Vị trí xã hội cũng ảnh hưởng tới sức khỏe

Nghiên cứu gần đây về loài khỉ macaque, một loài khỉ đuôi ngắn khá phổ biến ở châu Á đã giúp giải quyết một câu hỏi từ lâu trong giới khoa học về mối liên hệ giữa vị trí xã hội và sức khỏe.

>>> Linh cẩu con kế thừa vị trí xã hội của mẹ

Theo BBC, trong các nghiên cứu trước đây về loài khỉ này, các nhà khoa học đã chỉ ra rằng vị trí thống trị trong cộng đồng của một con khỉ có tương quan với mức độ căng thẳng, liên quan tới hormone giới tính, lượng hóa chất trong não và lượng tế bào máu.


Khỉ Macaque

Nhưng chưa có ai trả lời được vì sao khả năng miễn dịch suy yếu, hoặc một số hóa chất lại có liên quan tới thứ vị trí cụ thể trong xã hội?

Jenny Tung, phó giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Duke và các đồng nghiệp của cô, đã giải quyết câu hỏi này bằng cách cẩn thận xác định cấp bậc xã hội cho 10 nhóm khỉ nâu, mỗi nhóm gồm 5 con cái. Sau đó, các nhà nghiên cứu tiến hành đo các chỉ số của các tế bào miễn dịch, các tế bào máu.

Họ nhận thấy rằng mức độ miễn dịch trong máu có sự thay đổi tương ứng với những thay đổi về vị trí, cấp bậc “xã hội” của từng con khỉ. Và dựa trên cơ sở của những cấp độ lưu thông các tế bào miễn dịch của chúng, các nhà nghiên cứu có thể dự đoán chính xác vị trí “xã hội” của khỉ cái trong đàn với độ chính xác lên tới 80%. Các kết quả này đã giải thích mối liên hệ giữa môi trường xã hội và các chỉ số sinh học.

Các nhà nghiên cứu cũng đã quan sát những thay đổi trong ADN của khỉ macaque và phát hiện ra rằng vai trò thống trị trong một nhóm có liên quan tới sự xuất hiện hoặc sự vắng mặt của các nhóm methyl, một hợp chất có thể làm thay đổi biểu hiện của gene. Khi khỉ cái di chuyển từ vị trí thấp trong nhóm lên một vị trí cao hơn, hệ thống miễn dịch của nó có một phản ứng rất nhanh.

Điều tương tự cũng xảy ra khi khỉ cái “rớt hạng” trong cộng đồng. Nhóm nghiên cứu cũng hi vọng phát hiện này có thể đưa tới kết luận tương tự với xã hội loài người.

Nghiên cứu đã được đăng tải trong Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia (PNAS).

TIN CŨ HƠN
Bất ngờ phát hiện sao la tại Việt Nam sau 15 năm vắng bóng

Bất ngờ phát hiện sao la tại Việt Nam sau 15 năm vắng bóng

Bẫy ảnh đã chụp được hình ảnh một cá thể sao la, loài thú quý hiếm được nhiều người cho rằng đã biến mất vĩnh viễn khỏi Việt Nam.

Đăng ngày: 15/02/2026
Kỳ lạ loài hươu chỉ bé bằng chuột hamster

Kỳ lạ loài hươu chỉ bé bằng chuột hamster

Hươu chuột (Chevrotain) là một trong 10 loài cheo cheo (Tragulidae), là nhóm động vật có vú nhỏ, nhút nhát thường sống ở các khu rừng nhiệt đới của châu Phi , Ấn Độ và Đông Nam Á.

Đăng ngày: 08/02/2026
Bí Ẩn Về Loài Chim Báo Hiệu Cái Chết

Bí Ẩn Về Loài Chim Báo Hiệu Cái Chết

Cú lợn là loài chim rất thông minh, đáng yêu. Tuy nhiên, ở Việt Nam, chúng bị coi là quỷ dữ, khi người ta tin rằng, chúng là điềm báo cho một cái chết.

Đăng ngày: 05/02/2026
Kỳ dị loài thú “yêu” điên cuồng, mãnh liệt đến chết

Kỳ dị loài thú “yêu” điên cuồng, mãnh liệt đến chết

Những con đực một số loài thú có túi ăn côn trùng ở châu Úc có thể “yêu” điên cuồng, thậm chí suốt 14 tiếng với con cái cho đến khi nó cơ thể suy nhược và chết gục.

Đăng ngày: 02/02/2026
Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Các nhà khoa học Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở vùng núi phía Bắc Việt Nam.

Đăng ngày: 15/01/2026
15 loài vật khổng lồ nhất thế giới

15 loài vật khổng lồ nhất thế giới

Cá voi xanh, hươu cao cổ, hải tượng… nằm trong danh sách là những loài động vật lớn nhất trên thế giới. Mỗi loài vật đều có những đặc điểm riêng của mình để tạo nên một thế giới tự nhiên sinh động và đầy kỳ thú.

Đăng ngày: 12/01/2026
10 loài thủy quái của sông Amazon

10 loài thủy quái của sông Amazon

Cá Pacu là loài sinh vật có hàm răng giống người. Không giống những loài sinh vật trong danh sách, cá Pacu là cá ăn tạp, thức ăn yêu thích là hoa quả và các loại hạt.

Đăng ngày: 10/01/2026
Khoa Học News