Vì sao viên đạn có kích thước bé, nhưng sát thương cực lớn?

Cách thức viên đạn khi bắn ra khỏi súng được ví như một "kỳ quan của khoa học kỹ thuật", nhưng đồng thời cũng là một trong những vũ khí nguy hiểm nhất mọi thời đại.

Lịch sử hình thành nên súng đạn

Súng và đạn hiện nay được xem là đỉnh cao của một loạt các phát minh và cải tiến kéo dài hàng ngàn năm của con người.


Lịch sử của súng đạn bắt đầu từ Trung Quốc khi vào thế kỷ thứ 9.

Lịch sử của súng đạn bắt đầu từ Trung Quốc khi vào thế kỷ thứ 9, họ đã sáng chế ra loại thuốc súng đầu tiên. Kể từ đó, khái niệm viên đạn được hình thành, với hình dạng ban đầu là quả cầu bằng chì đúc.

Mãi tới năm 1830, thí nghiệm đầu tiên về viên đạn hình nón mới mở ra một chương mới cho súng đạn. Khi ấy, Henri-Gustave Delvigne, một đại úy bộ binh người Pháp, lần đầu tiên thiết kế những viên đạn có hình dạng hình trụ ở phần đuôi, và hình nón ở đầu viên đạn.

Qua từng thời kỳ, súng đạn dần chứng minh được sức mạnh trên chiến trường. Có thể nói rằng cho đến trước khi loài người sáng tạo ra các loại xe, máy bay... thì ngựa là thứ duy nhất giúp ích con người hơn súng đạn trong các cuộc chiến.

Tới nay, súng đạn vẫn là một phần không thể thiếu tại một số quốc gia. Điển hình như Mỹ, với việc có tới hàng triệu người sở hữu súng, đạn.


Bất kỳ viên đạn nào cũng có thể gây chết người nếu nó bán trúng cơ quan nào trong cơ thể.

Tuy nhiên cũng vì lẽ đó, mà rất nhiều tai nạn đáng tiếc đã xảy ra. Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC), mỗi năm, có hơn 100.000 người Mỹ bị bắn, dẫn tới hàng chục ngàn trường hợp tử vong.

Vậy, điều gì làm cho súng đạn trở nên nguy hiểm tới vậy, dù kích thước của viên đạn là rất nhỏ?

Khoa học đằng sau chuyển động của viên đạn

Nhìn nhận dưới góc độ khoa học, động lượng mà súng truyền cho viên đạn là yếu tố chính khiến cho nạn nhân bị bắn phải nhận nhiều sát thương đến vậy.

Nói cách khác, bản thân viên đạn hoàn toàn không nguy hiểm. Nhưng viên đạn bay với vận tốc cao mới gây ra sát thương lớn.


Bản thân viên đạn là không nguy hiểm, cho tới khi nó được truyền động lượng từ nòng súng (Ảnh: Getty).

Khả năng gây thương tích của viên đạn còn phụ thuộc vào 3 yếu tố, gồm khối lượng, tốc độ, và khả năng truyền năng lượng đến mục tiêu.

Một trong những khẩu súng ngắn được sử dụng rộng rãi nhất, Beretta M9, dùng đạn 9mm có khối lượng điển là 0,008 kg và vận tốc đầu nòng 400m/giây.

Nhân hai con số này với nhau, chúng ta sẽ có động lượng đạn đạt khoảng 3,2 kgm/giây. Con số này có thể tương đương với việc bị đâm bởi một chiếc xe máy ở vận tốc 80km/h.

Mặc dù bản thân viên đạn chỉ nặng khoảng 5 gram, nhưng nó sở hữu năng lượng của một viên gạch rơi từ tòa nhà 16 tầng.

Với tất cả năng lượng đó tập trung vào một khu vực rất nhỏ, nó có thể dễ dàng xuyên qua da bạn, gây tổn thương nghiêm trọng bên trong và thậm chí tử vong.


Thiết kế của viên đạn, chẳng hạn như thon hay tròn, ảnh hưởng trực tiếp tới tốc độ bay và sát thương của nó (Ảnh: Getty Images).

