Khoa Học News

Tìm thấy loài vi khuẩn hô hấp bằng uranium

Một dòng vi khuẩn "hô hấp" bằng uranium mới phát hiện có thể nắm giữ chìa khóa về phương pháp làm sạch nguồn nước ngầm đang bị ô nhiễm tại các khu vực xử lý quặng uranium chế tạo vũ khí hạt nhân của Mỹ.

Loài vi khuẩn hô hấp bằng uranium

Theo Phys, nhóm nhà khoa học trường đại học Rutgers, Mỹ đã phát hiện loại vi khuẩn này trong đất mỏ quặng uranium cũ ở Rifle, bang Colorado, cách thủ phủ Denver khoảng 320km về phía tây. Đây là lần đầu tiên họ tìm thấy một vi khuẩn thuộc lớp vi khuẩn sắt phổ biến (betaproteobacteria) có thể hô hấp uranium.


Dòng vi khuẩn mới phát hiện có thể làm sạch nguồn nước ngầm tại các mỏ hạt nhân cũ của Mỹ. (Ảnh: Phys)

"Sau khi loại vi khuẩn này tương tác với hợp chất uranium trong nước, uranium trở nên bất động", Lee Kerkhof, giáo sư về khoa học biển và bờ biển của Học viện Khoa học Môi trường và Sinh thái đồng trưởng nhóm nghiên cứu cho biết.

Uranium không hòa vào nước ngầm do đó không làm nhiễm độc nguồn nước uống được bơm lên. Theo công bố đăng trên Plos ONE, khi nhận thấy uranium trong các mẫu thử lấy từ Rifle có thể gây độc cho vi sinh vật cũng như con người, các nhà khoa học đã tách riêng các vi sinh vật hô hấp bằng uranium trong phòng thí nghiệm.

Họ thêm dần dần lượng nhỏ uranium hòa tan ở mật độ thích hợp vào mẫu thử nơi uranium đã bị khóa cứng, mật độ tập trung uranium cao nhất và tìm thấy dòng vi khuẩn này.

Trước đó, các nhà khoa học từng chứng kiến mật độ uranium trong nước ngầm sụt giảm khi các vi khuẩn sắt hoạt động, tuy nhiên, họ chưa thể chứng minh các vi khuẩn đó trực tiếp hô hấp bằng uranium.

Trong khi các phản ứng hoa học mà vi khuẩn mới phát hiện này thực hiện đối với uranium là một tiến trình khử bình thường. Chúng hình thành các hạt uranium siêu nhỏ. Tuy nhiên, theo ông Kerkhof, vẫn chưa biết chính xác dòng vi khuẩn này tiến hóa như thế nào. Có thể do khả năng truyền mã gen cho nhau của vi khuẩn, chúng đã thừa hưởng một yếu tố gen cho phép chúng khử uranium để có thể sống bằng uranium.

Vấn đề nước ngầm nhiễm uranium ở Mỹ bắt nguồn từ Chiến tranh lạnh, khi các mỏ và nhà máy nghiền quặng sản xuất hàng triệu tấn uranium oxit để chế tạo bom hạt nhân. Khi mỏ bị đóng cửa những năm 1970, chất thải phóng xạ vẫn nằm tại đó, ngấm xuống đất và làm ô nhiễm nước ngầm. Người uống phải thứ nước ô nhiễm này sẽ mắc các bệnh gan hoặc ung thư.

Nếu phương pháp này thành công, nó sẽ được xem xét ứng dụng trên 9 khu mỏ. Ngoài nước Mỹ, các nhà khoa học cho rằng công nghệ này cũng có thể hữu ích tại các khu vực xảy ra xung đột sử dụng nhiều vũ khí hạt nhân dẫn đến nhiễm phóng xạ như Trung Đông.

 

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Độc lạ loài hoa nở trên cát như hoa ngoài hành tinh

Độc lạ loài hoa nở trên cát như hoa ngoài hành tinh

Tên khoa học của loài hoa cát kỳ lạ này là Pholisma sonorae, một loài hoa quý hiếm và kỳ lạ thuộc dòng thực vật có hoa đặc hữu ở các sa mạc thuộc Bắc Mỹ.

Đăng ngày: 20/10/2026
Sâm Ngọc Linh và những điều ít ai biết

Sâm Ngọc Linh và những điều ít ai biết

Việc tìm ra Sâm Ngọc Linh có thể nói là một trong những phát hiện quan trọng bậc nhất trong lĩnh vực y dược không chỉ của Việt Nam.

Đăng ngày: 08/10/2026
Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Muỗi, ong bắp cày ở trong số những loài bọ nguy hiểm nhất thế giới. Khi đốt, chúng truyền bệnh hoặc nọc độc làm chết người.

Đăng ngày: 01/10/2026
Tổng quan về vi khuẩn Salmonella

Tổng quan về vi khuẩn Salmonella

Nhiễm khuẩn Salmonella không chỉ lây lan qua sự tiếp xúc. Salmonella có thể có mặt trong gia cầm, cá, sữa và các sản phẩm từ sữa… chưa được đun nấu kỹ.

Đăng ngày: 27/09/2026
Khám phá đảo Socotra - Nơi có cây độc đáo bậc nhất hành tinh

Khám phá đảo Socotra - Nơi có cây độc đáo bậc nhất hành tinh

Socotra, một hòn đảo của Yemen, là nơi có vài trăm loài động vật và thực vật không hề xuất hiện ở bất kỳ nơi nào khác trên trái đất.

Đăng ngày: 11/09/2026
Loài cây đẹp nhưng cực độc - chạm nhẹ cũng khiến bạn "sống-không-bằng-chết"

Loài cây đẹp nhưng cực độc - chạm nhẹ cũng khiến bạn "sống-không-bằng-chết"

Nhìn lá màu xanh, hình tim đẹp đến thế nhưng ai ngờ loài cây này chứa 1 chất độc có tính sát thương tinh thần kinh khủng.

Đăng ngày: 25/08/2026
Vi khuẩn Vibrio vulnificus là gì?

Vi khuẩn Vibrio vulnificus là gì?

Theo FDA, vi khuẩn Vibrio thường gây ra các triệu chứng tiêu hóa như tiêu chảy, nôn mửa và đau bụng.

Đăng ngày: 20/08/2026
Khoa Học News