Bí mật thí nghiệm "hồ cạn khép kín" giúp thực vật "bất tử" trong 6 thập kỷ

Những cây trong một lọ thủy tinh lớn vẫn phát triển bình thường dù chủ nhân của chúng đã bịt kín miệng lọ trong 60 năm qua.

David Latimer - một cựu kỹ sư điện ở làng Cranleigh, hạt Surrey, Anh - bắt đầu trồng những cây thài lài trong lọ thủy tinh cỡ lớn vào năm 1960. Sau khi tưới nước lần thứ hai vào năm 1972, ông quyết định bịt kín miệng lọ và đặt nó bên dưới cầu thang, gần một cửa sổ để cây có thể đón ánh sáng tự nhiên. Dù không được chăm sóc và tưới, những cây trong lọ vẫn tiếp tục phát triển tới tận ngày nay, BNPS đưa tin.


Cựu kỹ sư điện David Latimer chỉ tưới cây đúng hai lần từ năm 1960 tới nay. (Ảnh: BNPS)

"Tôi không bao giờ xén hay tỉa những cây trong lọ và có vẻ như chúng đã không thể mọc thêm nữa", người đàn ông 80 tuổi nói.

Năm 1960, David Latimer, một kỹ sư điện ở làng Cranleigh, hạt Surrey, Anh bắt đầu tiến hành một trong những thí nghiệm mà cho tới nay, có lẽ là độc đáo và thành công bậc nhất ở lĩnh vực sinh học. Đó là hồ cạn khép kín.

Đối tượng thí nghiệm của ông là những hạt giống cây thài lài (spiderwort), được gieo bên trong một lọ thủy tinh cỡ lớn. Chứa bên trong là một dung dịch trộn lẫn gồm đất, axit sulfuric, phân bón, một ít nước. Sau đó, ông bịt kín miệng lọ, rồi đặt nó bên dưới cầu thang, gần một cửa sổ để cây có thể đón ánh sáng tự nhiên gián tiếp.

Cây xanh nếu không được tưới nước chỉ vài ngày sau sẽ chết. Thế nhưng điều kỳ lạ đã xảy ra bên trong chiếc lọ kín này: Dù không hề được chăm sóc và tưới nước, dù chỉ một lần, những cây trong lọ vẫn tiếp tục phát triển tới tận ngày nay - sau hơn 6 thập kỷ, và dự kiến sẽ còn tiếp tục sống trong nhiều năm nữa.

Khả năng sống sót kỳ lạ của những cây thài lài khiến các nhà khoa học bất ngờ, và bày tỏ mong muốn được tìm hiểu kỹ hơn về mô hình do Latimer áp dụng. Hóa ra, mặc dù cô lập với thế giới bên ngoài, song những cây trong lọ thủy tinh đã tự tạo ra một hệ sinh thái thu nhỏ.

Theo những ghi chú của Latimer, chỉ cần có ánh sáng, hệ thực vật này vẫn sẽ tiếp tục sinh trưởng. "Tôi không bao giờ xén hay tỉa những cây trong lọ và có vẻ như chúng đã không thể mọc thêm nữa", Latimer cho biết. "Cây sống sót theo cách được tất cả loài các thực vật thuộc hệ sinh thái cơ bản trên Trái đất áp dụng".

Dù cô lập với thế giới bên ngoài, những cây trong lọ thủy tinh đã tự tạo ra một hệ sinh thái thu nhỏ. Quá trình quang hợp diễn ra bình thường vì cây vẫn nhận ánh sáng. Cây hút khí carbon dioxide (CO2) và tạo ra khí oxy (O2), hơi nước. Khi lượng hơi nước trong lọ đủ lớn, chúng sẽ biến thành "mưa" và rơi xuống để cây hút.

Những chiếc lá già rụng xuống đáy lọ. Quá trình phân hủy của chúng cung cấp CO2 - loại khí mà cây cần để quang hợp - và dưỡng chất.


Vườn cây thu nhỏ của Latimer ở bên dưới cầu thang gần cửa sổ trong ngôi nhà của ông. (Ảnh: BNPS)

Các chuyên gia về nông nghiệp biết tới vườn cây độc đáo của Latimer sau khi ông gửi ảnh về nó tới đài phát thanh BBC. Chris Beardshaw, một chuyên gia thiết kế vườn kiêm người dẫn chương trình truyền hình tại Anh, nói rằng vườn cây của Latimer là một bằng chứng tuyệt vời về vòng tuần hoàn của sự sống.

Trong khi đó, các nhà nghiên cứu ở lĩnh vực vũ trụ của NASA thì bày tỏ mong muốn được áp dụng phương pháp này để xây dựng một hệ sinh thái khép kín trên Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS.

TIN CŨ HƠN
Cà chua từng bị coi là

Cà chua từng bị coi là "táo độc" suốt 200 năm

Hàng thế kỷ trước khi trở thành một thành phần chủ chốt trong các món salad và nước xốt, cà chua từng bị người châu Âu coi là một loại quả độc chết người.

Đăng ngày: 29/08/2025
Loài cây đẹp nhưng cực độc - chạm nhẹ cũng khiến bạn

Loài cây đẹp nhưng cực độc - chạm nhẹ cũng khiến bạn "sống-không-bằng-chết"

Nhìn lá màu xanh, hình tim đẹp đến thế nhưng ai ngờ loài cây này chứa 1 chất độc có tính sát thương tinh thần kinh khủng.

Đăng ngày: 24/08/2025
Khám phá đảo Socotra - Nơi có cây độc đáo bậc nhất hành tinh

Khám phá đảo Socotra - Nơi có cây độc đáo bậc nhất hành tinh

Socotra, một hòn đảo của Yemen, là nơi có vài trăm loài động vật và thực vật không hề xuất hiện ở bất kỳ nơi nào khác trên trái đất.

Đăng ngày: 21/08/2025
Chanh ngón tay - Loại chanh giống trứng cá hồi đắt nhất thế giới

Chanh ngón tay - Loại chanh giống trứng cá hồi đắt nhất thế giới

Giá thành cho 1kg của loại quả này tới hàng triệu đồng nhưng giới nhà giàu Trung Quốc vẫn săn lùng đặt mua cho bằng được.

Đăng ngày: 18/08/2025
Khám phá thú vị về cây quất cảnh ngày Tết

Khám phá thú vị về cây quất cảnh ngày Tết

Cây quất là cây xanh, cây ăn quả rất quen thuộc với người dân Việt Nam, đặc biệt là mỗi dịp Tết đến xuân về.

Đăng ngày: 14/08/2025
Cận cảnh quá trình ve sầu

Cận cảnh quá trình ve sầu "thoát xác"

Trong một dịp đi nghiên cứu về các loài sinh vật, côn trùng, nhà nhiếp ảnh Thomas Marent đã may mắn chứng kiến quá trình một chú ve sầu lột xác.

Đăng ngày: 12/08/2025
Cận cảnh loài kiến sở hữu

Cận cảnh loài kiến sở hữu "bụng bia" cực bự

Kiến mật - loài kiến trông giống ong nhưng không phải là ong, tưởng là mang mật nhưng lại… không phải là mật.

Đăng ngày: 11/08/2025
Khoa Học News