Khoa Học News

Ảnh vệ tinh "khai quật" hàng trăm pháo đài La Mã ở Trung Đông

Hình ảnh vệ tinh do thám thời Chiến tranh Lạnh vừa được giải mật đã hé lộ hàng trăm pháo đài La Mã chưa từng được biết đến trước đây, lật lại hiểu biết của các sử gia về đế chế cổ đại này.

Các nhà khảo cổ đã xem xét những bức ảnh được chụp từ trên không vào những năm 1960 và 1970, cho biết chúng hé lộ 396 địa điểm pháo đài La Mã chưa từng được biết đến ở Syria và Iraq, khắp khu vực thảo nguyên Syria (còn gọi là hoang mạc Syria hay Badiya), theo The Guardian.

Phát hiện được công bố ngày 26.10 trên Antiquity, tạp chí quốc tế về chuyên ngành khảo cổ học, buộc giới nghiên cứu phải đánh giá lại cuộc sống ở vùng rìa đế chế La Mã cổ đại.


Một "pháo đài ma" vừa được tìm thấy trong cụm 400 cấu trúc trải rộng trên địa phận Iraq - Syria ngày nay. (Ảnh: ANTIQUITY).

Nhà thám hiểm Dòng Tên người Pháp Antoine Poidebard, người đi tiên phong trong lĩnh vực khảo cổ học trên không ở Trung Đông bằng chiếc máy bay hai tầng cánh của mình, từng thực hiện khảo sát tại khu vực nói trên vào năm 1934. Trong chuyến khảo sát đó, ông đã ghi nhận một dãy 116 pháo đài.

Cho đến nay, các nhà sử học cho rằng những pháo đài này là một phần của tuyến phòng thủ được xây dựng để bảo vệ tỉnh phía đông của đế chế La Mã trước các cuộc xâm lược của người Ả Rập và người Ba Tư, cũng như trước các bộ lạc du mục có ý định bắt giữ và cướp nô lệ.

Song các tác giả của nghiên cứu vừa được công bố cho biết phát hiện mới gợi ý rằng biên giới đế chế La Mã không quá cứng nhắc và là nơi chứng kiến giao thương sôi động, thay vì xung đột triền miên. 396 pháo đài, được phân bổ từ đông sang tây, có thể đóng vai trò hỗ trợ hệ thống thương mại, liên lạc và vận tải quân sự liên khu vực dựa trên các đoàn lữ hành.

"Kể từ những năm 1930, các nhà sử học và khảo cổ học đã tranh luận về mục đích chiến lược hoặc chính trị của hệ thống công sự này. Nhưng rất ít học giả đặt câu hỏi về quan sát cơ bản của Poidebard rằng có một dãy pháo đài xác định biên giới phía đông La Mã", tác giả chính của nghiên cứu, giáo sư Jesse Casana, thuộc Đại học Dartmouth (New Hampshire, Mỹ), cho biết.

Các nhà nghiên cứu cho rằng La Mã cổ đại là một xã hội quân sự, nhưng rõ ràng họ coi trọng thương mại và liên lạc với các khu vực không nằm dưới sự kiểm soát trực tiếp của họ.

Những hình ảnh được nghiên cứu là một phần của chương trình vệ tinh do thám đầu tiên trên thế giới, được triển khai vào thời điểm căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Liên Xô dâng cao trong những năm tháng Chiến tranh Lạnh. Dựa vào những hình ảnh này, các nhà khảo cổ đã phát hiện ra những pháo đài vốn đã bị che lấp bởi những công trình hiện đại.

"Việc phân tích cẩn thận những dữ liệu quan trọng này có thể giúp dẫn đến những khám phá trong tương lai ở Trung Đông và xa hơn nữa", giáo sư Casana cho biết.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Nghiên cứu xác chết và hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có ý nghĩa rất lớn trong việc tìm hiểu quá trình tiến hóa sinh thái của Trái Đất và dự đoán những rủi ro trong tương lai.

Đăng ngày: 08/11/2026
Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Bên trong bảo tàng Cố Cung ở Bắc Kinh, Trung Quốc, hiện đang lưu giữ và trưng bày hơn 1,8 triệu cổ vật của nhiều triều đại nước này.

Đăng ngày: 07/11/2026
Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Các nhà khảo cổ bất ngờ khi tìm thấy chiếc cốc thời hiện đại trong mộ cổ hơn 2.000 năm. Đây là bảo vật gì?

Đăng ngày: 07/11/2026
Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Đi ngược thời gian về kỷ Devon, thời đại thảm khốc nhất với hàng loạt cuộc đại tuyệt chủng, các nhà khoa học đã xác định được thủ phạm vô cùng bất ngờ, là thứ vẫn tồn tại trên Trái đất ngày nay.

Đăng ngày: 06/11/2026
Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Nhóm nghiên cứu từ Anh đã tìm ra câu trả lời cho bí ẩn hóc búa: Loài người cổ Neanderthals sinh sống chủ yếu ở châu Âu, vì sao người Đông Á lại mang DNA của họ nhiều nhất thế giới?

Đăng ngày: 06/11/2026
Phát hiện hơn trăm lối đi bí mật trên Vạn Lý Trường Thành

Phát hiện hơn trăm lối đi bí mật trên Vạn Lý Trường Thành

Tàn tích của hơn 130 cánh cửa bí mật trên Vạn Lý Trường Thành, một trong những kỳ quan vĩ đại của thế giới, gần đây đã được tiết lộ.

Đăng ngày: 04/11/2026
TQ: Lăng mộ chôn 46 cô gái khỏa thân và điều gây sốc đằng sau

TQ: Lăng mộ chôn 46 cô gái khỏa thân và điều gây sốc đằng sau

Điều kỳ lạ là 46 cỗ quan tài này có hình dáng và kích thước giống hệt nhau.

Đăng ngày: 01/11/2026
Khoa Học News