Khoa Học News

Công bố bức ảnh thể hiện 25.000 lỗ đen siêu lớn

Những chấm trắng trong ảnh là các lỗ đen siêu lớn, đang nuốt chửng vật chất giữa thiên hà cách Trái đất hàng triệu năm ánh sáng.

Trong nghiên cứu được công bố bởi Đại học Hamburg (Đức), các nhà khoa học đã chia sẻ bản đồ chi tiết về các lỗ đen ở tần số vô tuyến cực thấp.

Nhà thiên văn học Francesco de Gasperin, đồng tác giả nghiên cứu cho biết đây là thành quả sau nhiều năm thu thập dữ liệu từ các kính viễn vọng. “Chúng tôi phải tìm ra phương pháp mới để chuyển đổi tín hiệu vô tuyến thành hình ảnh bầu trời”, ông chia sẻ.


Bản đồ gồm 25.000 lỗ đen, được mô phỏng bởi các chấm trắng giống sao trên trời. (Ảnh: LOFAR).

Khi ở trạng thái tĩnh, lỗ đen không phát ra bức xạ dễ nhận biết. Tuy nhiên đến lúc nuốt chửng vật chất, các lực trong lỗ đen mạnh đến nỗi phát ra bức xạ trên nhiều bước sóng, giúp các nhà khoa học phát hiện dễ dàng hơn.

Theo Business Insider, bức ảnh được công bố là bản đồ của 25.000 lỗ đen phát ra bức xạ có bước sóng vô tuyến cực thấp, được phân tích từ dữ liệu của Mạng lưới Tần số thấp (LOFAR) gồm 20.000 ăng-ten vô tuyến, đặt tại 52 địa điểm trên 9 quốc gia châu Âu.

LOFAR hiện là mạng lưới kính viễn vọng vô tuyến duy nhất có thể chụp ảnh độ phân giải cao ở tần số dưới 100 MHz. Bản đồ 25.000 lỗ đen, bao phủ 4% bầu trời phía bắc là thành quả đầu tiên trong kế hoạch chụp lại toàn bộ phía bắc thiên cầu ở tần số cực thấp, được gọi là LOFAR LBA Sky Survey (LoLSS).

Do phải thông qua hệ thống kính viễn vọng trên Trái đất, khó khăn của LOFAR nằm ở tầng điện ly, nơi các bức xạ vô tuyến tần số cực thấp có thể bị phản xạ lại không gian.

Tần số các bức xạ cũng có thể thay đổi khi xuyên qua tầng điện ly tùy vào điều kiện khí quyển. Để xử lý, nhóm nghiên cứu đã sử dụng siêu máy tính, chạy thuật toán khắc phục hiện tượng nhiễu tầng điện ly sau mỗi 4 giây.


Một phần mạng lưới LOFAR tại Hà Lan. (Ảnh: Wikimedia).

"Sau nhiều năm phát triển phần mềm, thật tuyệt vời khi chúng đã hoạt động", Huub Röttgering, nhà thiên văn học từ Đài quan sát Leiden (Hà Lan), đồng tác giả nghiên cứu cho biết.

Theo Science Alert, phần mềm trên cũng có thể giúp các nhà khoa học nghiên cứu bản thân tầng điện ly. Những loại sóng xuyên qua tầng điện ly, mối quan hệ giữa tầng điện ly với chu kỳ Mặt Trời có thể được nghiên cứu thông qua hệ thống này.

Bên cạnh bản đồ 25.000 lỗ đen, các nhà nghiên cứu hy vọng dự án có thể khám phá những đối tượng bí ẩn trong khu vực tần số dưới 50 MHz, giúp giới thiên văn hiểu biết thêm về các mô hình vật lý trong thiên hà, cụm thiên hà và các lĩnh vực nghiên cứu khác.

TIN CŨ HƠN
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Mặt trời giống như một quả cầu lửa nóng bỏng, chói chang. Hàng giờ hàng phút nó đều bức xạ một năng lượng lớn, phát ra ánh sáng và nhiệt trong vũ trụ, trong đó có Trái Đất chúng ta.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Khoa Học News