Khoa Học News

Vì sao con người có răng khôn?

Răng khôn tồn tại từ thời cổ đại, bởi tổ tiên của con người thường có bộ hàm lớn, thường cần đủ ba răng hàm để nhai và cắn thức ăn cứng.

Răng khôn là răng hàm thứ ba, nằm cuối, hình dạng giống với các răng hàm còn lại, nhưng đôi khi nhỏ hơn. Chúng thường được gọi là răng khôn bởi mọc cuối cùng trong số 32 răng vĩnh viễn, xuất hiện trong khoảng từ 17 đến 25 tuổi, khi con người trưởng thành hơn. Không phải ai cũng mọc đủ 4 răng khôn, trong khi nhiều người phải nhổ bỏ chúng.

Thực tế, con người có cùng các đặc điểm với loài linh trưởng. Khỉ, khỉ đột và tinh tinh đều có răng khôn. Vài triệu năm trước, tổ tiên loài người có hàm và răng lớn hơn so với ngày nay. Ví dụ, loài Australopithecus afarensis, sống cách đây khoảng 3 đến 4 triệu năm, có hàm răng lớn và dày hơn nhiều so với con người hiện đại. Chúng có ba răng hàm lớn với men răng dày. Theo bằng chứng thu được trên hộp sọ hóa thạch của một số loài linh trưởng thuộc nhóm này, cơ nhai của chúng rất khỏe.

Các nhà khoa học cho rằng, hàm răng lớn và khỏe giúp họ thích nghi với điều kiện sống lúc bấy giờ. Thịt và thực vật thời cổ đại khó nhai hơn nhiều so với ngày nay. Con người cần đủ ba răng hàm, kể cả răng khôn để nhai thức ăn.


Minh họa răng khôn mọc lệch, đâm vào răng hàm bên cạnh. (Ảnh: Englishoms).

Thời hiện đại, thức ăn mềm hơn, dễ nhai hơn, khiến "nhiệm vụ" của răng ít khó khăn. Kết quả, hàm của con người hiện đại tiến hóa nhỏ hơn, khiến khuôn mặt phẳng hơn so với tổ tiên. Những thay đổi ngày diễn ra rất chậm trong hàng triệu năm. Đến một thời điểm, răng hàm thứ ba hay răng khôn không còn quan trọng như trước.

Theo nghiên cứu, khoảng 25% dân số thế giới hiện thiếu ít nhất một răng khôn. Các nhà khoa học không chắc chắn về lý do, song họ cho rằng hiện tượng này liên quan đến gene thừa hưởng từ cha mẹ. Một số chuyên gia lập luận, việc thiếu răng khôn là một lợi thế cho con người hiện đại với hàm nhỏ hơn, khiến cử động nhai dễ dàng hơn.

Đôi khi, do thiếu không gian, răng khôn có thể bị mắc kẹt bên trong xương hàm và không bao giờ mọc lên hoàn toàn, hoặc chỉ mọc lên một phần. Răng khôn mọc lệch xảy ra ở hàm dưới thường xuyên hơn hàm trên. Răng khôn mọc một phần có thể gây tình trạng đau hàm, sâu răng, viêm lợi. Đó là lý do nha sĩ thường chỉ định nhổ răng khôn.

TIN CŨ HƠN
Vì sao sư tử châu Phi dám săn trâu rừng nặng gần 1 tấn nhưng lại không dám săn tê giác?

Vì sao sư tử châu Phi dám săn trâu rừng nặng gần 1 tấn nhưng lại không dám săn tê giác?

Sư tử châu Phi tuy được mệnh danh là "vua của muôn loài", là kẻ săn mồi mạnh mẽ, nhưng trên thực tế, chúng lại e dè trước tê giác.

Đăng ngày: 06/06/2026
Tại sao chó ngao Tây Tạng không sợ gió to, tuyết rơi và sống thoải mái ở âm 40 độ C?

Tại sao chó ngao Tây Tạng không sợ gió to, tuyết rơi và sống thoải mái ở âm 40 độ C?

Về sự ra đời của chó ngao Tây Tạng, có rất nhiều loại giả thuyết lan truyền trên Internet.

Đăng ngày: 05/06/2026
Vì sao Lạc Sơn Đại Phật có thể an tọa yên bình suốt hơn 1.300 năm mà không bị sụp đổ?

Vì sao Lạc Sơn Đại Phật có thể an tọa yên bình suốt hơn 1.300 năm mà không bị sụp đổ?

Đại Phật Lạc Sơn là kỳ quan kiến trúc nhân loại. Thắng địa du lịch nổi tiếng này mỗi năm thu hút không dưới 2,5 triệu du khách đến chiêm ngưỡng.

Đăng ngày: 04/06/2026
Vì sao gặp tai nạn trực thăng sẽ ít có cơ hội sống sót hơn tai nạn máy bay?

Vì sao gặp tai nạn trực thăng sẽ ít có cơ hội sống sót hơn tai nạn máy bay?

Các chuyên gia hàng không cho rằng, giữa một chiếc máy bay cánh bằng và một chiếc trực thăng cùng gặp một tình huống trục trặc kỹ thuật thì cơ hội sống sót trên máy bay cánh bằng cao hơn.

Đăng ngày: 04/06/2026
Vì sao nước tiểu có màu vàng?

Vì sao nước tiểu có màu vàng?

Tất cả đều có lý do của nó, và cơ thể của chúng ta là một hệ thống rất hoàn hảo, tinh tế!

Đăng ngày: 04/06/2026
Vì sao tiếng Pháp là một trong những ngôn ngữ lãng mạn nhất thế giới?

Vì sao tiếng Pháp là một trong những ngôn ngữ lãng mạn nhất thế giới?

Tiếng Pháp được biết đến là ngôn ngữ của sự logic và chặt chẽ, từng có thời nó là ngôn ngữ của pháp lý và ngoại giao "thống trị" ở thế giới phương Tây.

Đăng ngày: 03/06/2026
Loại lá là "dược liệu vàng" giúp hạ đường huyết, thanh lọc thận, đào thải axit uric, ngừa cả bệnh tim

Loại lá là "dược liệu vàng" giúp hạ đường huyết, thanh lọc thận, đào thải axit uric, ngừa cả bệnh tim

Loại lá này được sử dụng nhằm kiểm soát đường huyết, ngừa bệnh gút, bệnh tim mạch và giữ cho thận khoẻ.

Đăng ngày: 03/06/2026
Khoa Học News