Khoa Học News

Vi khuẩn đã biết thay hình đổi dạng để tránh thuốc kháng sinh?

Mới đây, một nhóm các nhà nghiên cứu phát hiện ra nhiều loại vi khuẩn đang tự thay đổi hình dạng để chống lại thuốc kháng sinh.

"Chúng tôi nhận thấy rằng các vi khuẩn Caulobacter crescentus có thể phục hồi tốc độ phát triển trước khi kích thích và trải qua những thay đổi đáng kể về hình dạng tế bào. Sau khi loại bỏ kháng sinh, các vi khuẩn sẽ phục hồi dạng ban đầu qua nhiều thế hệ", các nhà nghiên cứu cho biết.


So sánh sự phát triển của Caulobacter crescentus khi tiếp xúc với kháng sinh (dưới cùng) và không.

Vào năm 2019, một nhóm các nhà nghiên cứu khác đã phát hiện ra một điều tương tự, đó là vi khuẩn đang thay đổi hình dạng thành một thứ gì đó sặc sỡ hơn để tránh bị kháng sinh nhắm vào.

Nhưng trong trường hợp đó, vi khuẩn đã phá hủy toàn bộ thành tế bào của chúng để tránh xa thuốc, trong khi trong nghiên cứu này, các nhà khoa học phát hiện ra rằng thành tế bào vẫn nguyên vẹn, nhưng bị kéo giãn ra khá nhiều để tạo thành hình chữ C mới.

Để tìm ra điều này, một nhóm nghiên cứu từ Đại học Carnegie Mellon, Đại học London và Đại học Chicago đã lấy vi khuẩn C. crescentus - thường được tìm thấy trong các hồ và suối nước ngọt - thêm một lượng nhỏ kháng sinh phổ rộng chloramphenicol và sau đó quan sát vi khuẩn phát triển, phân chia.

Lượng kháng sinh không đủ để tiêu diệt hầu hết các vi khuẩn, nhưng nó đã làm chậm tốc độ phát triển của chúng.

Sau khoảng 10 thế hệ tiếp xúc với lượng kháng sinh thấp, C. crescentus bắt đầu thay đổi, mở rộng và cong thành hình chữ C. Đây là một sự thay đổi đủ để tốc độ phát triển của vi khuẩn tăng lên mức gần như trước khi có chloramphenicol.

"Sử dụng các thí nghiệm đơn bào và mô hình lý thuyết, chúng tôi chứng minh rằng sự thay đổi hình dạng tế bào hoạt động như một chiến lược phản hồi để làm cho vi khuẩn thích nghi hơn với kháng sinh còn sót lại. Những thay đổi hình dạng này cho phép vi khuẩn vượt qua áp lực của thuốc kháng sinh và tiếp tục phát triển nhanh chóng", nhà vật lý sinh học Shiladitya Banerjee cho hay.

Khi loại bỏ chất kháng sinh, vi khuẩn trở lại hình dạng thẳng dài ban đầu sau vài thế hệ.

Các nhà nghiên cứu cho rằng sự gia tăng chiều rộng tế bào và thể tích giúp làm loãng lượng kháng sinh bên trong vi khuẩn, trong khi cả đường cong và chiều rộng tế bào có thể làm giảm tỷ lệ bề mặt so với thể tích, cho phép ít kháng sinh qua bề mặt tế bào hơn.

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh: "Kết quả này gợi ý một phương thức thích ứng cơ học mới mà vi khuẩn có thể khai thác để chống lại thuốc kháng sinh và mở ra cánh cửa cho các nghiên cứu phân tử trong tương lai về vai trò của hình dạng tế bào trong phản ứng kháng sinh".

Với tình trạng kháng thuốc kháng sinh và "siêu vi khuẩn" xuất hiện ở nhiều loài, từ người đến cá heo, việc hiểu cách vi khuẩn có thể kháng lại thuốc kháng sinh là vô cùng quan trọng.

TIN CŨ HƠN
Cách trồng và ý nghĩa phong thuỷ của cây thường xuân

Cách trồng và ý nghĩa phong thuỷ của cây thường xuân

Cây thường xuân là cây cảnh đặc biệt, nó có thể leo giàn, trồng làm hàng rào… nhìn rất đẹp mắt.

Đăng ngày: 29/05/2026
Thực vật kỳ dị sau thảm họa Fukushima

Thực vật kỳ dị sau thảm họa Fukushima

Thảm họa rò rỉ phóng xạ tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật cách đây 2 năm dường như đã gây ra những hậu quả lâu lâu dài và một trong số đó là khiến thực vật trong vùng ảnh hưởng bị đột biến dị thường.

Đăng ngày: 29/05/2026
Cây chuối trở thành nguồn nhựa sinh học có thể tái chế

Cây chuối trở thành nguồn nhựa sinh học có thể tái chế

Những chiếc túi “nhựa” có thể phân hủy sinh học được làm từ cây chuối nghe có vẻ hơi ... chuối, nhưng một số nhà nghiên cứu của Úc đã tìm ra cách làm được điều đó và khiến nó trở thành giải pháp công nghiệp để giải quyết các vấn đề về ô nhiễm nhựa hiện nay.

Đăng ngày: 29/05/2026
Cận cảnh loại bướm có tên trong sách đỏ Việt Nam

Cận cảnh loại bướm có tên trong sách đỏ Việt Nam

Theo “Sách đỏ Việt Nam”, bướm khế có tên khoa học là Attacus atlas, cấp độ đe dọa xếp vào mức R (Rare: Hiếm, có thể sẽ nguy cấp). Loài bướm này được ghi nhận có kích thước lớn nhất ở nước ta và trên thế giới.

Đăng ngày: 27/05/2026
Hàng triệu con ve sầu sắp trỗi dậy sau 17 năm dưới lòng đất

Hàng triệu con ve sầu sắp trỗi dậy sau 17 năm dưới lòng đất

Một trong những loài ve sầu có vòng đời dài nhất trong tự nhiên sẽ đồng loạt ngoi lên mặt đất để lột xác vào mùa hè năm nay.

Đăng ngày: 27/05/2026
Độc đáo loài xương rồng tự chết để tiếp tục tồn tại và lan rộng khắp sa mạc

Độc đáo loài xương rồng tự chết để tiếp tục tồn tại và lan rộng khắp sa mạc

Không giống các loại xương rồng khác trên thế giới thường phát triển theo chiều dọc, Creeping Devil phát triển theo chiều ngang và nằm trên mặt đất.

Đăng ngày: 12/05/2026
15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

Chôm chôm, măng cụt, sầu riêng... là những loại trái cây được liệt vào danh sách quý hiếm và ngon nhất thế giới.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoa Học News