Vì sao dễ say nắng khi chạy bộ đường dài?

Khi chạy đường dài, rất nhiều người có nguy cơ bị say nắng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Làm thế nào để giảm nguy cơ say nắng, dấu hiệu say nắng như thế nào và phải sơ cứu sao cho hiệu quả.

Bác sĩ Ngô Tiến Thái, chuyên gia điều hành y tế cho nhiều giải chạy marathon cho biết, chạy đường dài trong mùa nắng nóng, mọi người sẽ đối mặt với nguy cơ bị say nắng.

Khi chạy, nhiệt độ cơ thể tăng lên trên nền nhiệt nóng, mất nước, nắng nóng... sẽ làm người chạy bị sốc nhiệt, say nắng.


Khi chạy bộ, cần đảm bảo uống đủ nước, theo dõi các dấu hiệu của cơ thể (Ảnh minh họa: Getty).

BS Thái cho biết, dấu hiệu cảnh báo sốc nhiệt là khi nhiệt độ cơ thể tăng dần lên, khi thân nhiệt trên 40 độ C là sốc nhiệt. Nhưng ở trên đường chạy không có cách gì để chúng ta kiểm tra nhiệt độ cơ thể. Chúng ta phải cảm nhận bản thân như da mặt đỏ bừng, vã mồ hôi, buồn nôn chóng mặt, xây xẩm mặt mày.

Ngay khi có dấu hiệu của pha đầu tiên của sốc nhiệt, mỗi người phải có phương án bảo vệ cho bản thân như che chắn ở đầu, gáy. Nếu nhịp tim cao, thân nhiệt cao và không gắng sức được nữa thì ngay lập tức vào bóng râm nghỉ ngơi, uống nước điện giải, làm mát cơ thể, để dấu hiệu sinh tồn về an toàn mới tiếp tục.

Còn khi đã bị sốc nhiệt, chính người chạy không có khả năng chăm sóc cho bản thân, nếu bị ngất ở môi trường đó khả năng tử vong rất cao.

Nếu đồng đội phát hiện người say nắng cần đưa ngay vào bóng râm và cởi bớt trang phục không cần thiết để làm mát cơ thể cho bệnh nhân và chườm mát 2 bên cổ, 2 bên nách và bẹn. Đây là nơi có động mạch lớn, chúng ta dùng khăn ướt chườm mát khu vực đó.

Thứ hai là quạt mát cho người say nắng. Khi tri giác người say nắng, sốc nhiệt không tỉnh táo thì tuyệt đối không cho ăn hay uống vì nguy cơ sặc vào phổi rất cao. Khi phát hiện người cần hỗ trợ y tế thì cần hô hoán lên để có sự chung sức của các vận động viên khác.

Theo Tiến sĩ khoa học dữ liệu, HLV chạy địa hình Vũ Tiến Việt Dũng, sẽ rất nhiều nguy cơ nếu chạy ở trên núi không có rừng cây che, cơ thể phơi dưới nắng nhiều tiếng đồng hồ.

"Chúng ta cần chuẩn bị quần áo, mũ, trang phục che chắn. Khi trời nắng thì bắt buộc phải chạy chậm lại, chúng ta không có nhiều máu nuôi cơ bắp nữa.

Chúng ta hãy luôn cảm nhận xem cơ thể có đủ nước không, có choáng váng không, mồ hôi có ra không. Cảm nghĩ về việc thở và không bị choáng là rất quan trọng.

Như bản thân tôi dù đang đua top vẫn luôn phải tìm gốc cây để nghỉ tránh nắng khi thấy cơ thể mệt mỏi. Nói vậy để nhấn mạnh yếu tố quan trọng là bảo vệ sự an toàn của bản thân", HVL Việt Dũng chia sẻ.

Vì thế, khi chạy trong thời tiết nắng nóng, trước hết mọi người cần lựa chọn trang phục phù hợp, mát, thoát hồ hôi, có mũ che chắn vùng đầu, gáy.

