Bão cát có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người

Những ngày qua, việc bão cát đã nhấn chìm Trung Đông đã trở thành một hiện tượng các chuyên gia cảnh báo có thể sinh sôi nảy nở do biến đổi khí hậu, khiến sức khỏe con người gặp nguy hiểm nghiêm trọng.

Ít nhất 4.000 người đã phải nhập viện từ hôm thứ Hai (16/5) vì các vấn đề về hô hấp ở Iraq, nơi đang xuất hiện 8 cơn bão cát bao trùm đất nước kể từ giữa tháng Tư. Con số này tăng cao nhất trong số hơn 5.000 người được điều trị tại các bệnh viện Iraq vì các bệnh hô hấp vào hồi đầu tháng.

Ngoài ra, hiện tượng bão cát cũng khiến Iran, Kuwait, Ả Rập Xê-út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất lo sợ trong những ngày tới. Gió mạnh cuốn một lượng lớn cát và bụi vào bầu khí quyển, sau đó chúng có thể di chuyển đến hàng trăm, thậm chí hàng nghìn km.

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết, bão cát đã ảnh hưởng đến tổng cộng 150 quốc gia và khu vực, tác động xấu đến môi trường, sức khỏe và nền kinh tế.


Bão cát ngày càng xuất hiện nhiều ở các quốc gia Trung Đông. (Ảnh: Thai PBSWorld).

Carlos Perez Garcia-Pando, chuyên gia về bão cát và bụi tại Trung tâm Siêu máy tính Barcelona và Viện Nghiên cứu nâng cao Catalan, cho biết: Đó là một hiện tượng mang tính địa phương và toàn cầu, các cơn bão bắt nguồn từ vùng khô hạn hoặc nửa khô hạn ở Bắc Phi, bán đảo Ả Rập, Trung Á và Trung Quốc.

Một số khu vực khác ít bị ảnh hưởng hơn bao gồm Úc, Châu Mỹ và Nam Phi.

Cơ quan của WMO đã cảnh báo về “những rủi ro nghiêm trọng” do bụi trong không khí gây ra.

Các hạt bụi mịn có thể gây ra các vấn đề sức khỏe như hen suyễn và bệnh tim mạch, đồng thời lây lan vi khuẩn, virus cũng như thuốc trừ sâu và các chất độc khác.

WMO cho biết: "Kích thước hạt bụi là yếu tố quyết định chính về nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe con người".

Các hạt nhỏ có thể nhỏ hơn 10 micromet thường có thể bị mắc kẹt trong mũi, miệng và đường hô hấp trên, và kết quả là nó có liên quan đến các rối loạn hô hấp như hen suyễn và viêm phổi.

Những người có nguy cơ cao phần lớn là người già nhất và người đang phải vật lộn với các vấn đề về hô hấp và tim. Và người bị ảnh hưởng nhiều nhất là cư dân ở các quốc gia thường xuyên bị bão cát tấn công.

Tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và khí hậu, bụi cát có thể tồn tại trong khí quyển vài ngày và di chuyển rất xa, đôi khi mang theo vi khuẩn, phấn hoa, nấm và vi rút.

Thomas Bourdrel, một nhà nghiên cứu X quang tại Đại học Strasbourg, thành viên của tập thể Khí hậu Y tế Hàng không, cho biết: "Tuy nhiên, mức độ nghiêm trọng ít hơn so với các hạt siêu mịn, ví dụ như từ giao thông đường bộ, có thể xâm nhập vào não hoặc hệ thống máu".

Ngay cả khi các hạt cát ít độc hơn các hạt được tạo ra bởi quá trình đốt cháy, thì “mật độ cực lớn của chúng trong các cơn bão gây cũng đem đến tỷ lệ tử vong do tim-hô hấp, đặc biệt là ở những người dễ bị tổn thương nhất”, ông nói.

Garcia-Pando cho biết: “Với nồng độ hàng nghìn micromet khối trong không khí, nó gần như không thể xử lý được”.

Một số nhà khoa học cho biết tần suất và cường độ của các cơn bão cát có thể trở nên tồi tệ hơn do biến đổi khí hậu.

Nhưng hiện tượng phức tạp này “đầy rẫy những bất trắc” và bị ảnh hưởng bởi một loạt các yếu tố như nhiệt, gió và các hoạt động nông nghiệp, Garcia-Pando nói với AFP.

Ông nói: “Ở một số khu vực, biến đổi khí hậu có thể làm giảm sức gió gây ra bão, nhưng các hiện tượng cực đoan vẫn có thể tồn tại, thậm chí gia tăng.

Với việc nhiệt độ toàn cầu tăng cao, rất có thể ngày càng nhiều vùng trên Trái đất trở nên khô hạn. Nhà nghiên cứu Tây Ban Nha cho biết: "Năm nay, sự bất thường về nhiệt độ đã được quan sát thấy ở Đông Phi, Trung Đông, Đông Á, và hạn hán này cũng ảnh hưởng đến thực vật, một yếu tố có thể làm gia tăng bão cát".

TIN CŨ HƠN
Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Sự thật về những chiếc cốc giấy dùng 1 lần

Các loại cốc giấy dùng 1 lần đang được rất nhiều người ưa dùng vì tính tiện dụng và nhanh gọn. Song sự thật về chúng không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 26/02/2026
Bí ẩn thác nước chảy vào

Bí ẩn thác nước chảy vào "Chiếc ấm của Quỷ dữ"

Thác nước đôi Devil’s Kettle, thuộc bang Minnesota, Hoa Kỳ, có một dòng chảy vào hồ Superior; tuy nhiên, điểm đến của dòng kia đến bây giờ vẫn còn là một ẩn số của thiên nhiên…

Đăng ngày: 17/02/2026
Lốc xoáy làm tốc mái hàng trăm ngôi nhà ở Quảng Nam

Lốc xoáy làm tốc mái hàng trăm ngôi nhà ở Quảng Nam

Theo thống kê sơ bộ của UBND xã đại Hồng (huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam), số người bị thương trong vụ lốc xoáy, mưa đá chiều 14/4 lên đến 17 người, hơn 500 nhà bị sụp và tốc mái hoàn toàn, 10 nhà dân đã bị sập hoàn toàn.

Đăng ngày: 15/02/2026
Tìm hiểu về bảng phân loại cấp độ gió và sóng ở Việt Nam

Tìm hiểu về bảng phân loại cấp độ gió và sóng ở Việt Nam

Dưới đây là bảng phân loại cấp gió và sóng ở Việt Nam, mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 14/02/2026
Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Khu rừng dưới nước tuyệt đẹp ở Kazakhstan

Hồ nước Kaindy dài 400m ở Kazakhstan có một vẻ đẹp rất đặc biệt với một khu rừng kỳ lạ mọc dưới đáy hồ.

Đăng ngày: 11/02/2026
Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu

Núi lửa lớn nhất thế giới ở Hawaii có dấu hiệu "thức giấc"

Ngọn núi lửa lớn nhất thế giới Mauna Loa ở tiểu bang Hawaii của Mỹ có dấu hiệu phun trào trở lại.

Đăng ngày: 08/02/2026
Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Nằm chênh vênh tại vách đá dựng đứng trên mặt nước biển, hồ Leitisvatn trở thành điểm đáng tham quan nhất tại quần đảo Faroe.

Đăng ngày: 30/01/2026
Khoa Học News