'Robot kỷ Phấn Trắng” hiện hình trong hổ phách sau 86 triệu năm

Một sinh vật cổ đại, nhiều màu sắc, ánh kim như robot đã khiến các nhà khoa học ngạc nhiên khi "hiện về" nguyên vẹn trong một khối hổ phách kỷ Phấn Trắng cực hiếm ở Hungary.

Sinh vật mang danh pháp khoa học Alienopterix santonicus là... một con gián, nhưng là gián "quái vật" sống cùng loài khủng long.

Ảnh đồ họa của các nhà khoa học mô tả một sinh vật có màu sắc sặc sỡ, nhưng nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Biologia cho biết nó còn là một sinh vật... lấp lánh ánh kim, trông như một con robot lạc loài giữa thế giới quái vật cổ đại.


Con gián "quái vật" sặc sỡ và ánh kim của kỷ Phấn Trắng - (Ảnh: Márton Zsoldos).

Mảnh hổ phách quý hiếm giam giữ nó đã được khai quật tại một đường hầm của mỏ than Ajka-Csingervolgy ở Hungary, nơi nổi tiếng chứa những bao thể động vật chân đốt.

Kết quả xác định niên đại cho thấy mảnh hổ phách và chắc chắn là cả cơ thể của con gián lạ lùng bên trong có niên đại khoảng 83-86 triệu năm, tức giai đoạn muộn của kỷ Phấn Trắng.

Nó thuộc họ Alienopteridae, một họ gián đã tuyệt chủng trước đó chỉ được biết đến tại Bắc Mỹ và Bắc Myanmar và cũng là họ độc nhất được biết đến trong siêu họ Umenocoleoidea.

Và nó cũng là họ duy nhất đã vượt qua đại tuyệt chủng cuối kỷ Phấn Trắng sau đó, được kích hoạt bởi thiên thạch giết khủng long Chicxulub.


Miếng hổ phách bảo tồn cơ thể sinh vật - (Ảnh: Biologia).

Nhà cổ sinh vật học Márton Szabó từ Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hungary và Trường Đại học ELTE Eötvös Loránd, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: "Gián là một trong những bộ côn trùng chiếm ưu thế nhất trong hệ sinh thái các đại Cổ Sinh và Trung Sinh".

"Xuất hiện trong Kỷ Than đá muộn, chúng được coi là tổ tiên của mối, bọ ngựa và Chresmoda (một chi côn trùng đã tuyệt chủng). Trong quá trình tiến hóa kéo dài 320 triệu năm của chúng, gián đã thích nghi với nhiều hệ sinh thái và phát triển mức độ đa dạng sinh thái, hành vi và hình thái cao" - tờ Sci-News dẫn lời tiến sĩ Szabó.

TIN CŨ HƠN
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Chuyện ít biết về bảo vật được

Chuyện ít biết về bảo vật được "tái sinh" ở thành Cổ Loa, Bác Hồ đến thăm và giải nghĩa

Ít ai biết được rằng, đền Thượng (đền Thục An Dương Vương) ở xã Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội hiện đang lưu giữ một "kho báu" có giá trị rất lớn về văn hóa, lịch sử và khoa học.

Đăng ngày: 02/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là

Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là "hoàng đế lười biếng", 28 năm không thiết triều

Phải tới 400 năm sau, hậu thế mới ngỡ ngàng nhận ra lý do Hoàng đế Vạn Lịch không thiết triều khi khai quật lăng mộ của ông.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Khoa Học News