Khoa Học News

Ánh sáng bí ẩn dẫn đường cho thủy thủ trên biển

Giới nghiên cứu vẫn chưa tìm ra cách giải thích về hiện tượng phát sáng kỳ lạ trên đại dương có thể giúp thủy thủ định hướng cách đây hàng nghìn năm.

Các thủy thủ Nam Đảo (bao gồm khu vực Đông Nam Á, châu Đại Dương và Đông Phi) cổ đại bắt đầu chinh phục những đại dương trên khắp thế giới cách đây 6.000 năm, thậm chí tới và định cư ở nhiều vùng lãnh thổ từ Madagascar tới đảo Phục Sinh. Các nhà nghiên cứu vẫn chưa rõ họ làm cách nào để định hướng thành công với khoảng cách lớn như vậy. Tuy nhiên, một hiện tượng mang tên Te Lapa có thể giúp họ trên đường đi, theo IFL Science.


Te Lapa là hiện tượng ánh sáng thẳng nhấp nháy có thể nhìn thấy từ khoảng cách 193km. (Ảnh: Ancient Origins).

Có nghĩa là "chớp sáng" hoặc "thứ nhấp nháy", Te Lapa được mô tả là luồng sáng chập chờn phát ra từ những quần đảo mà khoa học chưa thể lý giải đầy đủ. Hiện tượng kỳ lạ này được nhắc tới lần đầu tiên ở phương Tây vào đầu thập niên 1970 trong cuốn sách có tên "We, the Navigators", viết về các phương pháp định hướng của người bản xứ và bác bỏ quan niệm phổ biến cho rằng dân đảo ở Thái Bình Dương cổ đại chỉ trôi dạt lênh đênh vô định và tới vùng đất mới do tình cờ.

Năm 1993, nhà nhân chủng học Marianne George trở thành một trong những người phương Tây đầu tiên bắt gặp Te Lapa sau khi di chuyển tới quần đảo Solomon. Tại đây, bà gặp tộc trưởng Koloso Kahia Kaveia. Kaveia mô tả Te Lapa là các đường thẳng giống tia chớp hoặc ánh đèn pin chớp tắt cực nhanh. Theo George, đặc điểm khiến Te Lapa không giống các chớp sáng khác trên biển là nó phát ra từ đất liền, do đó, thủy thủ quan sát biết có thể đi theo hướng của nó để tìm thấy đất liền.

Te Lapa chỉ có thể nhìn thấy từ khoảng cách 193 km trên biển. Đối với Kaveia, phần lớn đảo trong quần đảo của ông ở cách nhau chưa đến 161 km, vì vậy ánh sáng Te Lapa nằm trong số những nguồn định hướng đáng tin cậy nhất.

"Nếu ai đó thực sự muốn tìm hiểu về Te Lapa, họ có thể triển khai nhiều camera nhạy sáng công nghệ cao và cảm biến sóng cồn để ghi lại hiện tượng, nghiên cứu các điều kiện và nguyên nhân gây ra nó, nơi ánh sáng bắt nguồn và tại sao nó phát ra từ đất liền", George nói.

Giải thích về hiện tượng, Kaveia cho rằng chớp sáng có thể xuất hiện do sóng cồn khi cơn sóng xô vào hòn đảo gần đó và hình thành đỉnh sóng. Các giả thuyết khác cho rằng ánh sáng Te Lapa là hiện tượng phát quang sinh học của sinh vật phù du ở biển. Bằng cách nào đó, chúng hoạt động nhịp nhàng tạo thành những đường ánh sáng thẳng nhấp nháy. "Nếu tảo đơn bào hai roi như ostracod (sinh vật phù du lớn cỡ hạt cà chua) bị kích thích, chúng có thể phát ra ánh sáng thẳng từ đất liền", George suy đoán. Bà cũng băn khoăn liệu chớp sáng có phải kết quả từ các nhịp của năng lượng kiến tạo phát ra bên trong Vành đai lửa Thái Bình Dương đang hoạt động hay không.

