Cá bọc giáp khổng lồ chuyên há miệng chờ mồi

Nhóm nghiên cứu ở Đại học Bristol và Đại học Zurich phát hiện Titanichthys, loài cá bọc giáp dài hơn 5m cuối kỷ Devon kiếm ăn tương tự cá mập phơi.

Từ lâu, Titanichthys đã được biết tới như một trong những động vật lớn nhất ở kỷ Devon, sinh sống ở đại dương cách đây 380 triệu năm. Kích thước chính xác của loài này rất khó xác định, nhưng chắc chắn dài hơn 5 m. Giống như cá mập phơi, hàm dưới của Titanichthys dài hơn một mét. Tuy nhiên, khác với Dunkleosteus, loài cá bọc giáp lớn không kém, trước đây các nhà nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng về cách ăn của Titanichthys. Trong khi hàm dưới của Dunkleosteus có răng nanh rõ ràng và các tấm nghiền, hàm dưới của Titanichthys khá hẹp, thiếu răng hoặc cạnh sắc phù hợp với hoạt động cắn.


Cá Titanichthys là loài cá da phiến khổng lồ sống ở cuối kỷ Devon. (Ảnh: Mark Witton).

Do đó, giới nghiên cứu đến từ Anh và Thụy Sĩ cho rằng Titanichthys là loài kiếm ăn bằng cách chờ đợi, chuyên ăn động vật phù du nhỏ bằng cách bơi chậm rãi với chiếc miệng mở to trong nước để bắt lượng lớn phù du. Kỹ thuật này được gọi là ăn dạo liên tục. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là suy đoán chưa chắc chắn bởi không có bằng chứng hóa thạch nào về cấu tạo hàm phù hợp với cách kiếm ăn trên như mang lược kéo dài giống cá mập phơi hiện đại.

Thay vào đó, nhóm nghiên cứu tìm cách gián tiếp giải đáp câu hỏi thông qua phân tích cơ sinh học để so sánh hàm dưới của Titanichthys với các loài khác. Họ công bố phát hiện hôm 19/5 trên tạp chí Royal Society Open Science. Trưởng nhóm nghiên cứu Sam Coatham tiến hành phân tích khi học tiến sĩ ngành cổ sinh học ở Trường Khoa học Trái Đất thuộc Đại học Bristol.

"Chúng tôi nhận thấy Titanichthys nhiều khả năng là loài kiếm ăn bằng cách chờ đợi. Hàm dưới của chúng kém chắc chắn về mặt cơ học hơn so với những loài cá da phiến ăn con mồi lớn hoặc có vỏ cứng. Do đó, những chiến thuật kiếm ăn phổ biến khác có thể không phù hợp với Titanichthys", Coatham cho biết.

Hóa thạch Titanichthys sử dụng trong nghiên cứu được tìm thấy trên sa mạc Sahara ở Morocco bởi đồng tác giả nghiên cứu Christian Klug, nhà khoa học ở Đại học Zurich. Nhóm nghiên cứu thử tác dụng lực để kiểm tra sự dẻo dai của bộ hàm, sử dụng kỹ thuật mang tên Finite Element Analysis (FEA) nhằm đánh giá bộ hàm dễ bị vỡ hoặc uốn cong tới mức nào. Kết quả hé lộ hàm dưới của Titanichthys chịu lực kém hơn nhiều và dễ vỡ hơn so với các loài cá da phiến khác, trong đó có Dunkleosteus. Vì vậy, bộ hàm Titanichthys có thể không chịu được áp lực cao gắn liền với những chiến thuật săn con mồi lớn. Phân tích sâu hơn cho thấy sự phân bố áp lực ở bộ hàm của Titanichthys và cá mập phơi có nhiều điểm tương đồng.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Hé lộ gương mặt thật của Chúa Jesus

Hé lộ gương mặt thật của Chúa Jesus

Bằng công nghệ hiện đại, các khoa học gia đã tạo nên một phiên bản "hợp lý" hơn về gương mặt của Chúa Jesus.

Đăng ngày: 27/12/2025
Khoa Học News