Khoa Học News

Bộ não tự ăn mình nếu thiếu ngủ

Lý do con người cần ngủ giờ đây không chỉ dừng lại ở nhu cầu tái tạo năng lượng sau mỗi 12 giờ. Não bộ của chúng ta thật sự thay đổi trạng thái khi ngủ để tẩy sạch những phó phẩm độc hại mà hoạt động thần kinh để lại trong ngày. Kỳ quặc hơn nữa, một quá trình tương tự cũng xuất hiện trong bộ não bị thiếu ngủ thường xuyên.

Các nhà nghiên cứu phát hiện, tình trạng mất ngủ liên tục khiến não bộ bị mất đi một khối lượng đáng kể các dây thần kinh và những mối liên kết khớp thần kinh, và khi đó ngủ thêm cũng có thể không đủ sức đảo ngược mức độ tổn hại.


Mất ngủ liên tục khiến não bộ bị mất đi một khối lượng đáng kể các dây thần kinh.

Đội ngũ chuyên gia do nhà khoa học thần kinh Michele Bellesi của Đại học Bách khoa Marche Polytechnic (Ý) dẫn đầu đã tiến hành kiểm tra phản ứng của não động vật có vú trước thói quen ngủ nghỉ không lành mạnh, và phát hiện sự tương đồng đáng ngạc nhiên giữa chuột được ngủ đủ và chuột thiếu ngủ. Giống như những tế bào ở nơi khác trong cơ thể, các dây thần kinh trong não thường xuyên được nạp năng lượng thông qua hai dạng khác nhau của tế bào thần kinh đệm, chỉ dạng tế bào thường được gọi là chất kết dính của hệ thần kinh, được chia làm đại tế bào và vi tế bào.

Trong đó, vi tế bào thần kinh đệm chịu trách nhiệm loại bỏ những tế bào đã kiệt sức hoặc già yếu thông qua quá trình gọi là thực bào. Nhiệm vụ của tế bào sao, thuộc nhóm đại tế bào, là loại bỏ các mối nối thần kinh không cần thiết trong não nhằm mục đích trả lại sự tươi mới và tái cấu trúc quá trình truyền dẫn.

Giới khoa học biết rằng quá trình trên diễn ra trong lúc chúng ta ngủ, nhưng báo cáo đăng trên chuyên san Journal of Neuroscience cho thấy mất ngủ cũng gây ra phản ứng tương tự. Thế nhưng, thay vì mang đến ích lợi, bộ não trong lúc không được nghỉ ngơi đủ đã quá mức nhiệt tình với công tác dọn dẹp và bắt đầu gây tổn hại cho chính bản thân.

“Đây là lần đầu tiên giới khoa học chứng minh được những phần của các mối nối thần kinh bị đại tế bào ăn sạch vì mất ngủ kinh niên (ít nhất là ở chuột)”, theo tạp chí khoa học New Scientist dẫn lời trưởng nhóm Bellesi. Thông tin này được công bố sau khi chuyên san Journal of the American Heart Association đăng tải báo cáo cho thấy ngủ quá ít có thể đẩy con người đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Cụ thể, những người mắc hội chứng trao đổi chất (gồm tiểu đường, cao huyết áp, béo phì) và ngủ ít hơn 6 giờ/đêm đối mặt với nguy cơ thiệt mạng cao hơn nhóm ngủ đủ.

Các báo cáo trên cho thấy sự cấp bách khi cần phải tìm ra hướng giải quyết nhanh chóng liên quan đến giấc ngủ ở người.

TIN CŨ HƠN
Giải pháp chống ngứa khi bị muỗi đốt cực đơn giản

Giải pháp chống ngứa khi bị muỗi đốt cực đơn giản

Vết ngứa do muỗi đốt thực sự rất khó chịu và nếu bạn cứ tiếp tục gãi thì vết đốt thậm chí có thể bị xước và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Đăng ngày: 13/06/2026
14 lợi ích tuyệt vời của quả vải đối với sức khỏe và sắc đẹp

14 lợi ích tuyệt vời của quả vải đối với sức khỏe và sắc đẹp

Không chỉ có hương vị thơm ngon, quả vải còn chứa nhiều vitamin và chất chống oxy hóa giúp phòng ngừa ung thư, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, làm chậm quá trình lão thị, giúp da mịn màng và mái tóc óng ả.

Đăng ngày: 09/06/2026
Lợi ích của quả lặc lè mà bạn không ngờ tới

Lợi ích của quả lặc lè mà bạn không ngờ tới

Quả lặc lè (hay còn được gọi là lặc lày, mướp rừng, mướp Mường, bầu rắn) là một siêu thực phẩm rất dễ ăn trong những mùa nóng nực.

Đăng ngày: 07/06/2026
Các loại hạt có lợi ích sức khỏe vi diệu nên bổ sung trong ngày Tết

Các loại hạt có lợi ích sức khỏe vi diệu nên bổ sung trong ngày Tết

Tết này thay vì ăn nhiều bánh kẹo, bạn nên tích cực thưởng thức những loại hạt rất tốt cho sức khỏe để tránh bị tăng cân, mệt mỏi.

Đăng ngày: 06/06/2026
Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Bác sĩ Trình Ngô Bỉnh, Khoa Da liễu Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park TP HCM, đúc kết 8 bệnh da thường gặp trong thời tiết nắng nóng mùa hè và cách phòng tránh, xử lý.

Đăng ngày: 03/06/2026
Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Bác sĩ Randell DuPraw, chuyên gia nắn chỉnh thần kinh cột sống tại Maple Healthcare, giải thích gai cột sống là những mảng xương thừa mọc ra dọc theo rìa các đốt xương sống.

Đăng ngày: 01/06/2026
Lá bìm bìm làm thuốc

Lá bìm bìm làm thuốc

Bìm bìm được dùng phổ biến theo kinh nghiệm dân gian để làm thuốc lợi tiểu chữa phù thũng, đái dắt. Bìm bìm là loại dây leo. Lá mọc so le, chia 5 thùy. Hoa mầu trắng hay lam tím. Quả nang.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khoa Học News