Công bố bức ảnh thể hiện 25.000 lỗ đen siêu lớn

Những chấm trắng trong ảnh là các lỗ đen siêu lớn, đang nuốt chửng vật chất giữa thiên hà cách Trái đất hàng triệu năm ánh sáng.

Trong nghiên cứu được công bố bởi Đại học Hamburg (Đức), các nhà khoa học đã chia sẻ bản đồ chi tiết về các lỗ đen ở tần số vô tuyến cực thấp.

Nhà thiên văn học Francesco de Gasperin, đồng tác giả nghiên cứu cho biết đây là thành quả sau nhiều năm thu thập dữ liệu từ các kính viễn vọng. “Chúng tôi phải tìm ra phương pháp mới để chuyển đổi tín hiệu vô tuyến thành hình ảnh bầu trời”, ông chia sẻ.


Bản đồ gồm 25.000 lỗ đen, được mô phỏng bởi các chấm trắng giống sao trên trời. (Ảnh: LOFAR).

Khi ở trạng thái tĩnh, lỗ đen không phát ra bức xạ dễ nhận biết. Tuy nhiên đến lúc nuốt chửng vật chất, các lực trong lỗ đen mạnh đến nỗi phát ra bức xạ trên nhiều bước sóng, giúp các nhà khoa học phát hiện dễ dàng hơn.

Theo Business Insider, bức ảnh được công bố là bản đồ của 25.000 lỗ đen phát ra bức xạ có bước sóng vô tuyến cực thấp, được phân tích từ dữ liệu của Mạng lưới Tần số thấp (LOFAR) gồm 20.000 ăng-ten vô tuyến, đặt tại 52 địa điểm trên 9 quốc gia châu Âu.

LOFAR hiện là mạng lưới kính viễn vọng vô tuyến duy nhất có thể chụp ảnh độ phân giải cao ở tần số dưới 100 MHz. Bản đồ 25.000 lỗ đen, bao phủ 4% bầu trời phía bắc là thành quả đầu tiên trong kế hoạch chụp lại toàn bộ phía bắc thiên cầu ở tần số cực thấp, được gọi là LOFAR LBA Sky Survey (LoLSS).

Do phải thông qua hệ thống kính viễn vọng trên Trái đất, khó khăn của LOFAR nằm ở tầng điện ly, nơi các bức xạ vô tuyến tần số cực thấp có thể bị phản xạ lại không gian.

Tần số các bức xạ cũng có thể thay đổi khi xuyên qua tầng điện ly tùy vào điều kiện khí quyển. Để xử lý, nhóm nghiên cứu đã sử dụng siêu máy tính, chạy thuật toán khắc phục hiện tượng nhiễu tầng điện ly sau mỗi 4 giây.


Một phần mạng lưới LOFAR tại Hà Lan. (Ảnh: Wikimedia).

"Sau nhiều năm phát triển phần mềm, thật tuyệt vời khi chúng đã hoạt động", Huub Röttgering, nhà thiên văn học từ Đài quan sát Leiden (Hà Lan), đồng tác giả nghiên cứu cho biết.

Theo Science Alert, phần mềm trên cũng có thể giúp các nhà khoa học nghiên cứu bản thân tầng điện ly. Những loại sóng xuyên qua tầng điện ly, mối quan hệ giữa tầng điện ly với chu kỳ Mặt Trời có thể được nghiên cứu thông qua hệ thống này.

Bên cạnh bản đồ 25.000 lỗ đen, các nhà nghiên cứu hy vọng dự án có thể khám phá những đối tượng bí ẩn trong khu vực tần số dưới 50 MHz, giúp giới thiên văn hiểu biết thêm về các mô hình vật lý trong thiên hà, cụm thiên hà và các lĩnh vực nghiên cứu khác.

TIN CŨ HƠN
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 13/02/2026
Vụ nổ Big Bang là gì?

Vụ nổ Big Bang là gì?

Vũ trụ là gì? Một câu hỏi lớn đã từng đặt ra trước nhân loại suốt bao nhiêu thế kỷ. Thời xưa ở Trung Hoa cổ đại, nhà triết học Lão Tử đã cho vũ trụ là một tồn tại "vô thuỷ, vô chung, vô cùng, vô tận".

Đăng ngày: 13/02/2026
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Khoa Học News