Khoa Học News

Bức ảnh rõ nét nhất về bề mặt Mặt trời

Tàu Solar Orbiter gửi về Trái Đất những bức ảnh độ phân giải cao nhất về bề mặt Mặt trời cho tới nay, giúp hé lộ nhiều bí ẩn của ngôi sao.

Hôm 20/11, Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) chia sẻ 4 bức ảnh tàu vũ trụ Solar Orbiter chụp vào tháng 3 năm ngoái, khi con tàu ở cách Mặt trời 74 triệu km. Những bức ảnh này ghi lại chi tiết bề mặt sần sùi của Mặt trời gọi là quang quyển, lớp phát ra ánh sáng mà chúng ta nhìn thấy.


Những vết đen trên bề mặt trơn nhẵn của Mặt trời. (Ảnh: ESA).

Máy chụp ảnh phân cực kế và địa chấn Mặt trời (PHI), một trong 6 thiết bị trên tàu, chụp những hạt rải rác trên bề mặt. Đó là các ổ plasma lớn hỗn loạn, mỗi ổ trải rộng khoảng 1.000km. Chúng được tạo ra bởi đối lưu, quá trình plasma nóng bốc lên từ bên dưới và plasma lạnh hơn chìm xuống từ trên cao, tương tự bong bóng hình thành và nổi lên trong nồi nước sôi. Các ổ đó bao phủ toàn bộ bề mặt Mặt trời, trừ vết đen, khu vực mát sẫm màu hơn xuất hiện giống nốt mụn trên nền quang quyển trơn nhẵn.

Hình ảnh bên dưới là bản đồ mới về từ trường của Mặt trời, cũng từ PHI. Nó hé lộ từ trường đặc biệt mạnh và tập trung ở khu vực vết đen. Điều này giúp giải thích tại sao vết đen mát hơn xung quanh. Từ trường cực mạnh tại đó hạn chế quá trình đối lưu thông thường của plasma, buộc vật chất phải di chuyển theo từ trường. Kết quả là một phần nhiệt lượng không thể truyền tới bề mặt, khiến vệt đen mát hơn những nơi khác trên bề mặt Mặt trời, theo Daniel Müller, nhà khoa học dự án Solar Orbiter của ESA.


Hướng của từ trường trên đĩa Mặt trời. (Ảnh: ESA).

Một bản đồ mới khác gọi là tachogram cho thấy tốc độ và hướng mà vật chất trên bề mặt Mặt trời di chuyển. Vùng màu xanh dương di chuyển về hướng tàu Solar Orbiter trong khi vùng màu đỏ di chuyển ra xa tàu, hé lộ vòng xoay của Mặt trời quanh trục. Gió Mặt trời thoát ra từ tầng khí quyển bên ngoài gọi là vành nhật hoa cũng được chụp ảnh tháng 3 năm ngoái bằng thiết bị Extreme Ultraviolet Imager (EUI) trên tàu Solar Orbiter.


Bản đồ về hướng và tốc độ của vật chất trên bề mặt Mặt trời. (Ảnh: ESA).

Tàu Solar Orbiter hiện nay đang ở cách Mặt trời 120 triệu km, bên ngoài quỹ đạo của sao Kim. Cùng với tàu thăm dò Parker của NASA, con tàu gần đây cung cấp thêm manh mối mới về quá trình gió Mặt trời nóng lên và tăng tốc tới tốc độ đáng kinh ngạc trong không gian. Tàu thăm dò phóng vào năm 2020 trong nhiệm vụ hợp tác giữa châu Âu và NASA nhằm thu thập hình ảnh chưa từng thấy về các cực của Mặt trời. Đầu năm 2025, quỹ đạo của tàu vũ trụ sẽ cho phép nó đạt góc chếch cao hơn và quan sát trực tiếp cực của Mặt trời.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Hóa ra Trái đất không phải là trung tâm của vũ trụ!

Hóa ra Trái đất không phải là trung tâm của vũ trụ!

Với sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ kính viễn vọng và các thiết bị quan sát hiện đại, các nhà khoa học đã xác định được rằng đường kính của vũ trụ quan sát được là khoảng 93 tỷ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 09/10/2026
Giả sử kích thước của Trái đất là 1cm thì ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có kích thước bao nhiêu?

Giả sử kích thước của Trái đất là 1cm thì ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có kích thước bao nhiêu?

Nếu kích thước của Trái đất chỉ là một viên bi thì kích thước Mặt trời sẽ tương đương với một quả bóng tập yoga và ngôi sao lớn nhất trong vũ trụ có đường kính khiến bạn khó tin.

Đăng ngày: 08/10/2026
Phải chăng Trái đất chỉ là một trong 36 nền văn minh ngoài hành tinh trong thiên hà?

Phải chăng Trái đất chỉ là một trong 36 nền văn minh ngoài hành tinh trong thiên hà?

Khi công nghệ tiến bộ, chúng ta bắt đầu nhận ra sự hiện diện tầm thường của mình trong vũ trụ. Và rất có thể chúng ta chỉ là một trong số rất nhiều nền văn minh đang tồn tại trong thiên hà.

Đăng ngày: 08/10/2026
Vật chất nào trên Trái đất có thể đến gần Mặt trời mà không bị nóng chảy?

Vật chất nào trên Trái đất có thể đến gần Mặt trời mà không bị nóng chảy?

Nhiều người có thể sẽ nghĩ rằng vonfram là chất có nhiệt độ nóng chảy cao nhất trên hành tinh của chúng ta, tuy nhiên sự thật hoàn toàn không phải như vậy.

Đăng ngày: 07/10/2026
Bên ngoài ranh giới của vũ trụ là gì?

Bên ngoài ranh giới của vũ trụ là gì?

Các nhà thiên văn học trước đây tin rằng vũ trụ là vô hạn, nhưng thuyết tương đối rộng của Einstein cho thấy vũ trụ của chúng ta thực sự có một ranh giới, nhưng ranh giới này nằm ở một chiều không gian cao hơn.

Đăng ngày: 07/10/2026
Phát hiện những vật thể lạ ở trung tâm Dải Ngân hà

Phát hiện những vật thể lạ ở trung tâm Dải Ngân hà

Các nhà thiên văn học đã tìm thấy 6 vật thể xoay quanh siêu hố đen Sagittarius A* ở trung tâm Dải Ngân hà, với bề ngoài và đặc điểm không hề giống với bất kỳ thứ gì trước đó.

Đăng ngày: 07/10/2026
Đến bao giờ thì nhân loại mới có thể mở ra kỷ nguyên du hành giữa các vì sao?

Đến bao giờ thì nhân loại mới có thể mở ra kỷ nguyên du hành giữa các vì sao?

Ở thời điểm hiện tại, việc du hành liên sao là một điều không thể đối với chúng ta.

Đăng ngày: 07/10/2026
Khoa Học News