Khoa Học News

Tìm thấy gien chi phối tập tính di trú của chim

Nhân loại đã biết tới tập quán di cư xuống miền nam vào mùa đông của các loài chim, nhưng làm thế nào chúng đạt được khả năng đó vẫn là một câu hỏi chưa có lời đáp và các nhà khoa học đang bắt đầu làm sáng tỏ vấn đề này.

Mỗi năm, khoảng 50 tỉ con chim tiến hành di trú, một cuộc “hành hương” mệt mỏi và thường kèm theo những thay đổi về chế độ ăn uống, sinh lý học và tập tính.

Theo chuyên san New Scientist, để tìm hiểu cơ sở di truyền cho những thay đổi này, Jakob Mueller và các cộng sự thuộc Viện Điểu cầm học Max Planck tại Starnberg (Đức) đã bắt những con chim từ 14 quần thể chim đầu đen châu Âu (có tên khoa học là Sylvia atricapilla), một loài chim chích sống tại khu vực Bắc Âu vào mùa hè và tại Nam Âu hoặc Bắc Phi vào mùa đông.


Chim đầu đen châu Âu

Những con chim này chỉ hoạt động vào ban ngày, nhưng chúng sẵn sàng bay vào ban đêm trong suốt thời gian di trú.

Nhóm nghiên cứu đã theo dõi và ghi nhận mức độ bồn chồn vào ban đêm của những con chim bị bắt giữ, một biểu hiện đặc trưng cho tập tính di trú trong tự nhiên, và lấy mẫu máu để tìm những dấu hiệu di truyền chi phối những biến đổi trong hoạt động về đêm của chúng.

Các chuyên gia phát hiện những biến đổi hoạt động về đêm của các con chim có liên quan đến gien có tên gọi ADCYAP1.

Gien này không chỉ thôi thúc hoạt động vào ban đêm của các con chim, mà nó còn mã hóa PACAP, loại protein có vai trò quan trọng trong việc tiết melatonin, chuyển hóa năng lượng và nuôi dưỡng chim.

Những chức năng này rất cần thiết đối với chúng trong quá trình chuẩn bị cho những chuyến bay dài. “Đây là bước đầu tiên đưa nghiên cứu về sự di trú của loài chim xuống đến mức độ phân tử”, ông Mueller nói.

Theo chuyên gia David Winkler thuộc Đại học Cornell tại New York (Mỹ), nghiên cứu này là “bề nổi của tảng băng” trong việc nắm bắt cơ sở di truyền của tập tính di trú.

Đây cũng là một bước quan trọng trong quá trình tìm hiểu có thể sẽ mất nhiều thập kỷ.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 01/10/2026
Cảnh giác với loài ếch đẹp chứa độc chết người

Cảnh giác với loài ếch đẹp chứa độc chết người

Được mệnh danh là loài sinh vật “độc” nhất thế giới, nọc độc của ếch phi tiêu khiến hệ thần kinh bị tê liệt, gây tê liệt các cơ và dẫn tới tử vong.

Đăng ngày: 30/09/2026
Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Rùa là loài động vật máu lạnh - vậy nên thân nhiệt của chúng thay đổi theo môi trường bên ngoài. Nếu nhiệt độ dưới nước là 1 độ C, thì thân nhiệt của rùa cũng là như thế.

Đăng ngày: 26/09/2026
Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Mèo là thú cưng được nhiều gia đình yêu thích. Với bộ lông mềm mại và vẻ đẹp đáng yêu những chú mèo dưới đây sẽ khiến bạn yêu thích ngay khi gặp mặt.

Đăng ngày: 25/09/2026
Vua chuột - hiện tượng kinh dị hiếm gặp và nguy hiểm

Vua chuột - hiện tượng kinh dị hiếm gặp và nguy hiểm

Bạn có biết thế giới còn tồn tại tới khái niệm vua chuột. Vậy vua chuột là gì? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé

Đăng ngày: 24/09/2026
Sinh vật độc lạ hệt như miếng sushi, nhưng chớ có đụng vào nhé...

Sinh vật độc lạ hệt như miếng sushi, nhưng chớ có đụng vào nhé...

Mỗi khi nhìn thấy con vật nào đó dễ thương, chúng ta thường nghĩ rằng: "Mang về nhà nuôi!".

Đăng ngày: 16/09/2026
Những động vật tuyệt chủng nổi tiếng

Những động vật tuyệt chủng nổi tiếng

Khủng long bạo chúa T. Rex, hổ Tasmania, bò biển Steller tuyệt chủng nhiều năm trước vì nguyên nhân tự nhiên hoặc do con người lấn chiếm môi trường sống.

Đăng ngày: 15/09/2026
Khoa Học News