Chim ác là biết tháo vòng theo dõi cho đồng loại

Một nhóm nhà nghiên cứu mất những thiết bị theo dõi đắt giá khi bầy chim ác là lao tới mổ vòng GPS mà đồng loại của chúng đang đeo.


Bộ đai gắn thiết bị theo dõi chim ác là. (Ảnh: Dominique Potvin)

Công nghệ hiện đại cho phép các nhà nghiên cứu đặt thiết bị theo dõi cho những loài vật từng được xem là quá nhỏ để mang theo, tạo ra nguồn dữ liệu dồi dào về chuyển động của chúng. Thông tin này đóng vai trò thiết yếu giúp cứu nhiều loài nguy cấp. Tuy nhiên, theo tiến sĩ Dominique Potvin ở Đại học Sunshine Coast, đồng tác giả nghiên cứu đăng trên tạp chí Australian Field Ornithology, một số động vật dường như không bị ảnh hưởng bởi vòng theo dõi, những loài khác lại ghét thiết bị này. "Bạn không bao giờ thực sự dự đoán được một loài sẽ phản ứng ra sao. Đó là nguyên nhân chúng tôi tiến hành nghiên cứu thử nghiệm", Potvin cho biết.

Thông thường, các loài chim nhỏ và vừa không thoải mái khi mang vòng theo dõi. Việc tiến hành nghiên cứu khi động vật thay đổi hành vi do sức nặng của vòng theo dõi cũng không hợp lý. Điều này ngăn nhà điểu học đặt vòng theo dõi cho phần lớn thành viên trong họ chim sẻ. Tuy nhiên, chim ác là Australia là loài chim sẻ lớn và thông minh đến mức nhiều người tưởng nhầm chúng thuộc họ quạ. Do đó, chúng có thể đeo vòng theo dõi mà không bị quấy rầy.

Các nhà nghiên cứu quyết định đeo vòng theo dõi cho loài chim biểu tượng của Australia. Để tránh bắt con chim 2 lần, họ thiết kế một bộ đai chứa cơ cấu nhả nhanh khiến vòng theo dõi hoạt động khi ở gần nam châm. Kế hoạch của họ là đặt một nam châm mạnh gần trạm cung cấp thức ăn. Trạm này cũng có những thiết bị ở gần đó có thể sạch không dây bộ pin và tải dữ liệu, giúp giảm bớt yêu cầu về thời lượng pin và lưu trữ dữ liệu.

Tuy nhiên, Potvin và cộng sự không ngờ tới sau khi được thả ra, chim ác là bắt đầu mổ vòng theo dõi để tháo thiết bị. Đây là công việc khó khăn nếu chúng tự tháo bỏ, nhưng nhóm nghiên cứu của Potvin chứng kiến những con chim ác là khác bay tới giúp, mổ liên tục vào bộ đai cho tới khi phát hiện điểm yếu để giải thoát cho đồng loại.

Trong vòng 3 ngày, cả 5 con chim ác là đeo vòng theo dõi đều được giải thoát, dù phần lớn trường hợp xảy ra ở độ cao lớn đến mức nhóm nghiên cứu không thể chứng kiến quá trình. Điều này có nghĩa họ không thể thu lại thiết bị theo dõi đắt đỏ. Dù không thể thu thập dữ liệu như dự kiến, nhóm nghiên cứu vẫn phấn khởi bởi đây là ví dụ hiếm hoi về tinh thần vị tha ở loài chim. Những con chim ác là đeo vòng theo dõi được giải thoát bởi đồng loại không mang vòng, không phải theo quan hệ lợi ích. Điều này góp phần xác nhận trí thông minh của chim ác là và quan hệ xã hội chặt chẽ khiến các thành viên trong đàn giúp đỡ lẫn nhau.

Phát hiện trên biến chim ác là thành đối tượng nghiên cứu hấp dẫn hơn với các nhà khoa học. Quần thể hiện nay rất dễ chịu tác động từ biến đổi khí hậu. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp Potvin và cộng sự tìm ra cách tốt hơn để tìm hiểu chim ác là phản ứng ra sao trước điều kiện môi trường thay đổi.

TIN CŨ HƠN
Loài chim công và những khám phá gây kích thích nhất

Loài chim công và những khám phá gây kích thích nhất

Loài chim công nổi tiếng với bộ lông đuôi rực rỡ nhiều màu sắc có nhiều đốm tròn màu đen viền vàng và xanh giống như những con mắt vô cùng lộng lẫy.

Đăng ngày: 18/03/2026
Những điều bạn chưa biết về cá hải tượng

Những điều bạn chưa biết về cá hải tượng

Cá hải tượng là một loài cá nước ngọt sống ở vùng nhiệt đới Nam Mỹ. Đây là một trong những loài cá nước ngọt lớn nhất trên thế giới.

Đăng ngày: 17/03/2026
12 động vật huyền thoại có thể có thật

12 động vật huyền thoại có thể có thật

Nhiều loài động vật bị coi là đã tuyệt chủng hoặc dấu vết không rõ ràng song vẫn tồn tại dai dẳng trong nhiều nền văn hóa khác nhau.

Đăng ngày: 17/03/2026
Những động vật tuyệt chủng nổi tiếng

Những động vật tuyệt chủng nổi tiếng

Khủng long bạo chúa T. Rex, hổ Tasmania, bò biển Steller tuyệt chủng nhiều năm trước vì nguyên nhân tự nhiên hoặc do con người lấn chiếm môi trường sống.

Đăng ngày: 17/03/2026
Động vật rừng Việt Nam (1)

Động vật rừng Việt Nam (1)

Việt Nam được coi là một trong những nước thuộc vùng Đông Nam Á giàu về đa dạng sinh học. Ở Việt Nam, do sự khác biệt lớn về khí hậu từ vùng gần Xích đạo tới giáp vùng cận nhiệt đới, cùng với sự đa dạng về địa hình đã tạo nên sự đa dạng về thiên nhiê

Đăng ngày: 17/03/2026
Loài vật có siêu năng lực mà con người

Loài vật có siêu năng lực mà con người "thèm khát"

Axolotl là loài kỳ giông đang được giới khoa học thế giới săn đón vì đặc điểm có một không hai của nó, đó là tái tạo nhiều bộ phận bị mất.

Đăng ngày: 16/03/2026
Những loài động vật di cư dài nhất trong tự nhiên

Những loài động vật di cư dài nhất trong tự nhiên

Nhạn biển Bắc Cực, rùa da, chuồn chuồn là ba trong số những loài động vật có những chuyến di cư dài nhất trong tự nhiên.

Đăng ngày: 16/03/2026
Khoa Học News