Brookesia nana - Loài bò sát nhỏ nhất thế giới

Tắc kè hoa Madagascar Brookesia nana được xác định là loài bò sát nhỏ nhất thế giới khi chỉ dài khoảng 13,5mm, có thể nằm gọn trên đầu ngón tay của con người.

Brookesia nana là một loài tắc kè hoa cực kỳ nhỏ bé đến từ các khu rừng nhiệt đới phía bắc Madagascar. Các nhà nghiên cứu gần đây đã mô tả một con đực và một con cái của loài này trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Scientific Reports.


Tắc kè hoa Brookesia nana.

Họ đã bị choáng váng trước kích thước đặc biệt nhỏ của con đực. Với kích thước chỉ 13,5 mm, con đực trưởng thành là loài bò sát trưởng thành nhỏ nhất từng được mô tả. Trên thực tế, con đực B. nana thậm chí còn nhỏ hơn so với con cái của mình, có chiều dài từ mõm đến thân là 19,2 mm.

"Do sơ đồ cơ thể chung của loài bò sát khá giống với động vật có vú và con người, thật hấp dẫn khi thấy những sinh vật thu nhỏ này và các cơ quan của chúng có thể có được như thế nào", Frank Glaw, nhà nghiên cứu về động vật học tại Bavarian State Collection of Zoology ở Munich, cho biết.

Tuy nhiên, không phải mọi cơ quan của Brookesia nana đều được thu nhỏ như vậy. Thằn lằn đực có một cặp cơ quan sinh sản gọi là hemipenes - hai bộ phận sinh dục hình ống nằm ngược bên trong cơ thể con đực, cho đến khi đến thời điểm giao phối.


Các hemipenes của B. nana dài 2,5 mm khi trưởng thành hoàn toàn, tương đương 18,5% tổng chiều dài cơ thể của nó.

Đáng ngạc nhiên, đây không phải là một đặc điểm bất thường trong số những loài thằn lằn nhỏ nhất thế giới. Nhóm nghiên cứu nhận thấy chiều dài bộ phận sinh dục của những con tắc kè hoa có liên quan dao động từ 6,3% đến 32,9% tổng chiều dài cơ thể của con đực, với tỷ lệ trung bình là 13,1% trên 52 loài.

"Điều này tiết lộ một mô hình thú vị đó là các loài nhỏ nhất thường có kích thước bộ phận sinh dục lớn nhất tương xứng", đồng tác giả nghiên cứu Mark Scherz từ Đại học Potsdam ở Đức, thông tin.

Theo Scherz, nó có thể liên quan đến sự khác biệt về kích thước giữa con đực và con cái của những loài bò sát nhỏ bé này.

Tuy nhiên, do chỉ có hai mẫu vật được biết đến của Brookesia nana,các nhà khoa học vẫn chưa biết những sinh vật này nguy cấp như thế nào. Nhưng vì rừng nhiệt đới của Madagascar phải đối mặt với mối đe dọa đáng kể từ các hoạt động xâm lấn của con người như phá rừng và nông nghiệp, những con thằn lằn này cũng có thể gặp nguy hiểm.

TIN CŨ HƠN
Cá Hoàng đế - thảm họa môi trường mới ở hồ Trị An

Cá Hoàng đế - thảm họa môi trường mới ở hồ Trị An

Do nhu cầu kinh tế, một số người dân sống trong vùng lòng hồ Trị An (huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai) đã xây dựng ao thả một số loài cá bản địa và những thảm họa về môi trường bắt đầu xảy ra. Hiện thảm hoạ đáng kể nhất là từ loài cá Hoàng đế (ngư dân lò

Đăng ngày: 10/04/2026
Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những tổ chức sinh vật khác nhau tiến hóa để quan sát thế giới theo cách khác nhau, với cấu tạo mắt tối ưu hóa cho các kiểu tồn tại đa dạng.

Đăng ngày: 05/04/2026
Những cặp mắt dị thường nhất của động vật (I)

Những cặp mắt dị thường nhất của động vật (I)

Theo các nhà khoa học, mắt của động vật tiến hóa cách đây khoảng 540 triệu năm như là cơ quan phát hiện ánh sáng giản đơn.

Đăng ngày: 05/04/2026
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 02/04/2026
Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Ở Việt Nam có rất nhiều rắn độc và cực độc, điển hình là hai "anh em" rắn cạp nong - cạp nia.

Đăng ngày: 30/03/2026
Xác người đàn ông Indonesia trong bụng trăn dài 7 mét

Xác người đàn ông Indonesia trong bụng trăn dài 7 mét

Dân làng ở Indonesia tìm thấy xác người bạn mất tích sau khi dùng dao rạch bụng con trăn khổng lồ bị bắt ở sau vườn.

Đăng ngày: 29/03/2026
Cá đao - Loài cá tồn tại từ thời tiền sử đến nay

Cá đao - Loài cá tồn tại từ thời tiền sử đến nay

Cá đao (pháp danh khoa học: Pristiformes), là một bộ cá dạng cá đuối, với đặc trưng là một mũi sụn dài ra ở mõm.

Đăng ngày: 27/03/2026
Khoa Học News