Tìm ra nguồn gốc vật thể nổ khiến vũ trụ tiến hóa vượt bậc

Một nhóm nghiên cứu đa quốc gia vừa khám phá nguồn gốc những "quả bom vũ trụ" cực hiếm: Siêu tân tinh loại Ic.

Công trình dẫn đầu bởi hai nhà thiên văn học Martín Solar và Michał Michałowski thuộc Đại học Adam Mickiewicz ở Ba Lan đã phát hiện tiền thân của siêu tân tinh loại Ic - những lò rèn kim loại hàng đầu của vũ trụ - không phải một quái vật đơn độc.

Theo Science Alert, một trong những bí ẩn lớn nhất của vũ trụ là nguồn gốc thực sự của tất cả kim loại.

Chúng không tồn tại ngay sau Vụ nổ Big Bang. Vũ trụ khi ấy chỉ đơn điệu với các nguyên tố nhẹ nhất như hydro và heli.


Một vụ nổ siêu tân tinh giúp làm giàu nguyên tố hóa học cho vũ trụ - (Ảnh: ESO/SCITECH DAILY).

Lõi các ngôi sao chính là những lò rèn của vũ trụ, nơi các nguyên tố đơn giản được rèn thành các nguyên tố nặng hơn nhờ vào các điều kiện cực đoan về nhiệt độ, áp suất...

Khi ngôi sao chết đi, nó sẽ phát nổ thành siêu tân tinh, giải phóng một bụng đầy những kim loại nặng hơn những gì đã tạo nên nó nhiều vào vũ trụ, cung cấp nguyên liệu để các thế hệ sao sau đó rèn tiếp những thứ nặng hơn.

Trong đó, siêu tân tinh loại Ic là vụ nổ của một trong những lò rèn cao cấp nhất. 

Chúng được gây ra bởi sự sụp đổ lõi của các ngôi sao khổng lồ đã đạt đến cuối vòng đời, với tất cả hydro trong lõi sao đã được hợp nhất thành các nguyên tố nặng hơn.

Khi đó, ngôi sao đã đạt đến điểm mà các nguyên tố lõi của nó nặng đến mức quá trình hợp nhất tiếp sẽ phải cần một nguồn năng lượng lớn hơn những gì các vụ hợp nhất trước đó đã giải phóng.

Quá trình thiếu năng lượng đột ngột này khiến áp suất bên ngoài giảm xuống thấp, lõi sao chịu tác động cực lớn của lực hấp dẫn và sụp nổ thành một sao neutron hoặc lỗ đen cực kỳ dày đặc.

Trong khi đó, phần ngoài của ngôi sao sẽ bùng nổ ra không gian, nhưng sẽ phải kèm theo hyro và heli - các nguyên tố cơ bản mà ngôi sao nào cũng phải có.

Nhưng siêu tân tinh loại Ic đã khiến các nhà khoa học bối rối nhiều năm qua vì khi phát nổ lại thiếu đi hydro và heli

Giờ đây, các nhà khoa học phát hiện ra rằngloại siêu tân tinh này có thể được tạo nên bởi thứ gì đó mạnh đến nỗi trong quá trình vật chất được bắn ra, các kim loại nặng hơn vẫn tiếp tục được rèn, thổi bay toàn bộ hydro và heli.

Có kịch bản khả thi được đưa ra.

  • Kịch bản đầu tiên liên quan một ngôi sao có khối lượng gấp khoảng 20-30 lần Mặt Trời, đủ lớn để tạo ra gió sao mạnh tới nỗi thổi bay hydro và heli.
  • Kịch bản thứ hai là sự xuất hiện của một sao đôi đồng hành, tức siêu tân tinh loại Ic - là một cặp sao nổ, bao gồm một ngôi sao khổng lồ và một cái nhỏ hơn có khối lượng 8-15 lần Mặt Trời.

Các nhà nghiên cứu đã xem xét khí phân tử còn sót lại do siêu tân tinh loại Ic để lại và so sánh nó với khí phân tử còn sót lại do siêu tân tinh loại II - có nguồn gốc từ các ngôi sao nặng gấp 8-15 lần Mặt Trời - để lại.

Kết quả cho thấy kịch bản thứ 2 là hợp lý.

Phát hiện này đem lại một mảnh ghép quan trọng trong hiểu biết về vũ trụ học. Bởi lẽ, nếu không có những "quái vật" giúp vũ trụ tiến hóa về mặt hóa học nhanh như vậy, chính Trái đất sẽ không thể ra đời 4,54 tỉ năm trước với thành phần phong phú đến vậy.

TIN CŨ HƠN
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
Cách khoa học nghe được âm thanh rùng rợn của hố đen

Cách khoa học nghe được âm thanh rùng rợn của hố đen

Trái với quan niệm vũ trụ không thể có âm thanh do sóng âm không truyền được trong chân không, chúng ta thực sự có thể "nghe" vũ trụ bằng nhiều cách.

Đăng ngày: 13/01/2026
Phát hiện hãi hùng gần Trái đất: Hành tinh bị

Phát hiện hãi hùng gần Trái đất: Hành tinh bị "đánh cắp linh hồn"

Xung quanh một ngôi sao lùn màu cam chỉ cách Trái đất 130 năm ánh sáng, các nhà khoa học đã phát hiện một loại hành tinh chưa từng thấy và khó lòng lý giải.

Đăng ngày: 13/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Tabby - Hành tinh kỳ dị nhất vũ trụ, nơi bị nghi ngờ có người ngoài hành tinh

Tabby - Hành tinh kỳ dị nhất vũ trụ, nơi bị nghi ngờ có người ngoài hành tinh

Trong sâu thẳm vũ trụ ẩn chứa rất nhiều hành tinh và ngôi sao bí ẩn. Một trong số đó là Tabby.

Đăng ngày: 12/01/2026
Phát hiện một thiên hà khổng lồ mới bị che giấu trong

Phát hiện một thiên hà khổng lồ mới bị che giấu trong "vùng mù" của dải Ngân Hà

Các nhà thiên văn học vừa tìm thấy một "cấu trúc ngoài thiên hà" khổng lồ ẩn sau Dải Ngân Hà.

Đăng ngày: 11/01/2026
Các nhà khoa học làm thế nào để chứng minh sự tồn tại của đa vũ trụ?

Các nhà khoa học làm thế nào để chứng minh sự tồn tại của đa vũ trụ?

Chắc hẳn nhiều người từng nghe đến khái niệm đa vũ trụ, nhưng nhiều người chỉ coi đó là khái niệm trong các bộ phim khoa học viễn tưởng, khác xa với thế giới thực của chúng ta.

Đăng ngày: 11/01/2026
Khoa Học News