Khoa Học News

Tìm thấy di cốt người cổ cách đây 3.500 năm

Bộ di cốt được tìm thấy tại di chỉ Đồng Đậu thuộc Yên Lạc, Vĩnh Phúc còn gần như nguyên vẹn, khoảng 3500 năm tuổi và đặc biệt có dấu vết của tục nhuộm răng đen và tục nhổ răng cửa bên hàm trên và răng cửa hàm dưới.

Di chỉ khảo cổ học Đồng Đậu nằm gọn trên Gò Đậu, thuộc thôn Đông Hai, xã Vĩnh Mỗ, nay là thị trấn Yên Lạc, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc. Đây là di chỉ khảo cổ học tiêu biểu thời tiền sơ sử của Việt Nam, đã được Viện Khảo cổ học, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và Khoa Lịch sử Đại học KHXH&NV-ĐHQG Hà Nội khai quật 6 lần với tổng diện tích 758m2 (trong đó, Viện Khảo cổ học đã khai quật 3 lần).

Hầu hết các cuộc khai quật đều tìm thấy những di vật tiêu biểu của 3 nền văn hoá: Phùng Nguyên - Đồng Đậu - Gò Mun là các văn hoá tiêu biểu của dân tộc ta mở đầu giai đoạn Hùng Vương dựng nước. Ngày 21/4/2000, Đồng Đậu đã được Nhà nước xếp hạng là di tích Văn hoá Lịch sử cấp Quốc gia.

Từ ngày 11/12/2012, cuộc khai quật lần thứ 7 bắt đầu với sự tham gia của 3 cơ quan là Bộ môn khảo cổ học Khoa Lịch sử Đại học KHXH&NV-ĐHQGHN, Hội Khảo cổ học Việt Nam và Sở VHTT&DL tỉnh Vĩnh Phúc. Qua 7 lần khai quật đã phát hiện được các hiện vật bằng đá (rìu, đục, bàn mài, vòng, hạt chuỗi trang sức), đồng (rìu, dũa, mũi tên, lưỡi câu, mũi lao), gốm (mảnh nồi, vò, chạc, dọi xe chỉ, bi gốm và nhiều công cụ bằng xương, sừng. Di cốt động vật như: lợn, hươu, nai, trâu, bò, chó, hổ… và khá nhiều xương cá.

Năm 1999, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam phối hợp với Sở VHTT&DL Vĩnh Phúc tiến hành cuộc khai quật lần thứ 6 đã phát hiện được một ngôi mộ táng, còn giữ lại được di cốt người thuộc văn hoá Phùng Nguyên.


Bộ di cốt hàng ngàn năm tuổi vẫn còn khá nguyên vẹn.

Cuộc khai quật lần này, mặc dầu chỉ có 25m2, nhưng cũng đã phát hiện được một ngôi mộ nằm ở độ sâu 3m, các nhà khảo cổ đã tìm thấy biên mộ rất rõ ràng. Ngôi mộ còn gần như nguyên vẹn trừ xương đùi bên trái bị mất - có thể do người đời sau đào hố trúng mộ và cũng không loại trừ tổ mối làm huỷ hoại. Di cốt nằm ngửa, hai tay duỗi thẳng, hộp sọ bị vỡ, nhưng di cốt khá cứng có thể phục chế lại được kể cả phần xương mặt. Đây là bộ xương của một người trưởng thành, cao khoảng 1,6 mét. Xương hàm dưới thô, có góc hàm vểnh ra ngoài và bờ trên hốc mắt tày - đó là đặc điểm của nam giới. Chưa rõ vì lý do nào, nhưng tìm thấy bằng chứng xương mác bên phải bị gẫy nhưng đã liền lại. Đặc biệt có tục nhuộm răng đen và tục nhổ răng cửa bên hàm trên và răng cửa hàm dưới.

Phong tục nhổ răng đã được chúng tôi chứng minh là chỉ thấy xuất hiện trong những mộ táng thuộc văn hoá Phùng Nguyên như: Xóm Rền (Phú Thọ), Hang Tọ II (Sơn La), Đình Tràng (Hà Nội), một số ngôi mộ ở Mán Bạc (Ninh Bình) và cả 2 ngôi mộ phát hiện được ở Đồng Đậu.

Những di cốt người cổ tìm thấy ở Đồng Đậu có niên đại sớm nhất khoảng 3500±110 cách ngày nay. Đây là những bằng chứng vô cùng quý giá để tìm hiểu về thành phần nhân chủng của người Việt cổ trên lưu vực sông Hồng. Phát hiện di cốt người cổ ở Đồng Đậu sẽ đóng góp vào những tư liệu khoa học làm sáng tỏ dần vấn đề “Nguồn gốc người Việt” - mà nhiều nhà khoa học còn đang gắng công tìm tòi, nghiên cứu.

Theo ông Trần Văn Quang - Giám đốc Sở VHTT&DL Vĩnh Phúc, bộ di cốt này sẽ được chuyển về trưng bày tại Bảo tàng tổng hợp tỉnh Vĩnh Phúc, để phục vụ nhân dân và khách thăm quan trong và ngoài nước.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 30/08/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 28/08/2026
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 26/08/2026
Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc 1.600 năm tuổi từ thời La Mã cổ đại có màu xanh ngọc khi ánh sáng chiếu từ phía trước và chuyển sang màu đỏ khi ánh sáng chiếu từ phía sau.

Đăng ngày: 15/08/2026
Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Chì và asen là những chất cực độc nhưng lại được phụ nữ dùng phổ biến để làm đẹp ở thời cổ đại.

Đăng ngày: 23/07/2026
Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Chắc hẳn nhiều người cho rằng tủ lạnh là thành tựu khoa học của thế kỷ 20. Ít người biết rằng tủ lạnh đã có từ thời cổ đại, từ năm 400 trước Công nguyên.

Đăng ngày: 10/07/2026
Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Một người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ trong khi sửa nhà vô tình phát hiện ra đường hầm dẫn vào thành phố cổ dưới lòng đất hàng nghìn năm trước.

Đăng ngày: 06/07/2026
Khoa Học News