Khoa Học News

Ấn Độ "đánh thức" tàu đổ bộ và tàu thăm dò bất thành: Sứ mệnh Mặt trăng kết thúc tại đây?

Hãng tin Reuters dẫn thông báo của Cơ quan nghiên cứu Vũ trụ Ấn Độ (IRSO) xác nhận, tàu đổ bộ Vikram và tàu thăm dò Pragyan thuộc sứ mệnh Mặt trăng Chandrayaan-3 đã không thức dậy vào ngày 22/9 theo tính toán ban đầu, trong khi các nhà khoa học Ấn Độ vẫn đang nỗ lực tìm cách để "đánh thức" chúng.

Trước đó, sứ mệnh Chandrayaan-3 với cú hạ cánh thành công hôm 23/8 đã đưa Ấn Độ thành quốc gia thứ tư trong lịch sử đổ bộ lên Mặt Trăng, sau Mỹ, Liên Xô cũ và Trung Quốc.

Trong hai tuần sau đó, tàu thăm dò Pragyan đã khám phá chi tiết khu vực hạ cánh là vùng cực Nam của Mặt trăng, trong khi tàu đổ bộ Vikram thực hiện một loạt thí nghiệm, bao gồm đo nhiệt độ lớp trên cùng của vỏ thiên thể.


Hình ảnh 3D của tàu đổ bộ Vikram trên cực nam của Mặt trăng. (Ảnh: PTI).

Theo trang tin Firstpost (Ấn Độ), tàu thăm dò Pragyan được đưa vào chế độ ngủ vào ngày 2/9, còn tàu đổ bộ Vikram là ngày 4/9 khi màn đêm buông xuống trên Mặt trăng và bộ pin cạn năng lượng. Lần mặt trời mọc tiếp theo trên Mặt trăng là ngày 22/9. IRSO hy vọng tấm pin năng lượng mặt trời sẽ sạc điện trở lại và đánh thức bộ đôi này.

Sau khi cài đặt chế độ ngủ cho tàu thăm dò, ISRO cho biết: "Tàu thăm dò đã hoàn thành nhiệm vụ của mình. Bây giờ nó đã được đỗ an toàn và chuyển sang chế độ ngủ… Hiện tại, pin đã được sạc đầy. Tấm pin mặt trời được định hướng để nhận ánh sáng vào lúc bình minh tiếp theo dự kiến vào ngày 22/9/2023…"

Sân bay vũ trụ châu Âu tại Kourou (trên đảo Guyan thuộc Pháp) và Hệ thống Chỉ huy và Giám sát Đo đạc từ xa của IRSO (ISTRAC) tại Bengaluru (Ấn Độ) đã phát đi tín hiệu nhưng vẫn không có phản hồi.

Điều kiện khắc nghiệt trên Mặt trăng

Theo các nhà khoa học, ban đêm trên Mặt trăng rất lạnh. Nhiệt độ gần các cực của Mặt trăng giảm xuống từ âm 180 độ C đến âm 253 độ C. Tàu đổ bộ Vikram và tàu thăm dò Pragyan không được thiết kế để tồn tại trong những điều kiện khắc nghiệt như vậy. Có bóng tối tuyệt đối trên Mặt trăng nên sứ mệnh sử dụng năng lượng mặt trời không sạc được pin. Và có khả năng pin của chúng đã bị ảnh hưởng do thời tiết quá lạnh.

Manish Purohit - cựu nhà khoa học ISRO, người đã tham gia vào các sứ mệnh Chandrayaan-2 và Mangalyaan, đồng thời là chuyên gia về pin mặt trời – nói: "Vikram và Pragyan dự kiến sẽ thức dậy sau khi vượt qua những đêm khắc nghiệt trên Mặt trăng, nơi nhiệt độ giảm xuống âm 180 độ C. Cơ hội hồi sinh hoàn toàn phụ thuộc vào những tấm pin còn sót lại sau những đêm dài trên Mặt trăng".

A.S. Kiran Kumar - Cựu Chủ tịch ISRO - nói rằng, nhiều bộ phận có thể không tồn tại được trong điều kiện khắc nghiệt trên Mặt trăng.


Hình minh họa tàu thăm dò Pragyan thuộc sứ mệnh Chandrayaan-3 di chuyển trên bề mặt Mặt trăng. (Ảnh: PTI).

Theo một báo cáo trên trang Space.com, Tàu đổ bộ Vikram và tàu thăm dò Pragyan không được trang bị máy sưởi thường được sử dụng cho các sứ mệnh Mặt trăng.

