Vỏ Trái đất đang bị "nhỏ giọt" ở Thổ Nhĩ Kỳ

Những vết nứt và vết lõm lạ tại cao nguyên Trung Anatolian của Thổ Nhĩ Kỳ là bằng chứng cho việc vỏ Trái đất đang lún sâu dần vào trong.

Theo Science Alert, tại cao nguyên Trung Anatolian của Thổ Nhĩ Kỳ, bên dưới một vùng trũng gọi là lưu vực Konya, nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà địa vật lý Julia Andersen từ Đại học Toronto (Canada) đã phát hiện ra bằng chứng về việc vỏ Trái đất bị lún dần.

Quá trình này đang dần định hình bề mặt địa chất không chỉ của lưu vực mà còn của cao nguyên bao quanh nó.

Điều này thúc đẩy họ xem xét các dữ liệu địa vật lý khác bên dưới bề mặt và phát hiện ra các dị thường địa chấn thể hiện sự thay đổi cả ở phần trên cùng của lớp phủ, đại diện cho hiện tượng gọi là "nhỏ giọt thạch quyển".


Hồ Tuz trong lưu vực Konya, thuộc cao nguyên Trung Anatolian của Thổ Nhĩ Kỳ - (Ảnh: PHYS).

Theo bài công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, điều này xảy ra khi phần dưới của lớp vỏ đá của Trái đất được nung nóng đến một nhiệt độ nhất định và trở nên hơi nhớt.

Sau đó, giống các giọt như mật ong hoặc xi-rô, nó từ từ chảy xuống, rơi vào "bụng" hành tinh.

Tuy quy mô thứ bị nuốt nhỏ hơn nhiều so với các mảng kiến tạo chìm xuống do hoạt động kiến tạo mảng, nhưng các giọt vỏ Trái đất vẫn vô cùng lớn, đủ để gây xáo trộn lớn bên dưới.

Khi các giọt này chảy xuống lớp phủ, nó sẽ làm thay đổi nhiệt độ, thành phần hóa học, mật độ và độ nhớt của phần này, khiến lớp này biến dạng, tạo ra một sự thay đổi địa hình lan tỏa: Chỗ này bị nâng lên, chỗ khác lại lún xuống.

Tại khu vực mà các nhà khoa học nghiên cứu, lưu vực Konya đang lún xuống khoảng 20 mm mỗi năm, trong khi cả cao nguyên Trung Anatolian lại được nâng lên khoảng 1 km trong 10 triệu năm qua.

Nói cách khác,"giọt" vỏ Trái đất rơi xuống ở lưu vực Konya tạo ra hiệu ứng giống như một giọt nước rơi xuống mặt hồ phẳng lặng, khiến mặt nước xung quanh nó bị nâng lên.

Ngoài ra, việc xem xét rộng hơn xung quanh cũng cho thấy "giọt" vỏ Trái đất tạo nên Konya chỉ là giọt thứ hai, nhỏ hơn giọt đầu tiên trong quá khứ.

Bằng chứng về giọt đầu tiên này nằm ở khu vực rộng lớn hơn của cao nguyên, vốn đang trong quá trình phục hồi sau giọt thứ nhất đó.


Mô tả về những biến đổi gây ra bởi hiện tượng nhỏ giọt thạch quyển trong quá khứ và ngày nay - (Ảnh: NATURE COMMUNICATION)

Hiện tượng nhỏ giọt này vẫn sẽ tiếp diễn trong tương lai, với một số "giọt con" khác dường như cũng đang hình thành ở nhiều nơi thuộc vùng cao nguyên rộng lớn này. Chắc chắn hàng chục, hàng trăm triệu năm sau, khu vực này sẽ có một bộ mặt rất khác ngày nay.

TIN CŨ HƠN
Chuyên gia lý giải vệt khí hình phễu trên bầu trời Thanh Hóa

Chuyên gia lý giải vệt khí hình phễu trên bầu trời Thanh Hóa

Hiện tượng vệt khí lạ chạy phía đường chân trời khu vực huyện Hậu Lộc được lý giải là do khí xả của động cơ máy bay gây ra.

Đăng ngày: 29/04/2026
Người đàn ông lập kỷ lục thế giới khi squat 26.000 lần trong 24 giờ

Người đàn ông lập kỷ lục thế giới khi squat 26.000 lần trong 24 giờ

Người đàn ông ở Illinois vừa lập kỷ lục thế giới khi squat (hạ thấp hông rồi đứng lên) 26.100 lần trong vòng 24 giờ.

Đăng ngày: 29/04/2026
Túi nhỏ trên quần jean dùng để đựng gì?

Túi nhỏ trên quần jean dùng để đựng gì?

Bạn có bao giờ để ý đến chiếc túi bé xíu "thừa thãi" trên quần jean?

Đăng ngày: 29/04/2026
Không đóng chai nhựa, người Nga dùng nước đóng hộp: Thứ nước kỳ lạ này sẽ có mùi vị gì?

Không đóng chai nhựa, người Nga dùng nước đóng hộp: Thứ nước kỳ lạ này sẽ có mùi vị gì?

Chúng ta đã quá quen thuộc với những loại nước đóng chai nhựa tiện lợi có thể mang theo bên mình. Nhưng người Nga từng có loại nước đóng hộp trông chẳng khác gì những lon thịt hộp.

Đăng ngày: 28/04/2026
Người đàn ông

Người đàn ông "không có não" mà vẫn sống thách thức giới khoa học

Bệnh nhân 44 tuổi có đầy đủ nhận thức như bao người dù mang bộ não khác thường.

Đăng ngày: 27/04/2026

"Kẻ hủy diệt Bitcoin" - Máy tính lượng tử thật ra là gì?

Máy tính lượng tử thực sự sẽ hủy diệt Bitcoin và công nghệ Blockchain hiện tại, nếu nó đạt đến một giai đoạn hoàn thiện.

Đăng ngày: 27/04/2026
Ở điểm xa xôi nhất trên Trái đất, các nhà khoa học đã nghe thấy một âm thanh kỳ lạ với tần số cực thấp

Ở điểm xa xôi nhất trên Trái đất, các nhà khoa học đã nghe thấy một âm thanh kỳ lạ với tần số cực thấp

Đây là một trong những âm thanh dưới nước lớn nhất từng được ghi lại.

Đăng ngày: 27/04/2026
Khoa Học News