Bí quyết giúp sò điệp Nam Cực không đóng băng

Nhờ cấu trúc vỏ đặc biệt với nhiều gờ nhỏ, sò điệp Nam Cực có thể sống sót trong môi trường cực kỳ lạnh giá.

Tại châu Nam Cực, các vật thể và sinh vật sống có thể đóng băng kể cả khi ở dưới nước. Đây là một vấn đề lớn đối với việc di chuyển bằng đường biển ở các vùng cực.


Cấu trúc đặc biệt của vỏ sò điệp Nam Cực giúp chúng tránh bị đóng băng. (Ảnh: MPI-P)

Loại nước siêu lạnh như vậy có nhiệt độ ngay dưới điểm đóng băng. Do hàm lượng muối cao nên dù điểm đóng băng là khoảng -1,9 độ C, nước ở châu Nam Cực lại lạnh hơn khoảng 0,05 độ C. Những xáo trộn nhỏ nhất như hạt cát hoặc mặt biển biến động cũng có thể khiến nước siêu lạnh đóng băng, đôi khi gây ra hậu quả chết chóc cho những sinh vật không thể sống sót ở trạng thái đông lạnh.

Tuy nhiên, sò điệp Nam Cực (Adamussium colbecki) có thể tồn tại trong môi trường này, theo nhà hóa học Konrad Meister, giáo sư tại Đại học Alaska. Trong một chuyến thám hiểm ở châu Nam Cực, Meister chú ý đến sò điệp Nam Cực với cơ chế chống đóng băng hiệu quả.

"Các thợ lặn của chúng tôi báo cáo rằng họ chưa bao giờ thấy lớp băng diện rộng hình thành trên bề mặt của loài sò điệp bản địa này", Meister nói. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Communications Biology.

Nhóm nghiên cứu quốc tế, gồm các thành viên từ Viện Nghiên cứu Polymer Max Planck (MPI-P) và Đại học Oregon, cho rằng sò điệp Nam Cực đã phát triển một cấu trúc bề mặt đặc biệt trong quá trình tiến hóa để tránh bị đóng băng. Trong khi sò điệp ở các vùng ấm hơn có bề mặt vỏ trơn nhẵn hoặc lộn xộn, loài ở Nam Cực có cấu trúc rất "quy củ".

Hình ảnh hiển vi cho thấy những gờ nhỏ phân bố theo kiểu tỏa rộng ra từ một điểm trung tâm trên vỏ của chúng. Những gờ này đảm bảo rằng nước trước tiên sẽ đóng băng ở đó. Nếu quá trình đóng băng tiếp diễn, lớp băng sẽ liên tục tích tụ và chỉ đọng lại trên các gờ. Do độ kết dính giữa băng và vỏ sò thấp, các dòng chảy yếu cũng có thể cuốn trôi lớp băng, giúp con vật không bị đông cứng.

Ngoài các nghiên cứu hiển vi, nhóm nhà khoa học cũng tiến hành thí nghiệm đóng băng với sò điệp Nam Cực và loài sò sống ở vùng ấm hơn. Họ nhận thấy lực cần thiết để loại bỏ lớp băng trên sò điệp Nam Cực nhỏ hơn nhiều so với loài còn lại.

"Thật thú vị khi quá trình tiến hóa mang lại lợi thế cho sò điệp Nam Cực. Chúng ta có thể thu được những ứng dụng công nghệ mới dựa trên thông tin về lớp vỏ không đóng băng. Ví dụ, các bề mặt không đóng băng có thể rất hữu ích với vận tải ở vùng cực", Konrad Meister nhận định.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Những sự thật thú vị về cá mập khiến bạn kinh ngạc

Những sự thật thú vị về cá mập khiến bạn kinh ngạc

Cá mập là một trong những sinh vật biển nguy hiểm nhất của đại dương. Chúng là những sát thủ đáng sợ đối với sinh vật biển cũng như con người. Bên cạnh sự nguy hiểm đó chúng còn có những điều rất thú vị mà bạn không ngờ tới.

Đăng ngày: 23/03/2025
Những mối quan hệ hai bên cùng có lợi

Những mối quan hệ hai bên cùng có lợi

Một mối quan hệ giữa hai cá thể (loài vật, cây, con người...) chỉ tồn tại được lâu dài nếu cả hai bên đều được lợi. Đó là quy luật cộng sinh.

Đăng ngày: 23/03/2025
Tìm hiểu về loài mực - cách mà loài thân mềm yếu ớt sinh tồn

Tìm hiểu về loài mực - cách mà loài thân mềm yếu ớt sinh tồn

Mực có kích cỡ rất đa dạng từ khổng lồ 14m đến loài mực lùn chỉ dài 2,5cm. Các con vật này được xếp vào nhóm động vật thân mềm.

Đăng ngày: 23/03/2025
Loài cá “vũ trang” như chiến binh độc đáo ở biển Đông

Loài cá “vũ trang” như chiến binh độc đáo ở biển Đông

Những con cá quả thông "vũ trang" bản thân như những xe bọc thép hầm hố, là sinh vật gây thích thú có ở vùng biển Đông. Loài cá này yêu cầu ngặt nghèo về điều kiện sống.

Đăng ngày: 13/03/2025
Rùa biển đau đớn khi phải rút ống hút 12cm ra khỏi mũi

Rùa biển đau đớn khi phải rút ống hút 12cm ra khỏi mũi

Đoạn clip quay lại toàn bộ quá trình rút chiếc ống hút nhựa găm chặt vào lỗ mũi chú rùa biển đã nhận được sự quan tâm lớn từ phía cộng đồng mạng ngay sau khi xuất hiện trên Youtube.

Đăng ngày: 08/03/2025
Ốc cổ ngỗng - Hải sản giá

Ốc cổ ngỗng - Hải sản giá "cắt cổ" chỉ dành cho người giàu

Vùng biển xứ Galicia ở tây bắc Tây Ban Nha nổi tiếng với nhiều loài hải sản cao cấp, trong đó ốc cổ ngỗng được xem là có giá trị dinh dưỡng rất cao với rất nhiều nguyên tố vi lượng, vị lại ngọt ngon.

Đăng ngày: 03/03/2025
Giải mã vũ khí đáng sợ của tôm búa

Giải mã vũ khí đáng sợ của tôm búa

Tôm búa (Stomatopoda) - hay tôm tít, tôm tích, tôm thuyền - là nhóm động vật giáp xác bao gồm hơn 400 loài thuộc bộ Tôm chân miệng.

Đăng ngày: 02/03/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News