Vì sao cực từ Trái đất dịch về Nga?

Các nhà khoa học cho rằng sự giằng co giữa hai vùng từ trường bên dưới Canada và Siberia là nguyên nhân khiến cực từ trường phía bắc của Trái đất xê dịch.

Nhóm nghiên cứu ở Đại học Leeds phát hiện vị trí cực từ trường phía bắc của Trái đất được kiểm soát bởi hai vùng từ trường, một ở dưới Canada và một ở dưới Siberia. Chúng tạo ra hiệu ứng giằng co quyết định vị trí của cực từ, theo tiến sĩ Phil Livermore, trưởng nhóm nghiên cứu.


Cực từ trường phía bắc của Trái đất đang dịch chuyển từ Canada đến Siberia. (Ảnh: Science Alert).

"Trong lịch sử, vùng từ trường ở dưới Canada giành phần thắng và đó là lý do từ trường tập trung ở Canada. Nhưng vài thập kỷ qua, vùng này yếu đi và vùng từ trường ở dưới Siberia mạnh dần lên", tiến sĩ Livermore cho biết. "Điều đó giải thích tại sao cực từ đột nhiên tăng tốc di chuyển ra xa khỏi vị trí quen thuộc".

Các nhà nghiên cứu lý giải độ mạnh thay đổi của hai vùng từ trường là do những thay đổi ở dòng vật liệu nóng chảy trong lòng Trái đất. Tiến sĩ Livermore và cộng sự cũng tìm cách lập mô hình đường di chuyển cực từ phía bắc bằng dữ liệu từ vệ tinh chuyên đo sự thay đổi hình dáng của từ trường Trái đất trong 20 năm qua. Mô hình mới nhất của họ chỉ ra cực từ trường phía bắc sẽ tiếp tục di chuyển về phía Nga trước khi bắt đầu chậm lại. Nhưng các nhà nghiên cứu chưa rõ lần này nó có di chuyển lại về phía Canada hay không.

Trong những năm gần đây, cực từ trường phía bắc dịch chuyển nhiều đến mức Trung tâm dữ liệu địa vật lý quốc gia Mỹ và Cục khảo sát địa chất Anh phải cập nhật sớm mô hình từ tính thế giới (World Magnetic Model) năm 2019. Mô hình đại diện cho từ trường Trái đất được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống và thiết bị định vị như điện thoại để khắc phục lỗi trên la bàn. Tiến sĩ Livermore và cộng sự công bố kết quả nghiên cứu hôm 5/5 trên tạp chí Nature Geoscience.

TIN CŨ HƠN
Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Tỷ phú Donald Trump đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào Nhà Trắng. Kết quả này đã được những nhà tiên tri nổi tiếng trên thế giới tiên đoán từ hàng trăm năm trước, khiến mọi người phải khiếp sợ.

Đăng ngày: 16/01/2026
Trường cho giới quý tộc Anh: Sướng như tiên nhưng khổ thì còn hơn cả trường bình dân

Trường cho giới quý tộc Anh: Sướng như tiên nhưng khổ thì còn hơn cả trường bình dân

Ở Anh, có một ngôi trường được xem là "đào tạo nên quý tộc". Nhưng quý tộc không chỉ có lớp hào nhoáng bên ngoài...

Đăng ngày: 16/01/2026
Lịch sử thú vị của giấy vệ sinh

Lịch sử thú vị của giấy vệ sinh

“Nhà tắm” của con người trong quá khứ thường phụ thuộc vào địa vị xã hội cũng như nơi ở của họ. Những người giàu có thường sử dụng vải len hoặc vải mềm dễ giặt, thay cho giấy vệ sinh.

Đăng ngày: 16/01/2026
Nguồn gốc của dầu mỏ

Nguồn gốc của dầu mỏ

Dầu mỏ là nguồn nhiên liệu hóa thạch vô cùng giá trị, phải mất hằng trăm triệu năm và phải trải qua rất nhiều quá trình thì những mỏ dầu mới được hình thành.

Đăng ngày: 15/01/2026
15 loại quả ở Việt Nam lọt vào danh sách 28 quả kỳ lạ nhất thế giới

15 loại quả ở Việt Nam lọt vào danh sách 28 quả kỳ lạ nhất thế giới

Trang Elite Readers đã "lùng sục" và tổng hợp 28 loại quả kỳ lạ nhất thế giới và thật bất ngờ khi tới 15 loại quả có mặt ở Việt Nam.

Đăng ngày: 14/01/2026
Những cấm kị nên biết khi tặng tiền lì xì

Những cấm kị nên biết khi tặng tiền lì xì

Lì xì là một tục lệ đẹp trong dịp Tết Nguyên đán ở nhiều nước châu Á. Tuy nhiên, không ít người chú ý đến những việc nên và không nên khi tặng bao lì xì.

Đăng ngày: 13/01/2026
Khám phá 32 lá quốc kỳ độc đáo nhất trên thế giới

Khám phá 32 lá quốc kỳ độc đáo nhất trên thế giới

Có 197 quốc gia được công nhận trên thế giới và mỗi quốc gia đều có quốc kỳ riêng. Cũng giống như quần áo nói rất nhiều về tính cách một người, lá cờ quốc gia cũng thể hiện nhiều điều về đất nước đó.

Đăng ngày: 13/01/2026
Khoa Học News