Khoa Học News

Vùng axit ở sâu 4.000m dưới đại dương đang mở rộng

Vùng biển sâu có tính axit mở rộng, kết hợp với hiện tượng axit hóa ở bề mặt đại dương, khiến môi trường sống của sinh vật dần thu hẹp.

Ở độ sâu 4.000m dưới đại dương, sự kết hợp của áp suất cao và nhiệt độ thấp tạo ra môi trường có thể hòa tan canxi carbonate, vật liệu mà động vật biển dùng để làm vỏ. Khu vực này, gọi là độ sâu bù carbonate, đang ngày càng mở rộng, Live Science hôm 13/8 đưa tin. Nghiên cứu mới do chuyên gia Peter T. Harris từ trung tâm GRID-Arendal (Na Uy) tiến hành cùng các đồng nghiệp và xuất bản trên tạp chí Science Direct.


Sự mở rộng của khu vực độ sâu bù carbonate sẽ ảnh hưởng đến sinh vật biển. (Ảnh: Stock colors).

Khu vực độ sâu bù carbonate khác với hiện tượng axit hóa đại dương ở trên bề mặt - hiện tượng diễn ra do đại dương hấp thụ CO2 từ quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, chúng vẫn liên quan đến nhau. Do nồng độ CO2 tăng cao, độ pH của đại dương giảm (trở nên giàu tính axit hơn) và vùng canxi carbonate bị hòa tan đang mở rộng từ đáy biển lên trên.

Vùng chuyển tiếp mà canxi carbonate trở nên không ổn định về mặt hóa học và bắt đầu hòa tan được gọi là lysocline. Vì đáy đại dương tương đối bằng phẳng, dù lysocline dâng lên vài mét cũng có thể nhanh chóng tạo ra các vùng lớn có tính axit.

Nghiên cứu mới cho thấy vùng này đã dâng lên gần 100m kể từ thời kỳ tiền công nghiệp và có khả năng cao thêm hàng trăm mét trong thế kỷ này. Hàng triệu km2 đáy đại dương sẽ trải qua quá trình chuyển đổi nhanh chóng khiến trầm tích canxi carbonate trở nên không ổn định về mặt hóa học và bị hòa tan.

Giới hạn trên của vùng chuyển tiếp lysocline được gọi là độ sâu bão hòa canxit, trong khi giới hạn dưới là độ sâu bù carbonate. Độ sâu bù carbonate là ranh giới sinh học với các môi trường sống riêng biệt ở bên trên và bên dưới.

Tại vùng đông bắc Thái Bình Dương, sinh vật đáy biển dồi dào nhất sống phía trên độ sâu bù carbonate là san hô mềm, sao biển brittle, trai, ốc biển, động vật thân mềm chiton và động vật hình rêu, tất cả đều có vỏ hoặc xương canxi hóa.

Tuy nhiên, bên dưới độ sâu bù carbonate, hải quỳ, hải sâm và bạch tuộc xuất hiện phổ biến hơn. Môi trường giàu tính axit này đã hạn chế sự sống trong diện tích 141 triệu km2 và có thể mở rộng thêm 35 triệu km2 nữa nếu độ sâu bù carbonate dâng lên 300 m.

Ngoài sự mở rộng của độ sâu bù carbonate, một số vùng đại dương ở vĩ độ thấp đang mất dần các loài vật vì nước ấm lên và nồng độ oxy giảm do biến đổi khí hậu. Do đó, không gian sống tốt nhất cho sinh vật biển đang bị thu hẹp từ cả phía dưới (độ sâu bù carbonate dâng lên) lẫn phía trên (nhiệt độ ấm lên). Vùng đặc quyền kinh tế của một số quốc gia cũng chịu ảnh hưởng, nhất là các đảo quốc.

TIN CŨ HƠN
Quái vật ăn thịt mõm kiếm dài, sắc nhọn săn mồi nhanh kỷ lục đại dương

Quái vật ăn thịt mõm kiếm dài, sắc nhọn săn mồi nhanh kỷ lục đại dương

Cá buồm thường được cho là loài cá bơi nhanh nhất đại dương và cạnh tranh sát sao với chúng là cá ngừ vây xanh.

Đăng ngày: 19/05/2026
Bắt được sinh vật bí ẩn giống như trong bộ phim kinh dị dưới đáy biển sâu

Bắt được sinh vật bí ẩn giống như trong bộ phim kinh dị dưới đáy biển sâu

Ngư dân Jason Moyce đã bắt được con cá có ngoại hình kinh dị, đó là sinh vật biển 'xấu xí nhất' mà anh từng thấy sau nhiều năm đánh bắt trên biển.

Đăng ngày: 19/05/2026
Tìm ra thủ phạm tạo hố bí ẩn ở đáy biển giữa Nga và Alaska

Tìm ra thủ phạm tạo hố bí ẩn ở đáy biển giữa Nga và Alaska

Khi các nhà khoa học phát hiện ra nhiều lỗ bí ẩn ở đáy Biển Bering giữa Nga và Alaska (Mỹ) vào mùa Hè năm ngoái, họ đã bối rối. Tuy nhiên, đến nay họ cho rằng đã tìm ra được thủ phạm tạo những lỗ này.

Đăng ngày: 18/05/2026
Điều gì xảy ra khi ném 1 viên gạch xuống rãnh Mariana – nơi sâu và bí ẩn nhất thế giới?

Điều gì xảy ra khi ném 1 viên gạch xuống rãnh Mariana – nơi sâu và bí ẩn nhất thế giới?

Nếu ném 1 viên gạch xuống rãnh Mariana với độ sâu 11.000m, áp lực của nước sẽ làm tan vỡ trí tưởng tượng của bạn.

Đăng ngày: 17/05/2026
Trái đất có bao nhiêu đại dương?

Trái đất có bao nhiêu đại dương?

Trái đất có 1, 4 hay 5 đại dương? Tưởng chừng đây là câu hỏi quá đơn giản, nhưng câu trả lời vẫn chưa được giới khoa học thống nhất

Đăng ngày: 15/05/2026
Phát hiện nhiều sinh vật bí ẩn dưới Thái Bình Dương, có loài thọ tới 15.000 tuổi

Phát hiện nhiều sinh vật bí ẩn dưới Thái Bình Dương, có loài thọ tới 15.000 tuổi

Các nhà khoa học vừa ghi lại được hình ảnh của những sinh vật tuyệt đẹp và bí ẩn ở độ sâu 5.000m dưới bề mặt Thái Bình Dương.

Đăng ngày: 14/05/2026
3 giả thuyết về vụ tàu lặn Titan mất tích ở Đại Tây Dương

3 giả thuyết về vụ tàu lặn Titan mất tích ở Đại Tây Dương

Theo Chris Parry, cựu sĩ quan Hải quân Hoàng gia Anh, tàu lặn mất tích có thể do mất kết nối, nhưng không loại trừ khả năng đã xảy ra một tai nạn khi đi qua đống đổ nát của tàu Titanic.

Đăng ngày: 13/05/2026
Khoa Học News