Tiếp đó, hãy luôn uống đủ nước. Nước oresol là lựa chọn tốt do cơ thể mất nước qua mồ hôi kèm theo các chất điện giải như đường, muối, kali, việc uống oresol sẽ giúp bổ sung điện giải.

Ngoài ra, hãy theo dõi, cảm nhận nhịp tim. "Trong trường hợp không có đồng hồ theo dõi  nhịp tim, tôi hay hướng dẫn học viên cảm nhận sự gắng sức, đánh giá mình đang gắng ở mức độ nào.

Từng mức độ gắng sức liên quan đến các biểu hiện cơ thể như hơi thở, khả năng nói. Chúng ta có thể chạy bộ hít thở bình thường, thỉnh thoảng nói chuyện cả câu, cảm nhận chạy rất lâu. Nhưng khi chạy mà chỉ nói được vài từ thì chắc chắn là rất mệt. Sự cảm nhận cơ thể đang mệt mỏi quan trọng hơn là con số, và hãy điều chỉnh, giảm tốc độ để đảm bảo cuộc chạy an toàn", HLV Việt Dũng chia sẻ.

TIN CŨ HƠN
Tại sao không động vật nào trên Trái đất tiến hóa khả năng thở ra lửa?

Tại sao không động vật nào trên Trái đất tiến hóa khả năng thở ra lửa?

Tất cả các loài động vật tồn tại trên Trái đất đều có cách sinh tồn riêng, sau một quá trình tiến hóa lâu dài, nhiều loài động vật có những “kỹ năng đặc biệt” của riêng mình.

Đăng ngày: 20/04/2026
Vì sao người nông dân trồng dưa hấu là đặt hòn đá lên trên mình quả dưa?

Vì sao người nông dân trồng dưa hấu là đặt hòn đá lên trên mình quả dưa?

5 lý giải khiến nhiều người bất ngờ, thậm chí cả chuyên gia nông nghiệp cũng phải gật gù tán thưởng

Đăng ngày: 19/04/2026
Tại sao tế bào ung thư giết chết vật chủ của chúng trong khi vật chủ chết thì chúng cũng chết?

Tại sao tế bào ung thư giết chết vật chủ của chúng trong khi vật chủ chết thì chúng cũng chết?

Việc tạo ra tế bào ung thư là một quá trình rất phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều yếu tố và sự tích lũy của nhiều đột biến để cuối cùng hình thành ung thư.

Đăng ngày: 19/04/2026
Vì sao

Vì sao "xì hơi" lúc có mùi, lúc không?

Hiện tượng thường ngày trong đời sống nhưng không phải ai cũng biết nguyên nhân phía sau, cũng như việc đó ảnh hưởng tới sức khỏe ra sao.

Đăng ngày: 18/04/2026
Tại sao một số người có thể ngủ trong tiếng ồn ào, trong khi những người khác thì không?

Tại sao một số người có thể ngủ trong tiếng ồn ào, trong khi những người khác thì không?

Sự khác biệt tưởng chừng như khó tin này khơi dậy sự tò mò vô tận trong con người.

Đăng ngày: 18/04/2026
Tại sao khi kim loại nóng chảy, nồi nấu kim loại vẫn giữ được sự ổn định như ban đầu?

Tại sao khi kim loại nóng chảy, nồi nấu kim loại vẫn giữ được sự ổn định như ban đầu?

Nồi nấu kim loại là một thiết bị thường được sử dụng trong phòng thí nghiệm và công nghiệp cho các ứng dụng nhiệt độ cao như sưởi ấm, đốt cháy, nấu chảy và lò luyện cốc.

Đăng ngày: 17/04/2026
Vì sao trên thế giới có 3 cánh cửa

Vì sao trên thế giới có 3 cánh cửa "không thể mở được", ngay cả khi biết chứa kho báu vô tận đằng sau?

Có những cánh cổng dường như được xây dựng nên không phải để mở, mà ẩn chứa nhiều bí mật thú vị.

Đăng ngày: 16/04/2026
Khoa Học News