Chủng virus Herpes đã có từ 5.000 năm trước?

Theo các tác giả của một nghiên cứu gần đây, chủng virus Herpes hiện đại gây ra mụn rộp ở mặt đã có từ khoảng 5.000 năm trước.

Christiana Scheib, tác giả của nghiên cứu giải thích: "Chúng tôi có thể xác định rằng, tất cả các biến thể của các chủng hiện đại đều có từ một thời kỳ nhất định, đó là vào cuối thời kỳ đồ đá mới, đầu thời đại đồ đồng".


 Một trong những mẫu DNA Herpes cổ đại được sử dụng trong nghiên cứu là của một người đàn ông từ 26 đến 35 tuổi, được phát hiện trên bờ sông Rhine. (Ảnh: Barbara Veselka).

Do đó, loại virus Herpes hiện tại sẽ chỉ có 5.000 năm tuổi, thấp hơn so với tưởng tượng: "Hơi ngạc nhiên vì người ta cho rằng Herpes cùng tiến hóa với con người trong một thời gian rất dài", một chuyên gia về DNA cổ đại tại Đại học Cambridge, Vương quốc Anh cho biết.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Trái đất có khoảng 3,7 tỷ người bị nhiễm virus HSV-1 gây ra bệnh mụn rộp ở mặt. Tuy nhiên, lịch sử của loại virus này và cách thức lây lan của nó vẫn còn rất ít người biết đến.

Nhóm nghiên cứu do nhà khoa học Christiana Scheib dẫn đầu đã kiểm tra ADN răng của hàng trăm người từ những phát hiện khảo cổ cổ đại, trong số đó, chỉ có bốn người mang virus Herpes.

Các chuyên gia đã xác định được thời điểm hiện thân của nó xuất hiện bằng cách sắp xếp trình tự bộ gene của chúng.

Con người có lẽ đã sống chung với mụn rộp lâu hơn nữa. Người ta có thể tưởng tượng rằng, một chủng vi khuẩn trước đó có lẽ đã lưu hành giữa con người khi họ lần đầu tiên rời châu Phi cách đây hàng triệu năm. Nhưng phải đến thời gian tương đối gần đây, nó mới có được hình dáng hiện tại.


Một trong những mẫu DNA Herpes cổ đại là của một thanh niên trưởng thành từ cuối thế kỷ 14, được chôn cất trong khuôn viên Bệnh viện Từ thiện Trung cổ của Cambridge (sau này trở thành Đại học St. John), anh ta bị áp xe răng khủng khiếp (Ảnh: Craig Cessford).

Làm thế nào để giải thích sự thay đổi này? Giả thuyết đầu tiên của các nhà nghiên cứu là khoảng 5.000 năm trước, loài người đang trong thời kỳ di cư lớn từ Âu-Á sang Châu Âu, và sự di chuyển này có thể đã ảnh hưởng đến virus.

Một giả thuyết khác do sự phát triển của mụn rộp trên mặt trong thời kỳ đồ đá mới được phát hiện trong DNA cổ đại có thể trùng hợp với một tập tục văn hóa mới, nụ hôn lãng mạn và tình dục.

Nụ hôn lãng mạn có thể là con đường lây lan virus

Christina Scheib cho biết: "Bằng chứng văn bản bắt đầu xuất hiện từ thời kỳ đồ đồng về những nụ hôn lãng mạn, đây có thể đã thay đổi cách thức lây lan của virus".

Đề cập đầu tiên về nụ hôn được tìm thấy trong một bản thảo từ Nam Á vào thời đại đồ đồng, cho thấy rằng tập tục này có thể đã được truyền sang châu Âu sau này.

Nhà khoa học giải thích, virus Herpes ở mặt thường được truyền từ cha mẹ sang con cái, nhưng nụ hôn sẽ mang lại cho nó một cách mới để truyền từ vật chủ này sang vật chủ khác.

Charlotte Houldcroft, đồng tác giả khác của nghiên cứu tại Đại học Cambridge chỉ ra rằng, một loại virus như Herpes tiến hóa trên quy mô thời gian lớn hơn nhiều so với virus gây ra đại dịch Covid-19.

Bà nói: "Virus gây ra mụn rộp ở mặt ẩn trong vật chủ của nó suốt đời và chỉ lây truyền khi tiếp xúc bằng miệng, vì vậy các đột biến xảy ra chậm trong nhiều thế kỷ, thậm chí hàng thiên niên kỷ". 

Theo Houldcroft, trước đây, dữ liệu di truyền về mụn rộp chỉ có từ năm 1925, đồng thời bà kêu gọi "điều tra sâu hơn" để hiểu sự tiến hóa của virus.

Nhà nghiên cứu này cho biết, chỉ có các mẫu gene có niên đại hàng trăm năm, nếu không phải hàng nghìn năm, mới có thể hiểu được cách thức các virus DNA như Herpes hoặc bệnh đậu mùa ở khỉ, cũng như hệ thống miễn dịch của chúng ta thích nghi với nhau.

TIN CŨ HƠN
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Hóa thạch cá này khiến các nhà khoa học ngạc nhiên vì chưa bao giờ thấy bất cứ một loài nào như vậy, nó giống như một món đồ chơi cá hoạt hình đang hát.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phát hiện mới về quái vật xà đầu long có khả năng sống ở hồ Loch Ness

Phát hiện mới về quái vật xà đầu long có khả năng sống ở hồ Loch Ness

Các nhà khoa học cho biết việc phát hiện hóa thạch xà đầu long (plesiosaur) dưới đáy sông châu Phi cổ đại cho thấy một 'quái vật' có khả năng sống ở hồ Loch Ness nước ngọt.

Đăng ngày: 27/03/2026
Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp mới được phát hiện đặc biệt hơn vì nó gắn liền với một truyền thuyết nổi tiếng của Trung Quốc.

Đăng ngày: 24/03/2026
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 24/03/2026
Khai quật lăng mộ, đội khảo cổ khiếp đảm khi thấy xác ướp từng tỉnh dậy trong quan tài

Khai quật lăng mộ, đội khảo cổ khiếp đảm khi thấy xác ướp từng tỉnh dậy trong quan tài

Khi đưa thi thể nữ về phòng thí nghiệm, các chuyên gia đã vô cùng sợ hãi khi phát hiện ra người này từng bị chôn sống sau đó tỉnh dậy trong quan tài. Thật sự ám ảnh!

Đăng ngày: 22/03/2026
5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

Ngược dòng lịch sử tìm hiểu về 5 cuộc Đại Tuyệt chủng trên Trái đất và đi tìm lời giải cho cuộc Đại Tuyệt chủng thứ 6.

Đăng ngày: 20/03/2026
Khoa Học News