Trái đất đang bị 2 thiên thể bóp méo, làm nứt vỏ

Vỏ Trái đất gồm nhiều mảnh, liên tục di chuyển, nứt gãy, trượt lên nhau... mà tác động từ các dòng chảy sâu trong lõi nóng chảy dường như không đủ để giải thích. Các nhà khoa học Mỹ đã tìm ra nguyên nhân mới từ vũ trụ.

Theo nghiên cứu vừa công bố trên GSA Special Paper, tác động qua lại từ lực hấp dẫn của Mặt Trời, Trái đất và Mặt trăng duy nhất của Trái đất là nguyên nhân chính dẫn đến sự chuyển động của các mảng kiến tạo - chính là các mảnh vỏ Trái đất.


Bề mặt Trái đất được tạo thành từ rất nhiều mảnh vỏ khác nhau, chính là những mảng kiến tạo - (Ảnh minh họa từ iStock)

Như nhiều nghiên cứu trước đó cho thấy, vỏ Trái đất không liền lạc mà gồm khoảng 15-20 mảnh lớn nhỏ, liên tục di chuyển, nứt ra và rời xa nhau, hay va chạm vào nhau, chui xuống bên dưới nhau... Sự di chuyển của các mảng kéo theo sự chuyển dịch của các lục địa và đại dương, khiến đất đai Trái đất nhiều lần bị gom thành siêu lục địa rồi lại tách rời thành nhiều châu lục.

Nguyên nhân dẫn đến kiến tạo mảng vẫn chỉ là một giả định được củng cố tương đối bởi các bằng chứng gián tiếp, trong đó giả thuyết được chấp nhận phổ biến là do sự đối lưu của các dòng chảy bên trong lõi Trái đất. Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà địa vật lý Anne Hofmeister cho rằng điều đó không đủ.

Science Alert trích dẫn phân tích của họ về "tác động từ vũ trụ": vị trí trung tâm thực sự của Trái đất trong tháng bị dịch chuyển tới 600km vì quỹ đạo của Mặt trăng quanh Trái đất là hình elip, không phải hình tròn. Điều này có nghĩa Trái đất liên tục bị nén lại rồi kéo giãn bởi tương tác hấp dẫn với Mặt trăng.

Chưa kể, áp lực gia tăng khi Trái đất quay trên trục của nó và hơi dẹt ra chứ không phải một hình cầu hoàn hảo. Nó còn quay quanh Mặt Trời với một "quỹ đạo nhấp nhô" song song với việc tự quay. Vậy là hành tinh vô tình chịu hàng loạt sự bóp méo phức tạp.

"Các lớp bên trong ấm, dày và dẻo dai của hành tinh có thể chịu được áp lực này, nhưng thạch quyển mỏng, lạnh và giòn phản ứng bằng cách đứt gãy" - các tác giả giải thích.

Chưa kể chính các tương tác hấp dẫn đã cộng với sức mạnh của những dòng chảy sâu trong lớp lõi ngoài, vậy là các mảng bị rời ra liên tục dịch chuyển.

Tuy nghe có vẻ ghê rợn, nhưng chính các tác động gây ra hoạt động kiến tạo đã góp phần khiến chúng ta tồn tại: kiến tạo mảng vô cùng quan trọng để cân bằng chu trình carbon và nhiều quá trình tuần hoàn khác trên hành tinh, giữ khí hậu được ổn định và góp phần tạo nên các phản ứng cần thiết để sự sống ra đời, cũng như bảo tồn sự sống đó và thúc đẩy tiến hóa.

TIN CŨ HƠN
Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Bình minh và hoàng hôn là hai khoảnh khắc ngẳn ngủi nhưng cũng thật đẹp trong 1 ngày. Thực tế, không phải ai cũng hiểu rõ khái niệm này và sự khác biệt giữa chúng là gì?

Đăng ngày: 05/05/2026
3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

Để trở thành một võ sĩ Samurai, họ phải tuân theo nhiều quy tắc, trải qua những bài học vô cùng nghiêm khắc.

Đăng ngày: 05/05/2026
Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Tầm bắn xa hơn 20 lần, đầu đạn bay nhanh gấp hơn 10 lần các loại vũ khí quân sự thống thường – là tóm tắt ngắn gọn về uy lực của súng điện từ railgun.

Đăng ngày: 05/05/2026
Nguồn gốc hình thành cát

Nguồn gốc hình thành cát

Được hình thành do sự biến đổi thời tiết và xói mòn của các ngọn núi cũng như trải qua hàng triệu năm, những hạt cát theo dòng chảy cùng những con sông đi ra biển.

Đăng ngày: 04/05/2026
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.

Đăng ngày: 04/05/2026
Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Mọi người đều nói rằng khi một con mèo đen chạy qua con đường mà bạn đang đi, rủi ro chắc chắn sẽ xảy ra. Nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi, làm thế nào mà mèo đen lại bị dính tiếng xấu như thế? Đó đơn giản là do màu lông của chúng, hay có cái gì đó mang lại điềm gở thật sự?

Đăng ngày: 04/05/2026
Top 8 con sông dài nhất Việt Nam

Top 8 con sông dài nhất Việt Nam

Ở Việt nam do điều kiện mưa nhiều đã tạo ra một số lượng sông suối rất lớn, tới khoảng 2.360 con sông và kênh lớn nhỏ.

Đăng ngày: 02/05/2026
Khoa Học News