Bộ não tự ăn mình nếu thiếu ngủ

Lý do con người cần ngủ giờ đây không chỉ dừng lại ở nhu cầu tái tạo năng lượng sau mỗi 12 giờ. Não bộ của chúng ta thật sự thay đổi trạng thái khi ngủ để tẩy sạch những phó phẩm độc hại mà hoạt động thần kinh để lại trong ngày. Kỳ quặc hơn nữa, một quá trình tương tự cũng xuất hiện trong bộ não bị thiếu ngủ thường xuyên.

Các nhà nghiên cứu phát hiện, tình trạng mất ngủ liên tục khiến não bộ bị mất đi một khối lượng đáng kể các dây thần kinh và những mối liên kết khớp thần kinh, và khi đó ngủ thêm cũng có thể không đủ sức đảo ngược mức độ tổn hại.


Mất ngủ liên tục khiến não bộ bị mất đi một khối lượng đáng kể các dây thần kinh.

Đội ngũ chuyên gia do nhà khoa học thần kinh Michele Bellesi của Đại học Bách khoa Marche Polytechnic (Ý) dẫn đầu đã tiến hành kiểm tra phản ứng của não động vật có vú trước thói quen ngủ nghỉ không lành mạnh, và phát hiện sự tương đồng đáng ngạc nhiên giữa chuột được ngủ đủ và chuột thiếu ngủ. Giống như những tế bào ở nơi khác trong cơ thể, các dây thần kinh trong não thường xuyên được nạp năng lượng thông qua hai dạng khác nhau của tế bào thần kinh đệm, chỉ dạng tế bào thường được gọi là chất kết dính của hệ thần kinh, được chia làm đại tế bào và vi tế bào.

Trong đó, vi tế bào thần kinh đệm chịu trách nhiệm loại bỏ những tế bào đã kiệt sức hoặc già yếu thông qua quá trình gọi là thực bào. Nhiệm vụ của tế bào sao, thuộc nhóm đại tế bào, là loại bỏ các mối nối thần kinh không cần thiết trong não nhằm mục đích trả lại sự tươi mới và tái cấu trúc quá trình truyền dẫn.

Giới khoa học biết rằng quá trình trên diễn ra trong lúc chúng ta ngủ, nhưng báo cáo đăng trên chuyên san Journal of Neuroscience cho thấy mất ngủ cũng gây ra phản ứng tương tự. Thế nhưng, thay vì mang đến ích lợi, bộ não trong lúc không được nghỉ ngơi đủ đã quá mức nhiệt tình với công tác dọn dẹp và bắt đầu gây tổn hại cho chính bản thân.

“Đây là lần đầu tiên giới khoa học chứng minh được những phần của các mối nối thần kinh bị đại tế bào ăn sạch vì mất ngủ kinh niên (ít nhất là ở chuột)”, theo tạp chí khoa học New Scientist dẫn lời trưởng nhóm Bellesi. Thông tin này được công bố sau khi chuyên san Journal of the American Heart Association đăng tải báo cáo cho thấy ngủ quá ít có thể đẩy con người đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Cụ thể, những người mắc hội chứng trao đổi chất (gồm tiểu đường, cao huyết áp, béo phì) và ngủ ít hơn 6 giờ/đêm đối mặt với nguy cơ thiệt mạng cao hơn nhóm ngủ đủ.

Các báo cáo trên cho thấy sự cấp bách khi cần phải tìm ra hướng giải quyết nhanh chóng liên quan đến giấc ngủ ở người.

TIN CŨ HƠN
Cách chọn bánh kẹo, thực phẩm an toàn ngày Tết

Cách chọn bánh kẹo, thực phẩm an toàn ngày Tết

Cần thận trọng với các loại thực phẩm có màu sắc bắt mắt vì có thể chứa phẩm màu, phụ gia độc hại sức khỏe.

Đăng ngày: 17/02/2026
Cách bảo quản thực phẩm Tết được dài ngày

Cách bảo quản thực phẩm Tết được dài ngày

Việc bảo quản thực phẩm thông minh trong những ngày Tết sẽ giúp gia đình bạn có một bữa ăn ngon miệng, đảm bảo sức khỏe.

Đăng ngày: 17/02/2026
Ăn nhiều cá rô phi thì cái chết đến nhanh hơn?

Ăn nhiều cá rô phi thì cái chết đến nhanh hơn?

Cá rô phi chứa ít chất dinh dưỡng. Các nhà nghiên cứu từ trường Y khoa của Đại học Wake Forest đã nghiên cứu và cho ra một báo cáo về hàm lượng axit béo omega-3 trong các loại cá phổ biến.

Đăng ngày: 16/02/2026
Ý nghĩa mâm ngũ quả trong văn hóa 3 miền

Ý nghĩa mâm ngũ quả trong văn hóa 3 miền

Mâm ngũ quả là một phần không thể thiếu trong ngày tết cổ truyền của người Việt Nam. Trước là thờ cúng tổ tiên, sau là ước mong năm mới được an khang, thịnh vượng hơn năm trước.

Đăng ngày: 16/02/2026
Bí quyết giữ hoa tươi lâu trong những ngày Tết

Bí quyết giữ hoa tươi lâu trong những ngày Tết

Mỗi dịp Tết đến xuân về, hoa tươi là thứ không thể thiếu. Những bông hoa tươi đầy màu sắc sẽ giúp cho không gian của mỗi gia đình tràn ngập sắc xuân.

Đăng ngày: 15/02/2026
Những lưu ý khi ăn cherry để không ảnh hưởng đến sức khỏe

Những lưu ý khi ăn cherry để không ảnh hưởng đến sức khỏe

Quả cherry còn gọi là quả anh đào được nhiều người rất ưa chuộng bởi vị ngon ngọt dễ ăn, giàu vitamin. Thế nhưng, ăn quả cherry cũng phải đúng cách kẻo ngộ độc.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Ngón tay bị gãy bút chì là do chấn thương ở khớp giữa ngón tay, nơi có thể gập cong. Khớp này gọi được là khớp nối liên vị gần (PIP).

Đăng ngày: 13/02/2026
Khoa Học News