Ảnh chụp núi lửa từ không gian gây nhầm lẫn

Trong ảnh của vệ tinh Landsat 8, vệt trắng dài phía trên núi lửa Michael khó phân biệt được là một đám mây đặc biệt hay cột khói thông thường.

Michael, núi lửa dạng tầng cao gần 1.000 m vẫn đang hoạt động, quen thuộc với chim cánh cụt hơn là con người. Ngọn núi này nằm trên đảo Saunders thuộc quần đảo Nam Sandwich, cách Nam Cực khoảng 1.600km và cách Nam Mỹ 2.400km, xung quanh không có khu định cư nào. Khi vệ tinh quan sát từ không gian, ngọn núi thường xuyên bị mây che khuất.

Trong ảnh chụp hôm 7/11 của vệ tinh Landsat 8, điểm nổi bật là một vệt dài màu trắng sáng xuất hiện phía trên hòn đảo. Đây có thể là cột khói của núi lửa Michael hoặc một loại mây có tên "đường mòn núi lửa".


Vệ tinh Landsat 8 chụp ảnh núi lửa Michael, đảo Saunders. (Ảnh: Lauren Dauphin/USGS)

Đường mòn núi lửa xuất hiện khi những đám mây bay qua tương tác với khí và các hạt phun ra từ núi lửa. Các hạt này tạo ra thêm nhiều giọt mây nhỏ, khiến đám mây trông có vẻ sáng hơn. "Khi đám mây di chuyển phía trên núi lửa, dấu ấn của những giọt nhỏ này lưu lại trong mây, trông giống một dòng suối hoặc con đường có kết cấu khác lạ khi nhìn từ trên xuống", Santiago Gassó, nhà khoa học khí quyển tại NASA, giải thích. Gassó thường xuyên săn tìm đường núi lửa trong ảnh vệ tinh và là người phát hiện ra vệt trắng trong ảnh chụp của Landsat 8.

Trong ảnh chụp màu sắc tự nhiên, rất khó để nhận ra đường mòn núi lửa. Ảnh vệ tinh Landsat 8 là màu giả, được tạo ra từ sự kết hợp giữa hồng ngoại sóng ngắn với ánh sáng xanh lam, giúp phân biệt nó với phần còn lại của tầng mây.

Đường mòn núi lửa là công cụ hữu ích giúp các nhà khoa học phát hiện những hoạt động yếu của núi lửa như phun hơi nước, hạt nhỏ và khí. Những hoạt động này rất phổ biến nhưng thường không được phát hiện vì sự phun trào thường xảy ra ở dưới hoặc trong mây. Bằng cách nghiên cứu mây xung quanh núi lửa hoạt động yếu như vậy, giới khoa học có thể hiểu thêm về sự hình thành và phát triển của mây.

Tuy nhiên, cũng có khả năng vật chất từ núi Michael hôm 7/11 vươn lên cao hơn tầng mây, đồng nghĩa đây chỉ là một cột khói núi lửa điển hình, không phải đường mòn núi lửa. Không có dữ liệu LiDAR để đo đạc độ cao của vệt trắng nên không thể xác định đây là đường mòn núi lửa hay cột khói.

"Ảnh vệ tinh Landsat chứa đựng rất nhiều chi tiết. Tôi quan sát được vài bóng đen cho thấy thứ tôi nghĩ là đường mòn núi lửa có thể chỉ là một cột khói nằm ngay trên tầng mây, đủ thấp để đổ bóng nhẹ. Nhưng cũng thật bất thường khi cột khói giữ được kết cấu như vậy ở trên tầng mây mà không phân tán hay dàn mỏng ra", Gassó cho biết.

Ngoài ra, trong ảnh vệ tinh còn có một đám mây dạng thấu kính trắng xốp. Loại mây này không liên quan đến hoạt động núi lửa. Chúng có thể phát triển ở chỏm của các sóng khí quyển, hình thành khi gió gặp một rào cản địa hình và phải đổi hướng lên trên.

TIN CŨ HƠN
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.

Đăng ngày: 09/04/2026
Khoa Học News