Khoa Học News

Vì sao phi hành gia Trung Quốc không được phép đặt chân lên Trạm Vũ trụ ISS?

Trung Quốc là một trong ít quốc gia có ngành khoa học vũ trụ phát triển và có khả năng đưa người lên không gian. Tuy nhiên, các phi hành gia người Trung Quốc lại không được phép đặt chân lên ISS.

Trạm vũ trụ Quốc tế (ISS - International Space Station) là một tổ hợp công trình quốc tế, được hợp tác xây dựng bởi 5 cơ quan không gian, bao gồm NASA (Mỹ), RKA (Nga), CSA (Canada), ESA (châu Âu) và JAXA (Nhật Bản). ISS được bắt đầu xây dựng từ năm 1998, hoạt động trên quỹ đạo tầm thấp của trái đất.

ISS được bắt đầu hình thành khi 2 mô-đun của trạm vũ trụ được lắp ráp với nhau trên không gian. Một điều khá thú vị là 2 mô-đun của ISS được phát triển bởi 2 quốc gia khác nhau, cũng là 2 quốc gia có ngành khoa học vũ trụ phát triển nhất thế giới là Nga và Mỹ.

Phần mô-đun do Mỹ phát triển có tên gọi Unity, trong khi phần mô-đun do Nga xây dựng có tên gọi Zarya. Hai mô-đun này đã lắp ráp với nhau trên quỹ đạo của Trái đất và vẫn tiếp tục tồn tại cho đến ngày nay.


Đã có 254 phi hành gia và nhà khoa học đặt chân lên trạm vũ trụ ISS. (Ảnh: ISS).

Kể từ năm 2000, khi các phi hành gia đầu tiên đặt chân lên trạm vũ trụ quốc tế ISS, thì trong 23 năm qua, chưa có thời điểm nào ISS vắng bóng sự hiện diện của con người.

Tính đến nay đã có 254 người, là các phi hành gia và các nhà khoa học với nhiều quốc tịch khác nhau, đặt chân lên trạm vũ trụ ISS. Một điều đặc biệt, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có phi hành gia người Trung Quốc nào đặt chân lên ISS.

Vậy lý do gì mà Trung Quốc, một trong 3 quốc gia có khả năng mang con người lên không gian (bên cạnh Nga và Mỹ), lại vắng bóng trên ISS?

Nguyên nhân của điều này bắt nguồn từ một phần trong đạo luật được Quốc hội Mỹ thông qua vào năm 2011. Đạo luật này được đưa ra bởi Hạ nghị sĩ Frank Wolf, cấm NASA hợp tác với bất kỳ quốc gia nào có chính sách quân sự "không thân thiện" với Mỹ. Trung Quốc là một trong những quốc gia như vậy.

Các nhà lập pháp Mỹ lo ngại rằng nếu NASA hợp tác với Trung Quốc, các bí mật công nghệ của Mỹ trong lĩnh vực khoa học vũ trụ có thể sẽ bị đánh cắp và làm nhái, gây tổn hại đến an ninh quốc gia.

Dù nghị sĩ Frank Wolf đã nghỉ hưu từ năm 2015, nhưng đến nay lệnh cấm vẫn còn hiệu lực.

Tuy nhiên, nhiều người sẽ đặt câu hỏi tại sao Quốc hội Mỹ thông qua luật cấm này, khi mà trước đó Mỹ vẫn hợp tác với Liên Xô trong thời kỳ chiến tranh lạnh để phát triển các chương trình nghiên cứu về vũ trụ. Đến nay, dù Nga và Mỹ vẫn có những quan điểm bất đồng, nhưng 2 nước vẫn tiếp tục hợp tác để xây dựng trạm vũ trụ ISS.

Câu trả lời chính là vì trình độ khoa học vũ trụ của Liên Xô đã có những bước đột phá lớn. Việc hợp tác với Liên Xô sẽ giúp Mỹ tiết kiệm được chi phí, giảm bớt gánh nặng tài chính trong cuộc đua khám phá vũ trụ.

Đặc biệt, quá trình hợp tác giữa Mỹ và Nga về khám phá vũ trụ được xem là một biểu tượng của sự hòa giải giữa 2 cường quốc sau giai đoạn chiến tranh lạnh. Trạm vũ trụ ISS được xem là một công trình vĩ đại của nhân loại và đánh dấu sự hợp tác giữa các cường quốc.

Năm 2007, Thứ trưởng Bộ khoa học và Công nghệ Trung Quốc Lý Tuyết Dương tuyên bố Trung Quốc muốn được tham gia vào dự án xây dựng ISS.

