Vì sao phân hà mã lại khiến cho hàng nghìn con cá chết ngạt mỗi năm?

Trên lục địa châu Phi rộng lớn có một sinh vật tưởng chừng hiền lành nhưng lại sở hữu những vũ khí chết người. Cơ thể to lớn và tứ chi khỏe mạnh của nó tạo cho người ta ấn tượng về sự đồ sộ, nhưng sức tấn công của nó vượt xa sức tưởng tượng.

Hà mã là động vật ăn cỏ và tạo ra một lượng lớn amoniac trong hệ tiêu hóa, chất này rất khó chịu và độc hại đối với nhiều loài động vật thủy sinh. Khi phân hà mã xâm nhập vào các vùng nước hoặc vùng đất ngập nước, amoniac sẽ được thải ra gây ra những tác động nghiêm trọng đến môi trường và sinh vật xung quanh.

Ở người và các động vật khác, nồng độ amoniac cao có thể gây kích ứng đường hô hấp, mắt và da, gây viêm và tổn thương. Tiếp xúc lâu dài với nồng độ amoniac cao cũng có thể dẫn đến nhiễm trùng đường hô hấp và các vấn đề sức khỏe khác.


Phân hà mã là chất thải do hà mã bài tiết, do thành phần đặc biệt nên có khả năng sát thương nhất định. Phân hà mã chứa nồng độ amoniac cao hơn mức thông thường. (Ảnh: ZME).

Phân hà mã chứa một lượng lớn chất hữu cơ và vi khuẩn. Có một hệ vi sinh vật độc đáo trong hệ thống tiêu hóa của hà mã giúp hà mã tiêu hóa thức ăn, nhưng nó cũng tạo ra một số chất chuyển hóa độc hại.

Trong phân, các chất hữu cơ và vi khuẩn này có thể trở thành môi trường cho các vi sinh vật gây bệnh phát triển, gây ra mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh sinh học ở các vùng đất ngập nước và các vùng nước. Những chất hữu cơ và vi khuẩn này cũng có thể gây ô nhiễm nguồn nước và lây lan các bệnh truyền nhiễm bằng cách làm ô nhiễm nguồn nước và vùng đất ngập nước, gây hại cho hệ sinh thái địa phương và sức khỏe con người.

Dư lượng hóa chất trong phân hà mã cũng có thể gây độc cho sinh vật. Do hoạt động của con người ngày càng gia tăng và ô nhiễm công nghiệp, một số hóa chất độc hại có thể xâm nhập vào chuỗi thức ăn của hà mã qua nguồn nước và đất. Khi hà mã tiêu hóa những loại thức ăn có chứa hóa chất độc hại này, những chất này có thể tích tụ trong cơ thể và được bài tiết qua phân.

Phân hà mã có thể chứa một số hóa chất độc hại, chẳng hạn như thuốc trừ sâu, kim loại nặng và các chất ô nhiễm hữu cơ, có thể gây độc hại cho môi trường và sinh vật xung quanh. Điều khiến phân hà mã trở nên nguy hiểm chủ yếu là do nó giải phóng amoniac, sự hiện diện của chất hữu cơ và vi khuẩn cũng như các hóa chất còn sót lại.


Những thành phần này có thể gây hại cho môi trường xung quanh, sinh vật và sức khỏe con người. Khi xử lý phân hà mã, cần thực hiện các biện pháp thích hợp để giảm tác động đến hệ sinh thái và sức khỏe con người. Đồng thời, cũng cần quan tâm, kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm tại môi trường sống của hà mã để bảo vệ sức khỏe, sự ổn định của loài này và môi trường sống của chúng. (Ảnh: Liveabout).

Phân hà mã có tác động gì đến đời sống thủy sinh? Hé lộ sự thật đáng ngạc nhiên về cá chết ngạt

Các sinh vật dưới nước đóng một vai trò sinh thái quan trọng trong tự nhiên, tuy nhiên chúng ta thường bỏ qua mối đe dọa do một sinh vật tưởng chừng như vô hại gây ra cho chúng. Sinh vật này là hà mã, phân của nó đã tác động rất lớn đến môi trường sống của các sinh vật dưới nước, thậm chí khiến cá chết ngạt.

Là động vật ăn cỏ, phân của hà mã có khối lượng rất lớn. Mỗi con hà mã thải ra khoảng 40kg phân mỗi ngày, trong đó có chứa một lượng lớn chất hữu cơ và hợp chất nitơ. Các chất này sau khi vào nước sẽ nhanh chóng phân hủy tạo ra nitơ amoniac. Nitơ amoniac là chất oxy hóa mạnh sẽ làm giảm hàm lượng oxy trong nước, ảnh hưởng đến sự sống sót của sinh vật thủy sinh.

Khi phân hà mã xâm nhập vào nguồn nước, nitơ amoniac sẽ nhanh chóng hòa tan và lan ra vùng nước xung quanh. Sự gia tăng nồng độ nitơ amoniac trong nước sẽ ức chế sự hòa tan oxy trong nước, dẫn đến lượng oxy trong nước không đủ. Hiện tượng này được gọi là tình trạng thiếu oxy, đe dọa lớn đến sự sống sót của đời sống thủy sinh và cá là một trong những sinh vật dễ bị thiếu oxy nhất.


