Viễn cảnh vũ trụ đầy trái đất

Dù mới phát hiện vài chục ứng viên giống trái đất, các nhà khoa học cho hay vũ trụ nhiều khả năng đang chứa đầy các thế giới xa lạ có thể hỗ trợ sự sống.

Theo dự đoán mới nhất, chỉ Dải Ngân hà cũng có thể chứa khoảng 60 tỉ hành tinh phiên bản “trái đất 2.0” xung quanh các ngôi sao lùn đỏ đang tỏa ra ánh sáng yếu ớt. Trước đây, dựa trên dữ liệu do phi thuyền Kepler chuyên săn hành tinh truyền về, các nhà khoa học ước tính phải có một hành tinh cỡ trái đất nằm trong khu vực hỗ trợ sự sống ở mỗi sao lùn đỏ, tức dạng sao phổ biến nhất trên toàn vũ trụ.

Tuy nhiên, một nhóm các nhà nghiên cứu đã tăng gấp đôi ước tính này sau khi xem xét đến yếu tố mây che có thể giúp một hành tinh hỗ trợ sự sống. “Mây làm ấm, và nó cũng làm mát trái đất”, Space.com dẫn lời nhà nghiên cứu Dorian Abbot, trợ lý giáo sư tại Đại học Chicago. “Chúng phản xạ ánh sáng mặt trời và làm dịu vạn vật. Chúng hấp thụ bức xạ hồng ngoại từ bề mặt và tạo ra hiệu ứng khí thải nhà kính. Đó là một phần của quá trình giữ hành tinh đủ ấm để sự sống sinh sôi”, ông diễn giải.


Giới khoa học tràn trề hy vọng sẽ sớm phát hiện được một trái đất thứ hai - (Ảnh: CfA)

Vùng có thể nuôi dưỡng sự sống được xác định là khu vực mà một hành tinh có nhiệt độ vừa phải để giữ được nước dạng lỏng trên bề mặt, vốn được cho là điều kiện cần thiết cho sự sống. Nếu hành tinh quá xa so với sao trung tâm, nước sẽ đóng băng, còn gần quá nước bốc hơi hết. Do sao lùn đỏ có ánh sáng dịu và mát hơn so với mặt trời của chúng ta, vùng nuôi dưỡng sự sống được cho là ấm áp hơn vùng của mặt trời. “Nếu quay quanh một ngôi sao lùn hoặc tỷ trọng thấp, một hành tinh phải thực hiện cuộc hành trình mỗi tháng 1 lần hoặc 2 tháng/lần để nhận được đủ lượng ánh sáng như trái đất - mặt trời”, theo chuyên gia Nicolas Cowan của Đại học Tây Bắc. Với quỹ đạo như vậy, một hành tinh sẽ lâm vào tình trạng bị khóa, tức luôn chỉ có một mặt quay về sao trung tâm, giống như cách mặt trăng đang đối diện trái đất. Và phần này sẽ luôn chan hòa dưới ánh sáng ban ngày.

Trong báo cáo mới, các nhà nghiên cứu sử dụng mô hình 3D để xem xét cách thức không khí và độ ẩm di chuyển trên một hành tinh bị khóa về hướng sao lùn đỏ. Họ phát hiện bất cứ nguồn nước nào trên bề mặt sẽ biến thành những đám mây nước. Chưa hết, những đám mây có sức phản xạ cao này sẽ hình thành vào lúc mặt trời lên cao. Hiện tượng đó sẽ tạo ảnh hưởng theo hướng làm mát ở vòng bên trong của vùng nuôi dưỡng sự sống, có nghĩa là các hành tinh sẽ đủ sức duy trì nước trên bề mặt ở khoảng cách gần hơn nhiều so với sao trung tâm.

Phát hiện này có thể cung cấp cho các nhà khoa học một phương pháp mới để xác nhận sự hiện diện của nước dạng lỏng trên bề mặt những hành tinh ngoài trái đất với sự hỗ trợ của kính viễn vọng không gian James Webb (JWST), một đài quan sát thiên văn sẽ lên quỹ đạo vào năm 2018. Nếu JWST tìm thấy một tín hiệu mát ở phía ban ngày của một thế giới xa lạ, nằm gần một sao lùn đỏ, đó là dấu hiệu gần như chắc chắn cho thấy sự hiện diện của mây, và tất nhiên nơi đó có nước dạng lỏng, theo báo cáo trên chuyên san Astrophysical Journal Letters.

TIN CŨ HƠN
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Truyền thuyết về 12 chòm sao

Truyền thuyết về 12 chòm sao

12 chòm sao hoàng đạo và những truyền thuyết về chúng. Bạn có bao giờ tự hỏi những biểu tượng xinh xắn đại diện cho cung hoàng đạo của mình có xuất xứ từ đâu? Biết được bí mật các chòm sao cũng là một cách để hiểu hơn về bản thân và những người xung quanh.

Đăng ngày: 27/02/2026
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Vụ nổ Big Bang là gì?

Vụ nổ Big Bang là gì?

Vũ trụ là gì? Một câu hỏi lớn đã từng đặt ra trước nhân loại suốt bao nhiêu thế kỷ. Thời xưa ở Trung Hoa cổ đại, nhà triết học Lão Tử đã cho vũ trụ là một tồn tại "vô thuỷ, vô chung, vô cùng, vô tận".

Đăng ngày: 13/02/2026
Khoa Học News