Công bố bức ảnh đầu tiên chụp trực tiếp ngoại hành tinh bằng tia UV

Lần đầu tiên, hình ảnh tia cực tím trực tiếp của một ngoại hành tinh - tức hành tinh ngoài Hệ Mặt trời - hiện ra rõ ràng trước mắt loài người, cho thấy nó là một thế giới khổng lồ đang hình thành.

Theo Sci-News, ngoại hành tinh nói trên mang tên PDS 70b, quay quanh một ngôi sao lùn màu cam cách chúng ta 370 năm ánh sáng, nằm trong chòm sao Centaurus.

Đây là một hệ sao rất trẻ với ngôi sao mẹ chỉ 5,4 triệu tuổi, còn hành tinh khổng lồ được chụp ảnh chỉ mới trong giai đoạn thành hình. Nhưng "đứa bé sơ sinh" này cực kỳ khổng lồ: nó có kích thước tương đương sao Mộc của Hệ Mặt trời, nhưng nặng gấp 5 lần sao Mộc, tương đương hơn 1.590 lần Trái đất!


Bức ảnh đầu tiên với PDS 70b hiện ra lờ mờ. Trước đây, để nghiên cứu một ngoại hành tinh, người ta không thể nhìn vào nó mà chỉ có thể tìm hiểu và tái hiện thông qua các dữ liệu quang phổ, bức xạ mà kính viễn vọng thu được - (Ảnh:Josheph DePasquale, STScI).

Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi tiến sĩ Yifan Zhou, một nhà thiên văn từ Đại học Texas ở Austin (Mỹ), đã sử dụng kính viễn vọng không gian Hubble nổi tiếng của NASA/ESA để chụp ảnh PDS 70b bằng tia cực tím (tia UV).

Ngôi sao mẹ PDS 70 thật ra chứa tới 2 đĩa tiền hành tinh là PDS 70b và PDS 70c, nhưng chỉ có PDS 70b đã thực sự thành hình và có thể chụp ảnh được. Hành tinh này nằm cách sao mẹ tới 21 đơn vị thiên văn (AU), tức xa như Sao Thiên Vương đối với Mặt trời. 1 AU chính là khoảng cách từ Trái đất tới Mặt trời.

PDS 70c hình thành sau này sẽ xa tận 34,5 AU, tương đương ới khoảng cách Sao Hải Vương - Mặt trời.

Ngôi sao lùn cam này cũng chứa một đĩa khí bụi lớn khác trải dài từ khoảng cách 40 AU trở đi, nơi cũng có thể hình thành thêm những đĩa tiền hành tinh khác.

Hành tinh được chụp ảnh PDS 70b đang có sự gia tăng khối lượng không ngừng, nhưng đang giảm mạnh. Dù trong 5,4 triệu năm nó đã đạt được khối lượng bằng 5 lần Sao Mộc, nhưng trong 1 triệu năm tới nó chỉ tăng thêm khoảng 1% khối lượng Sao Mộc.

Trong bài công bố trên Astronomical Journal, các nhà khoa học cho biết đây là cơ hội tuyệt vời để nghiên cứu sự ra đời của một hành tinh.

TIN CŨ HƠN
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Trong một phát hiện khiến nhiều người ngạc nhiên, ngôi sao già nhất lại có tuổi đời còn lâu hơn cả vũ trụ. Sao HD 140283, hay còn gọi là sao Methuselah, không hề xa lạ với các nhà thiên văn học Trái đất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Tổng quan về sao Hỏa

Tổng quan về sao Hỏa

Sao Hỏa còn gọi là: Hỏa Tinh, là hành tinh thứ tư tính từ Mặt Trời trong Thái Dương Hệ. Đôi khi hành tinh này còn được gọi tên là Hỏa Tinh.

Đăng ngày: 02/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Khoa Học News