Bức ảnh rõ nét nhất về bề mặt Mặt trời

Tàu Solar Orbiter gửi về Trái Đất những bức ảnh độ phân giải cao nhất về bề mặt Mặt trời cho tới nay, giúp hé lộ nhiều bí ẩn của ngôi sao.

Hôm 20/11, Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) chia sẻ 4 bức ảnh tàu vũ trụ Solar Orbiter chụp vào tháng 3 năm ngoái, khi con tàu ở cách Mặt trời 74 triệu km. Những bức ảnh này ghi lại chi tiết bề mặt sần sùi của Mặt trời gọi là quang quyển, lớp phát ra ánh sáng mà chúng ta nhìn thấy.


Những vết đen trên bề mặt trơn nhẵn của Mặt trời. (Ảnh: ESA).

Máy chụp ảnh phân cực kế và địa chấn Mặt trời (PHI), một trong 6 thiết bị trên tàu, chụp những hạt rải rác trên bề mặt. Đó là các ổ plasma lớn hỗn loạn, mỗi ổ trải rộng khoảng 1.000km. Chúng được tạo ra bởi đối lưu, quá trình plasma nóng bốc lên từ bên dưới và plasma lạnh hơn chìm xuống từ trên cao, tương tự bong bóng hình thành và nổi lên trong nồi nước sôi. Các ổ đó bao phủ toàn bộ bề mặt Mặt trời, trừ vết đen, khu vực mát sẫm màu hơn xuất hiện giống nốt mụn trên nền quang quyển trơn nhẵn.

Hình ảnh bên dưới là bản đồ mới về từ trường của Mặt trời, cũng từ PHI. Nó hé lộ từ trường đặc biệt mạnh và tập trung ở khu vực vết đen. Điều này giúp giải thích tại sao vết đen mát hơn xung quanh. Từ trường cực mạnh tại đó hạn chế quá trình đối lưu thông thường của plasma, buộc vật chất phải di chuyển theo từ trường. Kết quả là một phần nhiệt lượng không thể truyền tới bề mặt, khiến vệt đen mát hơn những nơi khác trên bề mặt Mặt trời, theo Daniel Müller, nhà khoa học dự án Solar Orbiter của ESA.


Hướng của từ trường trên đĩa Mặt trời. (Ảnh: ESA).

Một bản đồ mới khác gọi là tachogram cho thấy tốc độ và hướng mà vật chất trên bề mặt Mặt trời di chuyển. Vùng màu xanh dương di chuyển về hướng tàu Solar Orbiter trong khi vùng màu đỏ di chuyển ra xa tàu, hé lộ vòng xoay của Mặt trời quanh trục. Gió Mặt trời thoát ra từ tầng khí quyển bên ngoài gọi là vành nhật hoa cũng được chụp ảnh tháng 3 năm ngoái bằng thiết bị Extreme Ultraviolet Imager (EUI) trên tàu Solar Orbiter.


Bản đồ về hướng và tốc độ của vật chất trên bề mặt Mặt trời. (Ảnh: ESA).

Tàu Solar Orbiter hiện nay đang ở cách Mặt trời 120 triệu km, bên ngoài quỹ đạo của sao Kim. Cùng với tàu thăm dò Parker của NASA, con tàu gần đây cung cấp thêm manh mối mới về quá trình gió Mặt trời nóng lên và tăng tốc tới tốc độ đáng kinh ngạc trong không gian. Tàu thăm dò phóng vào năm 2020 trong nhiệm vụ hợp tác giữa châu Âu và NASA nhằm thu thập hình ảnh chưa từng thấy về các cực của Mặt trời. Đầu năm 2025, quỹ đạo của tàu vũ trụ sẽ cho phép nó đạt góc chếch cao hơn và quan sát trực tiếp cực của Mặt trời.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện rùng mình về vật thể vũ trụ khiến Trái đất suýt

Phát hiện rùng mình về vật thể vũ trụ khiến Trái đất suýt "tận thế"

Nhiều hành tinh khác ở nơi cách 160 năm ánh sáng không được may mắn như Trái Đất, đang bị các vật thể tương tự "lột bỏ" lớp hỗ trợ sự sống.

Đăng ngày: 11/05/2026
Phát hiện tiền thân của sự sống ở “tử địa” vũ trụ

Phát hiện tiền thân của sự sống ở “tử địa” vũ trụ

Giữa một vùng không gian chết chóc, tràn ngập ánh sáng cực tím và các dạng tia vũ trụ khắc nghiệt khác, các yếu tố tiền thân của sự sống xuất hiện.

Đăng ngày: 11/05/2026
Hành tinh song sinh của Trái đất đang bị “bóc vỏ” tàn khốc

Hành tinh song sinh của Trái đất đang bị “bóc vỏ” tàn khốc

Những phát hiện từ tàu vũ trụ BepiColombo của châu Âu - Nhật Bản có thể lý giải cách một hành tinh giống Trái Đất trở thành "hỏa ngục".

Đăng ngày: 11/05/2026
Hiện tượng thiên văn được Albert Einstein tiên đoán từ 1 thế kỷ trước

Hiện tượng thiên văn được Albert Einstein tiên đoán từ 1 thế kỷ trước

Thuyết tương đối rộng của Einstein đã tiên đoán đúng về sự xuất hiện của các vật thể lớn như lỗ đen nhị phân, dù hiện tượng này chưa từng được quan sát thấy.

Đăng ngày: 11/05/2026
Phát hiện hố Mặt trăng có nhiệt độ phù hợp cho người sống

Phát hiện hố Mặt trăng có nhiệt độ phù hợp cho người sống

Sử dụng dữ liệu từ tàu LRO, các chuyên gia NASA nhận thấy nhiệt độ trong hố trũng ở vùng Mare Tranquilitatis trên Mặt trăng chỉ khoảng 17 độ C.

Đăng ngày: 10/05/2026
Hành tinh

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Sputnik và mật mã mà người Mỹ không thể giải mã được

Sputnik và mật mã mà người Mỹ không thể giải mã được

Vào ngày 4 tháng 10 năm 1957, Sputnik 1 là vật thể đầu tiên xâm nhập bầu khí quyển Trái đất theo kiểu có kiểm soát.

Đăng ngày: 10/05/2026
Khoa Học News