Đó là chưa kể tới việc một số khẩu súng có khả năng bắn nhiều viên đạn cùng lúc, và do đó nhân tổng động lượng được truyền đi, gây ra thương tích lớn hơn hàng chục lần.

Không chỉ những viên đạn được bắn trực tiếp vào nạn nhân, mà ngay cả những trường hợp đạn lạc xuất phát từ việc bắn súng ăn mừng cũng có thể gây nguy hiểm.

Tờ Forbes trích dẫn một nghiên cứu kéo dài 1 năm về đạn lạc, cho rằng xấp xỉ 4,6% trong số tất cả các trường hợp tử vong xảy ra do hậu quả trực tiếp của việc nổ súng ăn mừng.

Thật không may, hầu hết các vụ nổ súng ăn mừng diễn ra đều sử dụng đạn thật. Đó là nguyên nhân dẫn đến những hậu quả có khả năng gây tử vong này.

Ước tính, một viên đạn bắn lên không trung sẽ tiếp tục di chuyển khoảng 20- 90 giây, trước khi rơi xuống.

Và mặc dù viên đạn có vận tốc chỉ bằng khoảng 10% so với khi nó được bắn ra khỏi nòng súng, nhưng bấy nhiêu vẫn tương đương với một viên gạch rơi từ độ cao 1 mét, và hoàn toàn có thể gây nguy hiểm cho nạn nhân ngoài ý muốn.

TIN CŨ HƠN
Tại sao người ta đốt quần áo sau khi chết?

Tại sao người ta đốt quần áo sau khi chết?

Tục ngữ có câu, người chết như đèn tắt, có nghĩa là sau khi người chết, dầu cạn đèn cũng cạn, ngoại trừ ký ức của những người thân xung quanh mình thì không còn gì cả.

Đăng ngày: 14/02/2026
Vì sao các bác sĩ phải loại bỏ ruột thừa trước khi đến Nam Cực?

Vì sao các bác sĩ phải loại bỏ ruột thừa trước khi đến Nam Cực?

Đối với các nhà khoa học hay khách du lịch, họ có thể đến Nam Cực một cách bình thường. Tuy nhiên, với những bác sĩ họ sẽ phải trải qua một cuộc tiểu phẫu loại bỏ ruột thừa trước khi đến nơi đây.

Đăng ngày: 14/02/2026
Vì sao ở thung lũng Matanuska có thể trồng ra những củ hành tây to bằng quả bóng đá?

Vì sao ở thung lũng Matanuska có thể trồng ra những củ hành tây to bằng quả bóng đá?

Thung lũng Matanuska, Alaska (Mỹ) còn có tên gọi khác là thung lũng rau củ khổng lồ.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tại sao Tết Việt Nam và Trung Quốc lệch nhau 1 ngày?

Tại sao Tết Việt Nam và Trung Quốc lệch nhau 1 ngày?

Bắt đầu từ năm 1080, lịch Việt Nam đã khác hẳn lịch Trung Quốc do sự khác biệt về cách tính lịch và cách làm tròn ngày của 2 nước.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tại sao bút chì không chứa chì mà vẫn được gọi là bút chì?

Tại sao bút chì không chứa chì mà vẫn được gọi là bút chì?

Chúng ta gọi là bút lông vì ngòi của nó được làm từ lông; gọi là bút máy vì ngòi của nó được làm từ kim loại. Vậy tại sao bút chì lại được gọi là bút chì trong khi không được làm từ chì?

Đăng ngày: 13/02/2026
Vì sao phân hà mã lại khiến cho hàng nghìn con cá chết ngạt mỗi năm?

Vì sao phân hà mã lại khiến cho hàng nghìn con cá chết ngạt mỗi năm?

Trên lục địa châu Phi rộng lớn có một sinh vật tưởng chừng hiền lành nhưng lại sở hữu những vũ khí chết người.

Đăng ngày: 11/02/2026

"Thìn" là cá sấu, tại sao dùng để gọi năm Rồng?

Người ta không gọi năm con rồng là năm Long mà gọi là năm Thìn vì xét theo mười hai con giáp. Dù vậy, Thìn lại là cách gọi khác của con cá sấu.

Đăng ngày: 11/02/2026
Khoa Học News