Vì sao con người có răng khôn?

Răng khôn tồn tại từ thời cổ đại, bởi tổ tiên của con người thường có bộ hàm lớn, thường cần đủ ba răng hàm để nhai và cắn thức ăn cứng.

Răng khôn là răng hàm thứ ba, nằm cuối, hình dạng giống với các răng hàm còn lại, nhưng đôi khi nhỏ hơn. Chúng thường được gọi là răng khôn bởi mọc cuối cùng trong số 32 răng vĩnh viễn, xuất hiện trong khoảng từ 17 đến 25 tuổi, khi con người trưởng thành hơn. Không phải ai cũng mọc đủ 4 răng khôn, trong khi nhiều người phải nhổ bỏ chúng.

Thực tế, con người có cùng các đặc điểm với loài linh trưởng. Khỉ, khỉ đột và tinh tinh đều có răng khôn. Vài triệu năm trước, tổ tiên loài người có hàm và răng lớn hơn so với ngày nay. Ví dụ, loài Australopithecus afarensis, sống cách đây khoảng 3 đến 4 triệu năm, có hàm răng lớn và dày hơn nhiều so với con người hiện đại. Chúng có ba răng hàm lớn với men răng dày. Theo bằng chứng thu được trên hộp sọ hóa thạch của một số loài linh trưởng thuộc nhóm này, cơ nhai của chúng rất khỏe.

Các nhà khoa học cho rằng, hàm răng lớn và khỏe giúp họ thích nghi với điều kiện sống lúc bấy giờ. Thịt và thực vật thời cổ đại khó nhai hơn nhiều so với ngày nay. Con người cần đủ ba răng hàm, kể cả răng khôn để nhai thức ăn.


Minh họa răng khôn mọc lệch, đâm vào răng hàm bên cạnh. (Ảnh: Englishoms).

Thời hiện đại, thức ăn mềm hơn, dễ nhai hơn, khiến "nhiệm vụ" của răng ít khó khăn. Kết quả, hàm của con người hiện đại tiến hóa nhỏ hơn, khiến khuôn mặt phẳng hơn so với tổ tiên. Những thay đổi ngày diễn ra rất chậm trong hàng triệu năm. Đến một thời điểm, răng hàm thứ ba hay răng khôn không còn quan trọng như trước.

Theo nghiên cứu, khoảng 25% dân số thế giới hiện thiếu ít nhất một răng khôn. Các nhà khoa học không chắc chắn về lý do, song họ cho rằng hiện tượng này liên quan đến gene thừa hưởng từ cha mẹ. Một số chuyên gia lập luận, việc thiếu răng khôn là một lợi thế cho con người hiện đại với hàm nhỏ hơn, khiến cử động nhai dễ dàng hơn.

Đôi khi, do thiếu không gian, răng khôn có thể bị mắc kẹt bên trong xương hàm và không bao giờ mọc lên hoàn toàn, hoặc chỉ mọc lên một phần. Răng khôn mọc lệch xảy ra ở hàm dưới thường xuyên hơn hàm trên. Răng khôn mọc một phần có thể gây tình trạng đau hàm, sâu răng, viêm lợi. Đó là lý do nha sĩ thường chỉ định nhổ răng khôn.

TIN CŨ HƠN
Hổ dữ không ăn thịt con, nhưng tại sao 5 loài này thì có?

Hổ dữ không ăn thịt con, nhưng tại sao 5 loài này thì có?

Đóng vai một phóng viên, hãy thử "phỏng vấn" 5 ông bố, bà mẹ "tàn nhẫn" này xem họ sẽ trả lời thế nào?

Đăng ngày: 06/01/2026
Tại sao cá voi sát thủ bắt nạt, thậm chí giết cả cá heo nhưng không ăn thịt chúng?

Tại sao cá voi sát thủ bắt nạt, thậm chí giết cả cá heo nhưng không ăn thịt chúng?

Cá voi sát thủ đã bắt nạt, thậm chí giết cá heo ở Biển Salish trong 60 năm và ở thời điểm hiện tại, các nhà nghiên cứu nghĩ rằng họ đã biết được lý do tại sao chúng làm như vậy.

Đăng ngày: 06/01/2026
Tại sao những điều kỳ lạ xảy ra quanh năm ở Thần Đường Loan?

Tại sao những điều kỳ lạ xảy ra quanh năm ở Thần Đường Loan?

Người ta đồn rằng có những loài động vật quý hiếm như trăn ngàn năm tuổi, sóc bay chạy lung tung dưới đáy thung lũng... Vậy chuyện gì đang xảy ra ở Thần Đường Loan?

Đăng ngày: 06/01/2026
Tại sao gà tây phổ biến ở phương Tây mà lại hiếm khi xuất hiện trên bàn ăn của người phương Đông?

Tại sao gà tây phổ biến ở phương Tây mà lại hiếm khi xuất hiện trên bàn ăn của người phương Đông?

Gà tây, một biểu tượng quan trọng trong nền văn hóa ẩm thực phương Tây, đặc biệt là trong Lễ Tạ ơn ở Mỹ, lại không mấy phổ biến ở phương Đông, đặc biệt là tại Trung Quốc.

Đăng ngày: 06/01/2026
Vì sao con người phát phì khi có tuổi

Vì sao con người phát phì khi có tuổi

Con người béo lên khi về già do nhiều nguyên nhân, trong đó có lối sống ít vận động, quá căng thẳng hoặc mất cân bằng nội tiết tố.

Đăng ngày: 06/01/2026
Vì sao xác tàu Titanic vẫn chưa được trục vớt sau 111 năm?

Vì sao xác tàu Titanic vẫn chưa được trục vớt sau 111 năm?

Việc khôi phục lại di tích từ các thảm kịch của lịch sử không phải lúc nào cũng dễ dàng, và đó chính là trường hợp của việc trục vớt xác con tàu huyền thoại Titanic.

Đăng ngày: 05/01/2026
Vì sao cây chuối lại bị chặt bỏ ngay sau khi thu hoạch quả?

Vì sao cây chuối lại bị chặt bỏ ngay sau khi thu hoạch quả?

Những người xa lạ với công việc vườn tược có thể không biết rằng, sau khi thu hoạch quả, toàn bộ cây chuối sẽ bị chặt bỏ; vì sao lại như vậy?

Đăng ngày: 04/01/2026
Khoa Học News