"Những máy sưởi này, được gọi là bộ gia nhiệt đồng vị phóng xạ (RHU), hoạt động bằng cách bức xạ nhiệt thụ động để giữ cho phần cứng trên tàu vũ trụ ở nhiệt độ hoạt động ổn định. Thông thường nhất, RHU được sử dụng trong các sứ mệnh không gian sẽ chuyển đổi nhiệt sinh ra từ sự phân rã tự nhiên của các phiên bản phóng xạ của plutonium hoặc polonium thành năng lượng điện. Quá trình này cuối cùng làm ấm phần cứng của tàu vũ trụ, mặc dù hầu như chỉ đủ để giúp nó tồn tại ở nhiệt độ rất lạnh", báo cáo cho biết.

Nếu không có máy sưởi, khả năng sống sót của Vikram và Pragyan sẽ là rất ít.

Liệu còn có cơ hội hồi sinh?

M. Sankaran - Giám đốc Trung tâm vệ tinh UR Rao, trung tâm lãnh đạo sứ mệnh Chandrayaan-3 nói: "Tàu đổ bộ và tàu thám hiểm vẫn chưa thức dậy. Mặc dù khả năng chúng thức dậy sau khi đêm trên Mặt trăng kết thúc trong 14 ngày tới là rất mong manh, nhưng chúng tôi sẽ không từ bỏ hy vọng này."

ISRO đã nói trước đó rằng, nếu bộ đôi này không thức dậy, "chúng sẽ mãi mãi ở đó với tư cách là Đại sứ Mặt trăng của Ấn Độ".

Theo Firstpost, Vikram và Pragyan không được thiết kế để quay trở lại Trái đất.


Trong hình ảnh do ISRO công bố vào ngày 30/8, tàu đổ bộ Vikram được nhìn thấy trên bề mặt Mặt trăng khi được chụp bởi camera điều hướng (NavCam) trên tàu thăm dò Pragyan.

Sứ mệnh Chandrayaan-3 đã đạt được gì?

Bất chấp nhiều nỗ lực đánh thức bộ đôi Vikram và Prayaan đã thất bại, S. Somanath - Chủ tịch ISRO - tin rằng, sứ mệnh Mặt trăng phần lớn đã thành công vì nó đã hoàn thành các mục tiêu đã đặt ra. Người đứng đầu ISRO nói với giới truyền thông trước đó rằng: "Không sao nếu nó không thức dậy vì tàu thăm dò đã làm được những gì nó dự kiến làm."

Theo Firstpost, mục tiêu chính của sứ mệnh là hạ cánh mềm tàu vũ trụ trên Mặt trăng. Cùng với đó, Ấn Độ đã gia nhập số ít các quốc gia đã đạt được thành tích này, bao gồm Mỹ, Trung Quốc và Liên Xô cũ. Ấn Độ cũng trở thành quốc gia đầu tiên hạ cánh gần cực nam trên bề mặt Mặt trăng.

Trong sứ mệnh này, tàu thăm dò đã di chuyển quãng đường khoảng 100 mét và phát hiện sự hiện diện của một số nguyên tố trên Mặt trăng, bao gồm việc lần đầu tiên phát hiện ra lưu huỳnh.

Bởi vậy, ISRO cho rằng, nhiệm vụ đã thành công vượt quá mong đợi.

TIN CŨ HƠN
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 06/06/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
NASA làm chệch hướng tiểu hành tinh, vô tình gây mối đe dọa khác

NASA làm chệch hướng tiểu hành tinh, vô tình gây mối đe dọa khác

NASA dùng tàu vũ trụ DART để thử nghiệm chuyển hướng một tiểu hành tinh, nhưng vô tình đánh bật 37 tảng đá lớn bay trong không gian với tốc độ 21.000km/h.

Đăng ngày: 04/06/2026
Sự thật gây sốc: Loại hành tinh quái vật này là những "cỗ máy thời gian"

Sự thật gây sốc: Loại hành tinh quái vật này là những "cỗ máy thời gian"

Dữ liệu từ NASA và ESA hé lộ một dạng hành tinh khổng lồ, cực đoan mang sức mạnh khiến ngôi sao mẹ nằm cạnh nó hồi xuân và làm sai lệch các phép đo thiên văn.

Đăng ngày: 03/06/2026
Lộ diện hành tinh siêu kỳ dị, tưởng chỉ có trong thần thoại

Lộ diện hành tinh siêu kỳ dị, tưởng chỉ có trong thần thoại

Hiện hành tinh đang giữ kỷ lục lớn nhất và nhẹ nhất từng được tìm thấy.

Đăng ngày: 02/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Khoa Học News