Khoa Học News

Tìm thấy "tế bào thời gian" trong não người

Nghiên cứu mới cho thấy "tế bào thời gian", được cho là đại diện cho thông tin thời gian, có thể là chất keo dính các ký ức của chúng ta lại với nhau theo đúng trình tự.

Bằng chứng cho các loại "tế bào thời gian", hay các tế bào thần kinh trong vùng hồi hải mã (hippocampus) của não, theo dõi trình tự này trước đây đã được tìm thấy ở chuột, nơi các tổ hợp tế bào thần kinh cụ thể được cho là hỗ trợ việc ghi nhớ các sự kiện và lập kế hoạch các chuỗi hành động nhưng ít người biết hơn về cách bộ nhớ từng đoạn được mã hóa trong não người.


Tế bào thần kinh là chất keo dính các ký ức của chúng ta lại với nhau theo đúng trình tự.

Để làm rõ hơn, một nhóm do nhà khoa học thần kinh Leila Reddy từ Trung tâm Nghiên cứu Não bộ và Nhận thức (CerCo) ở Pháp dẫn đầu đã theo dõi hoạt động điện trong não của 15 bệnh nhân động kinh. Họ đã sử dụng các vi điện cực được cấy vào hồi hải mã để theo dõi.

Các nhà nghiên cứu giải thích: "Việc tạo ra những ký ức theo từng giai đoạn đòi hỏi phải liên kết các sự kiện riêng biệt của một trải nghiệm với nhau với sự trung thực về thời gian. Với tầm quan trọng của hồi hải mã trong việc học thứ tự trình tự và phán đoán trật tự thời gian, chúng tôi đã kiểm tra xem các tế bào thần kinh hồi hải mã của con người có đại diện cho thông tin thời gian hay không trong khi những người tham gia học được thứ tự của một chuỗi các mục".

Những thí nghiệm được tiến hành trong các cuộc kiểm tra y tế sử dụng các điện cực để xác định nguồn gốc của các cơn co giật trong não của người được theo dõi.

Trong các thí nghiệm, những người tham gia được trình bày một chuỗi hình ảnh theo thứ tự xác định trước và được yêu cầu ghi nhớ trình tự.

Với các phiên làm việc, các điện cực ghi lại các tế bào thần kinh cụ thể trong hồi hải mã kích hoạt phản ứng với thí nghiệm, cả trong những thời điểm cụ thể khi hình ảnh được hiển thị, trong khoảng trống khi không có hình ảnh nào được hiển thị và những lúc tạm dừng, nơi những người tham gia được yêu cầu dự đoán hình ảnh nào sẽ được hiển thị tiếp theo từ một chuỗi đã được hiển thị.

Theo các nhà nghiên cứu, các tế bào thần kinh liên quan là bằng chứng của các "tế bào thời gian": "các tế bào thần kinh có hoạt động được điều chỉnh bởi bối cảnh thời gian trong một khoảng thời gian xác định rõ".

Các nhà nghiên cứu cho biết một số tế bào thần kinh này tích cực tham gia vào việc ghi nhớ hoặc nhớ lại chuỗi hình ảnh trong các thí nghiệm, nhưng một số cũng hoạt động khi không có kích thích thị giác, cho thấy chúng đang mã hóa dòng thời gian ngay cả khi không có gì cụ thể xảy ra.

"Các "tế bào thời gian" được quan sát để bắn vào những thời điểm liên tiếp trong những khoảng thời gian trống này. Điều biến thời gian trong những khoảng thời gian này không thể bị thúc đẩy bởi các sự kiện bên ngoài, thay vào đó, chúng dường như đại diện cho một tín hiệu thời gian đang phát triển do những thay đổi trong trải nghiệm của bệnh nhân trong thời gian chờ đợi này", các nhà nghiên cứu cho hay.

Các tế bào thời gian trong não người là "đa chiều", có khả năng mã hóa thông tin liên quan đến thời gian nhưng cũng phản ứng với các loại thông tin cảm giác hoặc kích thích khác nhau.

Nhóm nghiên cứu cho rằng có thể hành vi đa chiều của các tế bào thần kinh thời gian này có thể là thứ ghi lại "cái gì", "ở đâu" "khi nào" của trải nghiệm, kết hợp các yếu tố lại với nhau để tạo nên ký ức mạch lạc từ một mớ hỗn độn đầu vào.

"Trọng tâm của kinh nghiệm sống lại quá khứ của chúng ta là khả năng nhớ lại một cách sinh động các sự kiện cụ thể đã xảy ra tại một địa điểm cụ thể và theo một trật tự thời gian cụ thể. Kết quả của chúng tôi cung cấp thêm bằng chứng rằng các tế bào thần kinh vùng hải mã của con người đại diện cho dòng chảy của thời gian trong một trải nghiệm", các nhà nghiên cứu nhấn mạnh.

TIN CŨ HƠN
14 lợi ích tuyệt vời của quả vải đối với sức khỏe và sắc đẹp

14 lợi ích tuyệt vời của quả vải đối với sức khỏe và sắc đẹp

Không chỉ có hương vị thơm ngon, quả vải còn chứa nhiều vitamin và chất chống oxy hóa giúp phòng ngừa ung thư, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, làm chậm quá trình lão thị, giúp da mịn màng và mái tóc óng ả.

Đăng ngày: 09/06/2026
Lợi ích của quả lặc lè mà bạn không ngờ tới

Lợi ích của quả lặc lè mà bạn không ngờ tới

Quả lặc lè (hay còn được gọi là lặc lày, mướp rừng, mướp Mường, bầu rắn) là một siêu thực phẩm rất dễ ăn trong những mùa nóng nực.

Đăng ngày: 07/06/2026
Các loại hạt có lợi ích sức khỏe vi diệu nên bổ sung trong ngày Tết

Các loại hạt có lợi ích sức khỏe vi diệu nên bổ sung trong ngày Tết

Tết này thay vì ăn nhiều bánh kẹo, bạn nên tích cực thưởng thức những loại hạt rất tốt cho sức khỏe để tránh bị tăng cân, mệt mỏi.

Đăng ngày: 06/06/2026
Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Bác sĩ Trình Ngô Bỉnh, Khoa Da liễu Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park TP HCM, đúc kết 8 bệnh da thường gặp trong thời tiết nắng nóng mùa hè và cách phòng tránh, xử lý.

Đăng ngày: 03/06/2026
Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Bác sĩ Randell DuPraw, chuyên gia nắn chỉnh thần kinh cột sống tại Maple Healthcare, giải thích gai cột sống là những mảng xương thừa mọc ra dọc theo rìa các đốt xương sống.

Đăng ngày: 01/06/2026
Lá bìm bìm làm thuốc

Lá bìm bìm làm thuốc

Bìm bìm được dùng phổ biến theo kinh nghiệm dân gian để làm thuốc lợi tiểu chữa phù thũng, đái dắt. Bìm bìm là loại dây leo. Lá mọc so le, chia 5 thùy. Hoa mầu trắng hay lam tím. Quả nang.

Đăng ngày: 30/05/2026
Nam giới và nữ giới ai chịu đau tốt hơn?

Nam giới và nữ giới ai chịu đau tốt hơn?

Nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc ĐH Malaga chỉ ra, khả năng chịu đau ở nam giới và nữ giới là tương tự nhau.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khoa Học News