Dù chưa thể lý giải hiện tượng, George kết luận "nếu có thể tiến hành nghiên cứu khoa học chi tiết và tập trung vào Te Lapa, chúng ta có thể học hỏi nhiều hơn về ánh sáng, sóng, quần đảo, đại dương và động vật biển, cũng như khả năng của con người trong việc tận dụng trực tiếp những hiện tượng tự nhiên để đạt mục đích".

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Truy tìm kho báu 750 tấn vàng của đế quốc Inca bí ẩn

Truy tìm kho báu 750 tấn vàng của đế quốc Inca bí ẩn

Inca là đế quốc lớn nhất ở Châu Mỹ thời kì tiền Columbus với trung tâm hành chính, chính trị và quân sự ở Cusco thuộc vùng cao nguyên của Peru ngày nay.

Đăng ngày: 16/10/2026
Ba "di vật" bí ẩn độc nhất chưa có lời giải, một cái mất dấu kỳ lạ

Ba "di vật" bí ẩn độc nhất chưa có lời giải, một cái mất dấu kỳ lạ

Mặc dù nhiều bí mật đã được kiểm chứng bằng các phương pháp khoa học tiên tiến hiện nay, nhưng vẫn có 3 câu đố lớn hiện vẫn chưa có lời giải.

Đăng ngày: 14/10/2026
Bí ẩn giấc ngủ 12 tháng và chuyện kể năm 3906

Bí ẩn giấc ngủ 12 tháng và chuyện kể năm 3906

Hình dung một thế giới tương lai đòi hỏi rất nhiều sự sáng tạo và trí tưởng tượng của con người, ngay cả hiện nay, khoa học đã có những tiến bộ vượt bậc.

Đăng ngày: 11/10/2026
Bí ẩn ngôi làng ru ngủ Kalachi: Người dân ngủ gật bất kể lúc nào, mất trí nhớ sau khi tỉnh dậy

Bí ẩn ngôi làng ru ngủ Kalachi: Người dân ngủ gật bất kể lúc nào, mất trí nhớ sau khi tỉnh dậy

Nổi tiếng được biết đến với tên gọi “Thung lũng ru ngủ”, người dân tại ngôi làng có thể cùng lúc rơi vào giấc ngủ trong nhiều ngày liên tiếp mà ngay cả bác sỹ cũng không hiểu rõ vì sao.

Đăng ngày: 11/10/2026
Nhà tiên tri Vanga và những dự đoán về các thảm họa

Nhà tiên tri Vanga và những dự đoán về các thảm họa

Không có nhiều người tin vào tiên đoán của những nhà tiên tri. Tuy nhiên, người ta không thể làm ngơ khi những tiên đoán đó thành hiện thực tới 70%. Hãy cùng xem các tiên tri của Vanga qua bài viết dưới đây

Đăng ngày: 09/10/2026
Bí ẩn làng cổ Bát Quái sản sinh vô số nhân tài, không bị lũ lụt, hạn hán

Bí ẩn làng cổ Bát Quái sản sinh vô số nhân tài, không bị lũ lụt, hạn hán

Sau khi được bậc kỳ tài nổi tiếng thiết kế và cải tạo, ngôi làng được mệnh danh là đệ nhất kỳ thôn này không còn chịu lũ lụt hạn hán nữa, nhân tài cũng xuất hiện ngày càng nhiều.

Đăng ngày: 08/10/2026
Bí ẩn sự biến mất của các nền văn minh cổ đại

Bí ẩn sự biến mất của các nền văn minh cổ đại

Bất chấp nỗ lực của các nhà khảo cổ và sử gia, sự sụp đổ một số nền văn minh trong lịch sử loài người vẫn là ẩn số.

Đăng ngày: 07/10/2026
Khoa Học News