Các nhà khoa học lý giải hiện tượng Dải Ngân hà "gợn sóng"

Trong một bài báo mới được xuất bản ngày 15/9 trên tạp chí của Hiệp hội Thiên văn Hoàng gia, các nhà nghiên cứu giải thích cách một thiên hà như thiên hà lùn Nhân Mã dường như đã đâm xuyên qua Dải Ngân hà ít nhất hai lần riêng biệt, làm cho tất cả các ngôi sao xung quanh thiên hà dao động bí ẩn với các tốc độ khác nhau.

Hãy tưởng tượng 100 tỷ ngôi sao của Dải Ngân hà như một hồ nước phẳng lặng và yên tĩnh. Bây giờ, nếu ai đó thả một viên đá có kích thước bằng 400 triệu mặt trời xuống mặt nước đó. Sự yên tĩnh này sẽ bị phá vỡ. Từng làn sóng năng lượng gợn sóng khắp bề mặt thiên hà, xô đẩy và làm bật tung các ngôi sao trong một vũ điệu hỗn loạn.


Hơn 20 triệu ngôi sao trong Dải Ngân hà chuyển động khiến cho Dải Ngân hà trông như một hồ nước gợn sóng.

Các nhà thiên văn nghi ngờ rằng, điều gì đó như thế này có thể đã thực sự xảy ra - không chỉ một lần mà còn nhiều lần trong nhiều tỷ năm qua.

Sử dụng dữ liệu từ đài quan sát không gian Gaia của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu, các nhà nghiên cứu đã so sánh chuyển động của hơn 20 triệu ngôi sao nằm trong Dải Ngân hà, đặc biệt là ở các vùng bên ngoài của nó. Dữ liệu cho thấy, một gợn sóng bí ẩn, hoặc rung động, dường như đang chen lấn các ngôi sao trên khắp thiên hà.

Tác giả nghiên cứu Paul McMillan, một nhà thiên văn học tại Đại học Lund ở Thụy Điển, cho biết: “Chúng ta có thể thấy rằng những ngôi sao này dao động và di chuyển lên xuống với các tốc độ khác nhau”.

Thông qua một quá trình mà các nhà nghiên cứu đánh giá là "địa chấn thiên hà", nhóm nghiên cứu đã mô hình hóa một dạng sóng có thể giải thích hiệu ứng gợn sóng kỳ lạ khiến các ngôi sao của Dải Ngân hà tắt đi. Họ kết luận rằng, các gợn sóng có thể đã được giải phóng hàng trăm triệu năm trước, khi thiên hà lùn Nhân Mã lần cuối đi qua thiên hà của chúng ta. Các nhà nghiên cứu cho biết thêm, có vẻ như một vụ va chạm thứ hai, thậm chí sớm hơn giữa hai thiên hà cũng đã xảy ra.

Nghiên cứu trước đã gợi ý rằng, một vụ va chạm cổ xưa với Nhân Mã có thể tạo ra những gợn sóng ở trung tâm Dải Ngân hà, nhưng nghiên cứu mới này là nghiên cứu đầu tiên cho thấy những gợn sóng đó kéo dài đến tận mép của thiên hà, đảo lộn các ngôi sao.

Các nhà nghiên cứu viết: “Nghiên cứu mới này sẽ giúp ghép lại lịch sử lâu dài của thiên hà chúng ta và hành tinh láng giềng nhỏ hơn”.

Thiên hà lùn Nhân Mã được ước tính có khối lượng gấp khoảng 400 lần khối lượng Mặt trời của Trái đất. Các nhà khoa học nghi ngờ rằng, Nhân Mã đã từng lớn hơn nhiều, nhưng đã mất tới 20% khối lượng sau những vụ va chạm lặp đi lặp lại trong vài tỷ năm qua.

TIN CŨ HƠN
Loại khoáng chất dồi dào trên Mặt trăng này có thể cung cấp năng lượng cho nhân loại trong hàng nghìn năm

Loại khoáng chất dồi dào trên Mặt trăng này có thể cung cấp năng lượng cho nhân loại trong hàng nghìn năm

Đây cũng là một trong các động lực thúc giục các quốc gia tìm cách chinh phục trở lại Mặt trăng.

Đăng ngày: 01/05/2026
Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Hệ thống quan sát thiên văn siêu việt ALMA đã có một phát hiện vô cùng ngoại mục: Một hành tinh đúng nghĩa sơ sinh trong đĩa khí bụi của ngôi sao trẻ AS 209.

Đăng ngày: 30/04/2026
Siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử NASA sắp khai hỏa: Dẫn lối cho kỷ lục thế giới nào?

Siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử NASA sắp khai hỏa: Dẫn lối cho kỷ lục thế giới nào?

Khi nào thì NASA cho tên lửa mạnh nhất lịch sử của mình cất cánh?

Đăng ngày: 30/04/2026
Bằng chứng sốc: Trái đất có nguy cơ bị kẻ thù không ngờ xé toạc

Bằng chứng sốc: Trái đất có nguy cơ bị kẻ thù không ngờ xé toạc

Một thế giới nằm cách 86 năm ánh sáng đã đem đến một cửa sổ thời gian giúp các nhà khoa học tiên đoán về tương lai Trái đất.

Đăng ngày: 21/04/2026
Kính viễn vọng James Webb chụp chuỗi vòng đồng tâm bí ẩn

Kính viễn vọng James Webb chụp chuỗi vòng đồng tâm bí ẩn

Các vòng đồng tâm giống hình vuông với góc bo tròn tỏa đều và dần biến mất xung quanh ngôi sao WR140 cách Trái đất 5.600 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 21/04/2026
Điều gì sẽ xảy ra khi vật chất lạ xâm nhập vào bầu khí quyển Trái đất?

Điều gì sẽ xảy ra khi vật chất lạ xâm nhập vào bầu khí quyển Trái đất?

Theo lý thuyết, vật chất lạ được sản sinh ra sau khi một ngôi sao chết. Vậy điều gì xảy ra khi một ngôi sao chết?

Đăng ngày: 17/04/2026
Nhóm học giả Trung Quốc kiến nghị tiêu diệt Starlink của Elon Musk

Nhóm học giả Trung Quốc kiến nghị tiêu diệt Starlink của Elon Musk

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc vừa đề xuất nước này cần tiêu diệt các vệ tinh Starlink của tỷ phú Elon Musk.

Đăng ngày: 15/04/2026
Khoa Học News