Phân hà mã có tác động rất lớn đến đời sống thủy sinh, khiến hàm lượng oxy trong nước giảm xuống, càng làm trầm trọng thêm vấn đề thiếu oxy, đe dọa sự sống sót của cá và thậm chí có thể gây ngạt thở. Việc bổ sung chất hữu cơ cũng sẽ thúc đẩy sự phát triển của tảo, làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm nước và các vấn đề thiếu oxy. (Ảnh: Zhihu).

Khi hàm lượng oxy trong nước giảm sẽ khiến cá bị ngạt thở và không thể nhận đủ oxy để duy trì điều kiện sinh tồn bình thường. Sự gia tăng nitơ amoniac trong nước sẽ dẫn đến axit hóa chất lượng nước, gây tổn thương gan và mang cá, làm giảm khả năng miễn dịch và khiến chúng dễ mắc bệnh hoặc thậm chí tử vong.

Chất hữu cơ trong phân hà mã cũng trở thành nguồn gây ô nhiễm môi trường nước. Những vật liệu hữu cơ này được vi khuẩn phân hủy để tạo ra các chất dinh dưỡng như nitơ và phốt pho, thúc đẩy sự phát triển của tảo trong nước. Quá trình sinh sản của tảo tiêu thụ một lượng lớn oxy, càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu oxy trong nước và ảnh hưởng đến sự sống sót của cá và các sinh vật dưới nước khác.


Hà mã là loài động vật ăn cỏ trên cạn lớn nhất trên lục địa châu Phi và chúng là loài chủ chốt ở sông hồ. Phân hà mã chứa một lượng lớn chất hữu cơ, giàu chất dinh dưỡng như nitơ và phốt pho, khi các chất dinh dưỡng này xâm nhập vào nguồn nước sẽ gây ô nhiễm nguồn nước và gây tác hại lớn đến sự tồn tại và phát triển của đời sống thủy sinh. (Ảnh: Zhihu).

TIN CŨ HƠN
Tại sao người xưa thà chết trong chiến trận còn hơn chạy trốn?

Tại sao người xưa thà chết trong chiến trận còn hơn chạy trốn?

Người xưa thà chết trong chiến trận còn hơn chạy trốn hóa ra là do một lý do đơn giản nhưng rất tàn khốc.

Đăng ngày: 22/04/2026
Vì sao khi máy bay cất cánh, hạ cánh lại chỉ để đèn tối lờ mờ?

Vì sao khi máy bay cất cánh, hạ cánh lại chỉ để đèn tối lờ mờ?

Người phi công từng thực hiện rất nhiều chuyến bay lớn này khẳng định rằng để đèn tối mờ là quy trình để đảm bảo sự an toàn cho bản thân bạn chứ không chỉ là vấn đề tối/sáng.

Đăng ngày: 21/04/2026
Vì sao người nông dân trồng dưa hấu là đặt hòn đá lên trên mình quả dưa?

Vì sao người nông dân trồng dưa hấu là đặt hòn đá lên trên mình quả dưa?

5 lý giải khiến nhiều người bất ngờ, thậm chí cả chuyên gia nông nghiệp cũng phải gật gù tán thưởng

Đăng ngày: 19/04/2026
Tại sao khi kim loại nóng chảy, nồi nấu kim loại vẫn giữ được sự ổn định như ban đầu?

Tại sao khi kim loại nóng chảy, nồi nấu kim loại vẫn giữ được sự ổn định như ban đầu?

Nồi nấu kim loại là một thiết bị thường được sử dụng trong phòng thí nghiệm và công nghiệp cho các ứng dụng nhiệt độ cao như sưởi ấm, đốt cháy, nấu chảy và lò luyện cốc.

Đăng ngày: 17/04/2026
Vì sao đáy chai nước giải khát có hình hoa 5 cánh?

Vì sao đáy chai nước giải khát có hình hoa 5 cánh?

Thiết kế bông hoa 5 cánh của đáy chai nước ngọt, nước có ga giúp phân tán áp suất, tăng độ cứng, hỗ trợ chai đứng vững.

Đăng ngày: 16/04/2026
Vì sao không máy bay nào có bác sĩ?

Vì sao không máy bay nào có bác sĩ?

Khi hành khách gặp nạn, tiếp viên hàng không kêu luôn gọi sự hỗ trợ của những hành khách là bác sĩ và vì sao không máy bay nào có bác sĩ?

Đăng ngày: 15/04/2026
Tại sao việc tìm thấy tàu ngầm mất tích trong đại dương lại giống như

Tại sao việc tìm thấy tàu ngầm mất tích trong đại dương lại giống như "mò kim đáy biển"?

Ngày 19/6 vừa qua, công ty OceanGate Expeditions đã đưa ra thông báo xác nhận chiếc tàu ngầm của họ bất ngờ mất tích trên biển cùng với 5 thành viên đoàn thám hiểm.

Đăng ngày: 13/04/2026
Khoa Học News