Đến năm 2010, Tổng giám đốc Cơ quan vũ trụ châu Âu (ESA) Jean-Jacque Dordain cho biết ESA đã sẵn sàng để kiến nghị với 4 đối tác xây dựng ISS khác để mời Trung Quốc hợp tác vào dự án này. Nhưng ông Dordain cũng cho biết cần phải có một quyết định tập thể của tất cả các thành viên tham gia dự án.

Trong khi Nga và châu Âu mở cửa với Trung Quốc để tham gia vào dự án ISS, Mỹ vẫn giữ nguyên lập trường.

Chính phủ Trung Quốc đã nhiều lần khẳng định rằng giao lưu quốc tế và hợp tác trong lĩnh vực kỹ thuật hàng không vũ trụ hoàn toàn dựa trên cơ sở cùng có lợi và sử dụng vì mục đích hòa bình, phát triển chung. Tuy nhiên, dường như điều này vẫn chưa đủ để thuyết phục Quốc hội Mỹ xóa bỏ lệnh cấm.

Các nhà khoa học Trung Quốc cũng đã nhiều lần chỉ trích lệnh cấm được Quốc hội Mỹ thông qua là "vô đạo đức". Dù bị cấm hợp tác với Mỹ, tuy nhiên, hiện Trung Quốc vẫn hợp tác với Nga cũng như cơ quan không gian châu Âu (ESA) cho các dự án nghiên cứu không gian của mình.

Bản thân Trung Quốc cũng đang tự phát triển chương trình nghiên cứu không gian của riêng mình, trong đó phát triển trạm không gian Thiên Cung, được phóng lên vũ trụ từ tháng 9/2011.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Vì sao khi ngựa gãy chân, lựa chọn duy nhất còn lại cho chúng là an tử?

Vì sao khi ngựa gãy chân, lựa chọn duy nhất còn lại cho chúng là an tử?

Là một trong những giống loài được thuần hóa gần gũi nhất với con người, ngựa đã là bạn của nhân loại trong hàng nghìn năm.

Đăng ngày: 25/09/2026
Vì sao Nga bán Alaska cho Mỹ với giá rẻ mạt?

Vì sao Nga bán Alaska cho Mỹ với giá rẻ mạt?

Vì sao Nga hoàng lại phải bán đi Alaska, miền đất giàu có tài nguyên của mình với cái giá rẻ mạt như vậy?

Đăng ngày: 24/09/2026
Vì sao hoàng đế Trung Hoa dù ăn sung mặc sướng nhưng đa phần sống không quá 40 tuổi?

Vì sao hoàng đế Trung Hoa dù ăn sung mặc sướng nhưng đa phần sống không quá 40 tuổi?

Một thực tế đáng buồn là các vị hoàng đế xưa dù được tận hưởng cuộc sống xa hoa phú quý nhưng lại không thể sống thọ quá 40.

Đăng ngày: 24/09/2026
Vì sao thống trị địa cầu hàng trăm triệu năm, nhưng khủng long không thể phát triển trí thông minh như con người?

Vì sao thống trị địa cầu hàng trăm triệu năm, nhưng khủng long không thể phát triển trí thông minh như con người?

Điều khiến loài người khác biệt hẳn so với các động vật còn lại trên hành tinh là trí thông minh của chúng ta.

Đăng ngày: 22/09/2026
Vì sao lượng oxy trong khí quyển Trái đất cần duy trì mức 20,9%?

Vì sao lượng oxy trong khí quyển Trái đất cần duy trì mức 20,9%?

Loài người và nhiều sinh vật khác đã quen sống trong bầu không khí với hàm lượng oxy luôn ở mức 20,9 - 21%. Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu nồng độ oxy tăng lên hoặc giảm nhanh đột ngột?

Đăng ngày: 20/09/2026
Tại sao hầu hết loài người lại có 23 cặp nhiễm sắc thể?

Tại sao hầu hết loài người lại có 23 cặp nhiễm sắc thể?

Bạn hẳn từng nghe rằng 137 là con số ma thuật, nhưng nếu bạn hỏi một nhà di truyền học, họ sẽ nói rằng con số ma thuật thật ra là 46.

Đăng ngày: 17/09/2026
Cơ học lượng tử tiết lộ bí ẩn của ý thức: Tại sao một tập hợp các hạt lại có thể tạo ra ý thức?

Cơ học lượng tử tiết lộ bí ẩn của ý thức: Tại sao một tập hợp các hạt lại có thể tạo ra ý thức?

Nếu đặt bộ não con người dưới kính hiển vi, chúng ta sẽ thấy rằng nó thực sự được cấu tạo từ vô số tế bào.

Đăng ngày: 17/09/2026
Khoa Học News