Bộ não tự ăn mình nếu thiếu ngủ

Lý do con người cần ngủ giờ đây không chỉ dừng lại ở nhu cầu tái tạo năng lượng sau mỗi 12 giờ. Não bộ của chúng ta thật sự thay đổi trạng thái khi ngủ để tẩy sạch những phó phẩm độc hại mà hoạt động thần kinh để lại trong ngày. Kỳ quặc hơn nữa, một quá trình tương tự cũng xuất hiện trong bộ não bị thiếu ngủ thường xuyên.

Các nhà nghiên cứu phát hiện, tình trạng mất ngủ liên tục khiến não bộ bị mất đi một khối lượng đáng kể các dây thần kinh và những mối liên kết khớp thần kinh, và khi đó ngủ thêm cũng có thể không đủ sức đảo ngược mức độ tổn hại.


Mất ngủ liên tục khiến não bộ bị mất đi một khối lượng đáng kể các dây thần kinh.

Đội ngũ chuyên gia do nhà khoa học thần kinh Michele Bellesi của Đại học Bách khoa Marche Polytechnic (Ý) dẫn đầu đã tiến hành kiểm tra phản ứng của não động vật có vú trước thói quen ngủ nghỉ không lành mạnh, và phát hiện sự tương đồng đáng ngạc nhiên giữa chuột được ngủ đủ và chuột thiếu ngủ. Giống như những tế bào ở nơi khác trong cơ thể, các dây thần kinh trong não thường xuyên được nạp năng lượng thông qua hai dạng khác nhau của tế bào thần kinh đệm, chỉ dạng tế bào thường được gọi là chất kết dính của hệ thần kinh, được chia làm đại tế bào và vi tế bào.

Trong đó, vi tế bào thần kinh đệm chịu trách nhiệm loại bỏ những tế bào đã kiệt sức hoặc già yếu thông qua quá trình gọi là thực bào. Nhiệm vụ của tế bào sao, thuộc nhóm đại tế bào, là loại bỏ các mối nối thần kinh không cần thiết trong não nhằm mục đích trả lại sự tươi mới và tái cấu trúc quá trình truyền dẫn.

Giới khoa học biết rằng quá trình trên diễn ra trong lúc chúng ta ngủ, nhưng báo cáo đăng trên chuyên san Journal of Neuroscience cho thấy mất ngủ cũng gây ra phản ứng tương tự. Thế nhưng, thay vì mang đến ích lợi, bộ não trong lúc không được nghỉ ngơi đủ đã quá mức nhiệt tình với công tác dọn dẹp và bắt đầu gây tổn hại cho chính bản thân.

“Đây là lần đầu tiên giới khoa học chứng minh được những phần của các mối nối thần kinh bị đại tế bào ăn sạch vì mất ngủ kinh niên (ít nhất là ở chuột)”, theo tạp chí khoa học New Scientist dẫn lời trưởng nhóm Bellesi. Thông tin này được công bố sau khi chuyên san Journal of the American Heart Association đăng tải báo cáo cho thấy ngủ quá ít có thể đẩy con người đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Cụ thể, những người mắc hội chứng trao đổi chất (gồm tiểu đường, cao huyết áp, béo phì) và ngủ ít hơn 6 giờ/đêm đối mặt với nguy cơ thiệt mạng cao hơn nhóm ngủ đủ.

Các báo cáo trên cho thấy sự cấp bách khi cần phải tìm ra hướng giải quyết nhanh chóng liên quan đến giấc ngủ ở người.

TIN CŨ HƠN
Cách chọn lá dong và nguyên liệu gói bánh chưng

Cách chọn lá dong và nguyên liệu gói bánh chưng

Chọn nguyên liệu làm bánh chưng là một trong những công đoạn quan trọng, quyết định đến chiếc bánh chưng ngày Tết có được thơm ngon hay không.

Đăng ngày: 03/02/2026
Lupus ban đỏ - Căn bệnh nguy hiểm ít được biết đến

Lupus ban đỏ - Căn bệnh nguy hiểm ít được biết đến

Hệ miễn dịch giúp cơ thể chống lại sự xâm nhập của tác nhân lạ. Mắc lupus ban đỏ hệ thống, hệ thống miễn dịch mất khả năng phân biệt lạ - quen và chống lại cơ thể.

Đăng ngày: 01/02/2026
Lý do bạn nên thường xuyên cho gia đình ăn rau cải cúc vào mùa đông

Lý do bạn nên thường xuyên cho gia đình ăn rau cải cúc vào mùa đông

Mỗi khi trời trở lạnh, người ta lại thèm thuồng mùi vị thơm ngon dễ chịu của cải cúc được chế biến thành những món ăn nóng hổi, cho hợp tiết trời.

Đăng ngày: 01/02/2026
Những điều có thể chưa biết về cây lô hội

Những điều có thể chưa biết về cây lô hội

Nha đam hay còn gọi là lô hội, long tu, lưỡi hổ có thể coi là một tủ thuốc nhỏ trong nhà.

Đăng ngày: 31/01/2026
Dù thích ăn mứt Tết tới mấy bạn cũng nhất định phải nắm rõ những điều này!

Dù thích ăn mứt Tết tới mấy bạn cũng nhất định phải nắm rõ những điều này!

Một hộp mứt Tết “chất lượng” là phải có khoảng chục loại hương vị khác nhau, màu sắc phải hài hoà, bao bì phải bắt mắt, hấp dẫn.

Đăng ngày: 27/01/2026
12 tác dụng của củ sả với sức khỏe và làm đẹp

12 tác dụng của củ sả với sức khỏe và làm đẹp

Củ sả hay cây sả nói chung đều mang lại tác dụng to lớn đối với sức khỏe con người. Ngoài việc được sử dụng trong chế biến món ăn, củ sả còn được dùng để làm thuốc điều trị bệnh và làm đẹp.

Đăng ngày: 24/01/2026
Củ kiệu có tác dụng chữa bệnh gì? Cách phân biệt củ kiệu và hành củ

Củ kiệu có tác dụng chữa bệnh gì? Cách phân biệt củ kiệu và hành củ

Củ kiệu là một món ăn quen thuộc trong mỗi gia đình, đặc biệt vào dịp lễ Tết.

Đăng ngày: 23/01/2026
Khoa Học News