Khoa Học News

Bộ sưu tập não người lớn nhất thế giới dưới tầng hầm đại học Odense

Vô số kệ nằm dọc các bức tường tầng hầm ở Đại học Odense chứa 9.479 bộ não lấy từ bệnh nhân mắc bệnh tâm thần trong 4 thập kỷ.


Các xô chứa mẫu vật não trong bộ sưu tập. (Ảnh: AFP).

Bảo quản bằng formalin trong những xô lớn màu trắng đánh số, bộ sưu tập não người đồ sộ tại Odense là công trình cả đời của nhà tâm thần học nổi tiếng người Đan Mạch Erik Stromgren. Bắt đầu vào năm 1945, đó là một loại nghiên cứu thí nghiệm, theo Jesper Vaczy Kragh, chuyên gia về lịch sử tâm thần học ở Đại học Copenhagen.

Những bộ não được thu thập sau khi khám nghiệm xác bệnh nhân ở các viện tâm thần trên khắp Đan Mạch. Bản thân người chết hay gia đình họ chưa bao giờ được hỏi ý kiến. Vào thời kỳ đó, quyền lợi của bệnh nhân không phải mối quan tâm hàng đầu. Ngược lại, nhiều người trong xã hội cho rằng họ cần được bảo vệ trước người mắc bệnh tâm thần, Kragh cho biết. Từ năm 1929 đến năm 1967, luật pháp yêu cầu bệnh nhân vào viện tâm thần cần triệt sản. Cho tới năm 1989, họ cần có giấy miễn trừ đặc biệt để được phép kết hôn. Họ bị coi như gánh nặng xã hội, có thể gây ra nhiều rắc rối nếu sinh con hoặc trốn khỏi bệnh viện.

Đầu thế kỷ 20, mỗi người Đan Mạch qua đời đều được khám nghiệm, theo nhà bệnh học Martin Wirenfeldt Nielsen, giám đốc bộ sưu tập. Đó là một phần quy trình ở bệnh viện. Thay đổi trong quy trình khám nghiệm và mối quan tâm ngày càng tăng về quyền lợi của bệnh nhân khiến việc thêm mẫu vật mới vào bộ sưu tập chấm dứt vào năm 1982. Một cuộc tranh luận căng thẳng kéo dài nổ ra sau đó về hướng xử lý mẫu vật. Cuối cùng, hội đồng đạo đức của Đan Mạch quyết định bộ sưu tập sẽ được bảo quản và sử dụng để nghiên cứu khoa học.

Bộ sưu tập não nằm ở thành phố Aarhus phía tây Đan Mạch suốt thời gian dài trước khi chuyển tới Odense vào năm 2018. Qua nhiều năm, nghiên cứu dựa trên bộ sưu tập liên quan tới nhiều loại bệnh, bao gồm sa sút trí tuệ, tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực và trầm cảm.

Một số bộ não thuộc về những người mắc cả bệnh tâm thần và bệnh về não. Do nhiều bệnh nhân sống ở viện suốt nửa đời hoặc thậm chí cả đời, họ cũng mắc bệnh về não như đột quỵ, động kinh hoặc u não. Hiện nay, có 4 nghiên cứu đang sử dụng bộ sưu tập.

Nhà sinh vật học thần kinh Susana Aznar, chuyên gia về bệnh Parkinson ở một bệnh viện tại Copenhagen, đang dùng bộ sưu tập cho dự án nghiên cứu của bà. Bà cho biết những bộ não này rất độc đáo bởi chúng cho phép các nhà khoa học xác định ảnh hưởng của phương pháp điều trị hiện đại. Khi nhóm của Aznar so sánh não của bệnh nhân ngày nay với mẫu vật não trong bộ sưu tập, họ có thể thấy một số thay đổi liên quan tới phương pháp điều trị.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Công nghệ tương lai trong trí tưởng tượng của con người năm 1955

Công nghệ tương lai trong trí tưởng tượng của con người năm 1955

Một số công nghệ tưởng tượng này đã trở nên rất quen thuộc ngày nay.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Con người có những khả năng đặc biệt mà đến khoa học cũng phải "lắc đầu ngao ngán" không lý giải được.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những sự thật bất ngờ về vương quốc Oman xinh đẹp

Những sự thật bất ngờ về vương quốc Oman xinh đẹp

Oman có tên chính thức là Vương quốc Hồi giáo Oman, nằm tại duyên hải đông nam của bán đảo Ả Rập.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

AK-47 kể từ khi chính thức được đưa vào sử dụng năm 1949 cho đến nay vẫn luôn nắm giữ vị trí là khẩu súng trường phổ biến nhất và mang lại hiệu quả sử dụng cao nhất ở khắp nơi trên thế giới.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những đồ vật tiềm ẩn khả năng gây nổ ở ngay cạnh chúng ta

Những đồ vật tiềm ẩn khả năng gây nổ ở ngay cạnh chúng ta

Dù là vật dụng nhỏ nhưng chúng thực sự là "quả bom nổ chậm", gây thiệt hại đến tính mạng bạn.

Đăng ngày: 24/09/2026
Trái Đất nặng bao nhiêu kg và làm cách nào để cân được nó?

Trái Đất nặng bao nhiêu kg và làm cách nào để cân được nó?

Trái đất là hành tinh thứ 3 trong Hệ Mặt Trời, hình thành cách đây 4,6 tỷ năm và là hành tinh duy nhất có sự sống.

Đăng ngày: 24/09/2026
7 nghi lễ hiến tế người sống rùng rợn nhất thế giới

7 nghi lễ hiến tế người sống rùng rợn nhất thế giới

Không ít nền văn hóa cổ đại lại coi "hiến tế người" một cách rùng rợn là điều rất bình thường trong cuộc sống của họ.

Đăng ngày: 24/09/2026
Khoa Học News