Nam Bộ thường xảy ra vào tháng 3, 4, nhưng đôi khi chúng gây hại nghiêm trọng ở các vườn mới khai hoang, gần tán rừng ở Đông Nam Bộ và Nam Trung Bộ.

Theo kinh nghiệm dân gian, có 3 phương pháp để phòng tránh bọ cánh cứng ăn lá. Trong đó, phổ biến nhất là biện pháp thủ công, có thể dùng bẫy đèn đồng loạt tại các khu vực xuất hiện nhiều bọ cánh cứng gây hại. 

Bên cạnh đó, một phương pháp hữu hiệu không kém là sử dụng thuốc trừ sâu có hoạt chất Permethrin, profennophos để xịt vào lúc chiều tối.

Cuối cùng là biện pháp sinh học, đó là dùng bacillus thuringiensiss (Tricho-BT), Metarhizium anisopliae (nấm xanh) để xịt lên cây và vào đất để diệt trứng và con non trước khi thành trùng.

Tuy nhiên, biện pháp an toàn nhất, ít tốn kém nhất đối với những khu vườn có diện tích không quá rộng, là sử dụng bẫy đèn, bên dưới đặt chậu nước có lớp váng dầu hỏa hoặc dầu nhớt, bọ cánh cứng lao vào đèn rơi xuống chậu nước, váng dầu sẽ bít kín lỗ thở ở 2 bên bụng bọ cánh cứng gây chết nhanh.

TIN CŨ HƠN
Độc đáo loài xương rồng tự chết để tiếp tục tồn tại và lan rộng khắp sa mạc

Độc đáo loài xương rồng tự chết để tiếp tục tồn tại và lan rộng khắp sa mạc

Không giống các loại xương rồng khác trên thế giới thường phát triển theo chiều dọc, Creeping Devil phát triển theo chiều ngang và nằm trên mặt đất.

Đăng ngày: 12/05/2026
15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

Chôm chôm, măng cụt, sầu riêng... là những loại trái cây được liệt vào danh sách quý hiếm và ngon nhất thế giới.

Đăng ngày: 05/05/2026
Loài sâu róm độc nhất thế giới

Loài sâu róm độc nhất thế giới

Trong các khu rừng nhiệt đới miền Nam Brazil có một loài sâu róm được người dân địa phương gọi là “chú hề lười biếng”, tên khoa học là Lonomia.

Đăng ngày: 04/05/2026
Ngắm nghía loài cây "quái vật nước dãi" xanh lè

Ngắm nghía loài cây "quái vật nước dãi" xanh lè

Trên dãy núi Andes hàng nghìn tuổi tồn tại một loài thực vật có bề ngoài kì lạ đến mức mà có thể khiến chúng ta nhầm tưởng rằng chúng không thuộc về Trái đất này.

Đăng ngày: 26/04/2026
Chiêm ngưỡng bông hoa trăm năm mới nở

Chiêm ngưỡng bông hoa trăm năm mới nở

Một cây họ Dứa cao 12 m trên dãy Andes chỉ nở hoa một lần duy nhất trong suốt thế kỷ.

Đăng ngày: 25/04/2026
Sâu bướm Puss: Sát thủ "kịch độc" ẩn mình trong vẻ ngoài dễ thương

Sâu bướm Puss: Sát thủ "kịch độc" ẩn mình trong vẻ ngoài dễ thương

Năm ngoái, một cậu bé 7 tuổi từ bang Mississippi (Mỹ) đã bị đốt bởi một trong những con bướm này, và đã nhanh chóng được đưa đến bệnh viện.

Đăng ngày: 10/04/2026
Cận cảnh quá trình ve sầu "thoát xác"

Cận cảnh quá trình ve sầu "thoát xác"

Trong một dịp đi nghiên cứu về các loài sinh vật, côn trùng, nhà nhiếp ảnh Thomas Marent đã may mắn chứng kiến quá trình một chú ve sầu lột xác.

Đăng ngày: 09/04/2026
Khoa Học News