Khoa Học News

Trái đất xuất hiện những "vết lõm" kỳ lạ, hàng loạt vệ tinh lạc lối

Vết lõm vô hình nhưng đáng sợ trên từ quyển Trái đất tạo nên một tam giác quỷ đối với các vệ tinh, đã được các nhà khoa học từ Trung tâm Hàng không vũ trụ Goddard (NASA) phát hiện.

Từ trường của Trái đất hoạt động giống như một lá chắn bảo vệ xung quanh hành tinh khỏi "bức xạ hạt", tức đẩy lùi và giữ các hạt tích điện từ Mặt Trời. Nhưng ở Nam Mỹ và Nam Đại Tây Dương, một điểm yếu bất thường trong trường - được gọi là Điểm bất thường Nam Đại Tây Dương (SAA), từ trường không chỉ yếu đi mà còn tạo ra thứ gần như một vết lõm trên lá chắn, cho phép các hạt tích điện lặn gần bề Trái đất hơn bình thường.


Từ trường Trái đất, liên quan mật thiết đến dòng chảy sắt trong lõi hành tinh, giúp bảo vệ chúng ta khỏi bức xạ hạt của Mặt Trời - (ảnh đồ họa từ ESA).

Bức xạ hạt khắc nghiệt trong khu vực mà vết lõm tạo nên đã đánh bại nhiều vệ tinh, khiến chúng mất khả năng thu thập tín hiệu khi đi qua khu vực này. Điều này rất đáng ngại với chúng ta, bởi gây những rối loạn và thiệt hại nhất định cho hệ thống định vị - viễn thông. Vết lõm có vẻ ngày một trầm trọng.

Nhóm của Goddard, gồm nhiều nhà nghiên cứu địa từ, địa vật lý… đã lập mô hình SAA để theo dõi và dự đoán những thay đổi trong tương lai, giúp chuẩn bị cho những thách thức mới. Bởi lẽ, họ nhận thấy "vết lõm" như đang mở rộng về phía Tây, với mức suy yếu có phần nhanh hơn.

Sự bất thường này phát sinh từ hai đặc điểm của lõi Trái đất: Độ nghiêng của trục từ trường và dòng chảy của kim loại nóng chảy bên trong lõi bên ngoài của nó. Dòng chảy nóng bỏng, giàu và chuyển động mạnh mẽ 1800 dặm bên dưới bề mặt Trái đất hoạt động giống như một máy phát điện khổng lồ, được gọi là geodynamo, tạo ra dòng điện cấu thành từ quyển.

Khi chuyển động này thay đổi, từ trường cũng thay đổi và đã tạo ra SAA, cũng như khiến các cực từ dần lệch khỏi vị trí Bắc Cực và Nam Cực địa lý.

Một nguyên nhân của dị thường về từ trường là sự biến dạng của Vành đai Van Allen dưới sự tấn công bất ngờ của các cơn bão Mặt Trời. Khác với Sao Hỏa khắc nghiệt bởi nhận được quá nhiều bức xạ Mặt Trời, từ trường Trái đất khiến các hạt có hại này mắc kẹt trong Vành đai Van Allen, một kết cấu mang hình bánh rán cách mặt đất 400 dặm.

Trước đó, cũng có những phát hiện đáng lo ngại liên quan đến từ trường Trái đất, điển hình là sự "trôi" nhanh của Bắc Cực từ tính. Nó đã di chuyển khỏi Bắc Cực địa lý ở Bắc Canada, trôi dần ra giữa Bắc Băng Dương và tiến về phía bờ Siberia (Nga), với tốc độ hiện tại là 50 km mỗi năm.

Theo nhiều nhà khoa học, sự trôi của các cực từ hay SAA là dấu hiệu cho một hiện tượng tự nhiên có thể đe dọa đến các vệ tinh của con người hiện đại: Trái đất đảo ngược cực từ. Hiện tượng này vốn đã xảy ra ít nhất hàng trăm lần trong lịch sử hành tinh.

TIN CŨ HƠN
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 06/06/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 26/05/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Khoa Học News