Vỏ Trái đất đang bị "nhỏ giọt" ở Thổ Nhĩ Kỳ

Những vết nứt và vết lõm lạ tại cao nguyên Trung Anatolian của Thổ Nhĩ Kỳ là bằng chứng cho việc vỏ Trái đất đang lún sâu dần vào trong.

Theo Science Alert, tại cao nguyên Trung Anatolian của Thổ Nhĩ Kỳ, bên dưới một vùng trũng gọi là lưu vực Konya, nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà địa vật lý Julia Andersen từ Đại học Toronto (Canada) đã phát hiện ra bằng chứng về việc vỏ Trái đất bị lún dần.

Quá trình này đang dần định hình bề mặt địa chất không chỉ của lưu vực mà còn của cao nguyên bao quanh nó.

Điều này thúc đẩy họ xem xét các dữ liệu địa vật lý khác bên dưới bề mặt và phát hiện ra các dị thường địa chấn thể hiện sự thay đổi cả ở phần trên cùng của lớp phủ, đại diện cho hiện tượng gọi là "nhỏ giọt thạch quyển".


Hồ Tuz trong lưu vực Konya, thuộc cao nguyên Trung Anatolian của Thổ Nhĩ Kỳ - (Ảnh: PHYS).

Theo bài công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, điều này xảy ra khi phần dưới của lớp vỏ đá của Trái đất được nung nóng đến một nhiệt độ nhất định và trở nên hơi nhớt.

Sau đó, giống các giọt như mật ong hoặc xi-rô, nó từ từ chảy xuống, rơi vào "bụng" hành tinh.

Tuy quy mô thứ bị nuốt nhỏ hơn nhiều so với các mảng kiến tạo chìm xuống do hoạt động kiến tạo mảng, nhưng các giọt vỏ Trái đất vẫn vô cùng lớn, đủ để gây xáo trộn lớn bên dưới.

Khi các giọt này chảy xuống lớp phủ, nó sẽ làm thay đổi nhiệt độ, thành phần hóa học, mật độ và độ nhớt của phần này, khiến lớp này biến dạng, tạo ra một sự thay đổi địa hình lan tỏa: Chỗ này bị nâng lên, chỗ khác lại lún xuống.

Tại khu vực mà các nhà khoa học nghiên cứu, lưu vực Konya đang lún xuống khoảng 20 mm mỗi năm, trong khi cả cao nguyên Trung Anatolian lại được nâng lên khoảng 1 km trong 10 triệu năm qua.

Nói cách khác,"giọt" vỏ Trái đất rơi xuống ở lưu vực Konya tạo ra hiệu ứng giống như một giọt nước rơi xuống mặt hồ phẳng lặng, khiến mặt nước xung quanh nó bị nâng lên.

Ngoài ra, việc xem xét rộng hơn xung quanh cũng cho thấy "giọt" vỏ Trái đất tạo nên Konya chỉ là giọt thứ hai, nhỏ hơn giọt đầu tiên trong quá khứ.

Bằng chứng về giọt đầu tiên này nằm ở khu vực rộng lớn hơn của cao nguyên, vốn đang trong quá trình phục hồi sau giọt thứ nhất đó.


Mô tả về những biến đổi gây ra bởi hiện tượng nhỏ giọt thạch quyển trong quá khứ và ngày nay - (Ảnh: NATURE COMMUNICATION)

Hiện tượng nhỏ giọt này vẫn sẽ tiếp diễn trong tương lai, với một số "giọt con" khác dường như cũng đang hình thành ở nhiều nơi thuộc vùng cao nguyên rộng lớn này. Chắc chắn hàng chục, hàng trăm triệu năm sau, khu vực này sẽ có một bộ mặt rất khác ngày nay.

TIN CŨ HƠN
Sự khác biệt thú vị giữa Tết xưa và Tết nay

Sự khác biệt thú vị giữa Tết xưa và Tết nay

Tết xưa nhà nhà đốt pháo giấy, Tết nay chỉ được bắn pháo hoa. Tết xưa cả gia đình quây quần gói bánh chưng, ngày nay nhiều gia định chọn bánh chưng bán sẵn.

Đăng ngày: 27/01/2026
Khám phá bí mật hệ thống làm mát tại World Cup 2022, khiến ngoài sân mà như trong phòng điều hòa

Khám phá bí mật hệ thống làm mát tại World Cup 2022, khiến ngoài sân mà như trong phòng điều hòa

Việc chuyển World Cup sang mùa đông không đủ để tránh thời tiết nắng nóng khắc nghiệt của Qatar.

Đăng ngày: 26/01/2026
Liệu phản vật chất có thực sự tồn tại?

Liệu phản vật chất có thực sự tồn tại?

Phản vật chất có thực sự tồn tại không? Năng lượng của phản vật chất lớn như thế nào? Phản vật chất có đắt không, nó đáng giá bao nhiêu?

Đăng ngày: 26/01/2026
Logo hơn 4 tỷ USD của Unilever chất cỡ nào?

Logo hơn 4 tỷ USD của Unilever chất cỡ nào?

Unilever hẳn là một cái tên quen thuộc với người người nhà nhà cùng những nhãn hiệu nổi tiếng như: OMO, Surf, Lux, Dove, Knorr Comfort, Vaseline, Hazeline, Ponds,….

Đăng ngày: 26/01/2026
Vụ tai nạn hàng hải thảm khốc nhất trong lịch sử nhân loại, hơn 9000 người thiệt mạng chỉ trong 1 đêm

Vụ tai nạn hàng hải thảm khốc nhất trong lịch sử nhân loại, hơn 9000 người thiệt mạng chỉ trong 1 đêm

Thảm họa chìm tàu này được đánh giá là thảm khốc hơn rất nhiều so với những gì xảy ra với con tàu Titanic huyền thoại.

Đăng ngày: 26/01/2026
95% đất nước là sa mạc, làm sao đất nước này có thể nuôi sống 100 triệu người?

95% đất nước là sa mạc, làm sao đất nước này có thể nuôi sống 100 triệu người?

Đất đai trù phú rất quan trọng đối với mọi người, tuy nhiên, có nước dù diện tích lớn nhưng lại có rất ít đất đai sử dụng được, và nền văn minh cổ đại Ai Cập chính xác là như vậy.

Đăng ngày: 25/01/2026
Những loại rượu kinh dị, bổ mấy cũng không dám uống

Những loại rượu kinh dị, bổ mấy cũng không dám uống

Vì độ kinh dị của những loại rượu này, không phải người nào cũng dám nếm thử.

Đăng ngày: 25/01/2026
Khoa Học News